Το σώμα θυμάται όσα έμεις προσπαθούμε να ξεχάσουμε

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Υπάρχουν στιγμές που δεν θέλουμε να θυμόμαστε. Συζητήσεις που αποφεύγουμε, στιγμές που προτιμούμε να αφήσουμε πίσω, συναισθήματα που δεν έχουμε πάντα το χώρο ή τη δύναμη να επεξεργαστούμε.

Και όμως, κάποιες φορές μοιάζει σαν κάτι από όλα αυτά να παραμένει μαζί μας. Όχι απαραίτητα ως μια καθαρή ανάμνηση, αλλά ως ένταση, ως μια αλλαγή στην αναπνοή, ως ένας κόμπος στο στομάχι, ως μια ξαφνική ανάγκη να απομακρυνθούμε και να κρατήσουμε χώρο για εμάς.

Μπορεί άραγε το σώμα να «θυμάται» όσα εμείς προσπαθούμε να ξεχάσουμε;

Όταν λέμε «είμαι καλά», αλλά το σώμα μας δεν συμφωνεί

Το σώμα μας λειτουργεί σαν ένα αυτόματο καταγραφικό. Αντιλαμβάνεται, νιώθει και μαζεύει πληροφορίες και στρες πολύ πριν προλάβει το μυαλό μας να σκεφτεί τι ακριβώς συμβαίνει.

Όταν περνάμε κάτι δύσκολο, το σώμα μας προσπαθεί να το διαχειριστεί. Άλλες φορές καταφέρνει να το ξεπεράσει και να το «αποβάλει», και άλλες φορές απλώς το αποθηκεύει κάπου σιωπηλά. Στο μεταξύ, εμείς συνεχίζουμε κανονικά τη ζωή μας. Πηγαίνουμε στη δουλειά, τρέχουμε για τις υποχρεώσεις μας και λειτουργούμε μηχανικά, αποφεύγοντας να σταματήσουμε και να ακούσουμε τι πραγματικά νιώθουμε. Πιστεύουμε ότι επειδή το προσπεράσαμε εμείς, το ξέχασε και ο οργανισμός μας.

Όμως, αυτή η ηρεμία είναι πλασματική. Κάποια στιγμή, το ίδιο το σώμα αρχίζει να στέλνει σήματα και να αντιδρά. Μπορεί να νιώσεις μια ξαφνική ένταση, μια ταχυκαρδία από το πουθενά, μια αναπνοή που κόβεται ή ένα περίεργο σφίξιμο στο στομάχι και στο στήθος.

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι πίσω από κάθε μικρό πόνο ή σύμπτωμα κρύβεται οπωσδήποτε ένα τεράστιο ψυχολογικό τραύμα. Δεν χρειάζεται να υπεραναλύουμε τα πάντα. Σημαίνει όμως, πολύ απλά, ότι το μυαλό και το σώμα μας είναι συνδεδεμένα. Είναι μια ομάδα. Ό,τι επηρεάζει το ένα, αργά ή γρήγορα θα φανεί και στο άλλο, γιατί ζουν και λειτουργούν μαζί, κάθε δευτερόλεπτο.

Το άγχος δεν μένει πάντα μόνο στο μυαλό

Σκέψου ότι πολλές φορές καταλαβαίνουμε ότι είμαστε αγχωμένοι όχι επειδή το σκεφτήκαμε, αλλά επειδή το σώμα μας άρχισε να μας το δείχνει.

Ταχυκαρδία, σφίξιμο στο στήθος ή στο στομάχι, πονοκέφαλος, ένταση στους μυς, δυσκολία στον ύπνο, κόπωση, αλλαγές στην αναπνοή. Το σώμα μπορεί να βρίσκεται σε κατάσταση έντασης πριν ακόμη συνειδητοποιήσουμε πόσο πιεσμένοι είμαστε. Και κάπου εδώ το νευρικό σύστημα ενεργοποιείται και το σώμα προσπαθεί να προσαρμοστεί ανάλογα, αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει απειλή ή πίεση, και ο οργανισμός κινητοποιείται για να μας βοηθήσει να ανταποκριθούμε.

Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η αντίδραση δεν αφορά μόνο τις στιγμές που υπάρχει ένας πραγματικός, άμεσος κίνδυνος. Μπορεί να ενεργοποιείται και μπροστά σε μια δύσκολη σκέψη, μια επερχόμενη υποχρέωση, μια σύγκρουση ή μια κατάσταση η οποία μας έχει φορτίσει συναισθηματικά. Κάπως έτσι, μπορεί να λέμε «δεν έχω τίποτα, απλώς είμαι κουρασμένος» και να μην έχουμε συνδέσει τη σωματική ένταση με όλα όσα κουβαλάμε μέσα στην καθημερινότητα. Αυτό είναι ένα από τα σημεία στα οποία αξίζει να αρχίσουμε να ακούμε λίγο περισσότερο το σώμα μας: όχι ως κάτι που πρέπει να φοβόμαστε, αλλά ως έναν ακόμη τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός μας επικοινωνεί μαζί μας.

Γιατί συνηθίζουμε να αγνοούμε τα σημάδια;

Μια απορία που σίγουρα έχει περάσει κάποτε και από τον δικό σου νου είναι η εξής: αφού το νιώθουμε το σώμα μας, γιατί τείνουμε να το αγνοούμε και να το προσπερνάμε;

Η απάντηση κρύβεται στους ρυθμούς της καθημερινότητας. Τρέχει τόσο γρήγορα, που τις περισσότερες φορές δεν μας επιτρέπει να σταματήσουμε, να αισθανθούμε και να μείνουμε στο «τώρα». Οι δικαιολογίες που επιστρατεύουμε μοιάζουν κάπως έτσι: «Δεν έχω χρόνο τώρα», «Έλα, θα περάσει», «Μάλλον υπερβάλλω». Και κάπως έτσι, υποβαθμίζουμε το συναίσθημά μας και δίνουμε όλη μας τη βαρύτητα στις υποχρεώσεις ή σε οτιδήποτε άλλο μπορεί να μας αποσπάσει την προσοχή.

Πολλές φορές, μάλιστα, πέφτουμε και σε μια άλλη παγίδα. Αποδεχόμαστε και κάνουμε δική μας την πεποίθηση: «Ε, έτσι είμαι εγώ, δεν αλλάζω». Μόλις συμβεί αυτό, μπαίνουμε σε έναν αυτόματο πιλότο. Αυτή τη συνεχή λειτουργικότητα –που τη βαφτίσαμε «δύναμη» απλώς και μόνο για να αντέχουμε– τη μετατρέπουμε σε συνήθεια. Και το αποτέλεσμα; Καταλήγουμε να αποσυνδεόμαστε εντελώς από τις πραγματικές μας ανάγκες.

Το σώμα δεν είναι πάντα ο «ένοχος»

Δεν σημαίνει ότι κάθε πόνος, κάθε ταχυκαρδία ή κάθε σωματική ενόχληση έχει ψυχολογική αιτία.

Ένα σύμπτωμα είναι πραγματικό και χρειάζεται να αντιμετωπίζεται έτσι. Το σώμα μας μπορεί να μας προειδοποιεί για κάτι που χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και δεν είναι σωστό να αποδίδουμε αυτόματα μια σωματική ενόχληση στο άγχος ή στα συναισθήματα μας. Ταυτόχρονα, όμως η ψυχική μας κατάσταση μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε το σώμα μας. Η ένταση, το άγχος και η παρατεταμένη πίεση μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του οργανισμού, την αντίληψη του πόνου, την κόπωση, τον ύπνο και τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρινόμαστε σε ένα σωματικό σύμπτωμα.

Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να διαλέξουμε ανάμεσα στο «είναι σωματικό» και στο είναι ψυχολογικό». Το σώμα και η ψυχική μας κατάσταση δεν λειτουργούν σε δύο εντελώς ξεχωριστούς κόσμους.

Να μάθουμε να μας ακούμε πριν χρειάστει να φωνάξουμε

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε ένα σύμπτωμα να γίνει πολύ έντονο για να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε πώς είμαστε. Μπορούμε να βάλουμε μικρούς, ρεαλιστικούς στόχους, ώστε να έχουμε καλύτερη επίγνωση της καθημερινής μας κατάστασης. Ειδικά εκείνες τις στιγμές που πιάνουμε τον εαυτό μας να λέει μηχανικά «είμαι καλά» και απλώς συνεχίζει: δουλεύει, απαντάει στα μηνύματα, τηρεί υποχρεώσεις, γυρίζει σπίτι και συνεχίζει ξανά. Μέχρι το σώμα να αρχίσει να μιλάει μόνο του.

Όταν, λοιπόν, αισθανθούμε αυτό το «δεν είμαι καλά», ίσως χρειάζεται να μάθουμε να κάνουμε μια μικρή παύση, πριν φτάσουμε στην απόλυτη εξάντληση. Να παρατηρούμε αν είμαστε πιο ευερέθιστοι από το συνηθισμένο, αν δυσκολευόμαστε να χαλαρώσουμε ή αν το σώμα μας βρίσκεται συνεχώς σε μια ανεξήγητη ένταση.

Ίσως, τελικά, το να ακούμε το σώμα μας να μη σημαίνει ότι ψάχνουμε ένα κρυφό, βαθύ μήνυμα πίσω από κάθε μικρή ενόχληση. Μπορεί να σημαίνει κάτι πολύ πιο απλό: να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να αναγνωρίζει πότε πρέπει να σταματήσει, να ξεκουραστεί, να ζητήσει βοήθεια ή απλώς να παραδεχτεί ότι μια περίοδος είναι δύσκολη. Δεν χρειάζεται κάθε φορά να φτάνουμε στο σημείο όπου το σώμα μας κυριολεκτικά θα μας «μπλοκάρει» για να καταλάβουμε ότι κάτι ζητάει την προσοχή μας.

Ίσως το σώμα μας να μην «θυμάται» με τον τρόπο που θυμόμαστε εμείς με το μυαλό μας. Μας το υπενθυμίζει όμως με τον δικό του τρόπο. Αντιδρά έτσι γιατί κάποια στιγμή στο παρελθόν ξανά αισθάνθηκε το ίδιο ζόρι, θυμάται τις συνέπειες και τώρα θέλει απλώς να μας προειδοποιήσει. Μας δείχνει ότι κάπου πρέπει να σταματήσουμε και κάπου πρέπει να πάρουμε τον χρόνο μας.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - Online & Διά ζώσης
Βρες τον Θεραπευτή που είναι κατάλληλος για εσένα | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.