Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες προκύπτει ως αντίδραση σε κάποιο εξαιρετικά στρεσογόνο ή τραυματικό γεγονός. Ως τραυματικό γεγονός ορίζεται μία κατάσταση κατά την οποία το άτομο ένιωσε να απειλείται η ζωή ή η σωματική του ακεραιότητα. Τραυματική εμπειρία μπορεί να αποτελέσει και η θέαση κάποιου βίαιου επεισοδίου ή σκηνής που περιλαμβάνει θάνατο ή τραυματισμό άλλων προσώπων.

Στη δεύτερη περίπτωση μπορεί, επίσης, να εκδηλωθεί η διαταραχή αν το άτομο είναι μάρτυρας σε ένα βίαιο γεγονός και έχει εκτεθεί υπερβολικά σε απεχθείς λεπτομέρειες της κατάστασης ή το είδε να συμβαίνει σε κάποιο στενό συγγενή ή φίλο.

Ενδεικτικά παραδείγματα τραυματικών γεγονότων είναι το να βρεθεί το κάποιος σε ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα, να πέσει θύμα βιασμού ή κάποιου άλλου εγκλήματος, να κακοποιηθεί σωματικά ή σεξουαλικά, να είναι επιζών μιας πολύνεκρης φυσικής καταστροφής (π.χ. σεισμός, πλημμύρα) ή τρομοκρατικής επίθεσης, ή να δει κάποιον να σκοτώνεται ή να πεθαίνει μπροστά του.

Συμπτώματα της διαταραχής μετατραυματικού στρες

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες περιλαμβάνει ένα εύρος συμπτωμάτων που κατατάσσονται σε τρεις κύριες κατηγορίες:

Επαναβιώση του τραυματικού γεγονότος: Πρόκειται για επανειλημμένες και συχνές μνήμες, εφιάλτες και flashbacks που κάνουν το άτομο να νιώθει ότι ξαναζεί το γεγονός. Οι μνήμες, συνήθως, επανέρχονται όταν το άτομο δει ή ακούσει κάποιο ερέθισμα που του θυμίζει το τραύμα.  

Αποφυγή: Επειδή η μνήμη του τραυματικού γεγονότος είναι αρκετά επίπονη, το άτομο που υποφέρει από τη διαταραχή προσπαθεί να μην σκέφτεται το τραύμα. Για το λόγο αυτό προσπαθεί να αποφεύγει ανθρώπους, καταστάσεις ή αντικείμενα που φέρνουν σχετικές αναμνήσεις. Συχνά, το άτομο αισθάνεται αποστασιοποιημένο συναισθηματικά από τους άλλους και, δεν είναι σπάνιο, να αναζητήσει ανακούφιση από τον πόνο μέσω της χρήσης αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών.

Σημάδια σωματοποιημένου στρες: η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει διαταραχές του ύπνου, συναισθήματα θυμού και ευερεθιστότητας, δυσκολία στη συγκέντρωση, ένταση και συνεχή επαγρύπνηση.

Πώς και πότε δημιουργείται η διαταραχή;

Όταν κάποιος ζει ένα τραυματικό γεγονός, οι αναμνήσεις του από το τι συνέβη είναι συνδεδεμένες στο μυαλό του με τις αισθήσεις που βίωσε τη στιγμή του τραύματος, δηλαδή με αυτά που είδε, άκουσε, μύρισε ή ένιωσε τότε. Συνεπώς, μετά το τραυματικό γεγονός, ερεθίσματα που θυμίζουν το τραύμα  (εικόνες, ήχοι, μυρωδιές, ή/και άλλες αισθήσεις) εκλύουν αυτόματα σχετικές μνήμες που προκαλούν στο άτομο έντονα δυσφορικά συναισθήματα.

Ένας δεύτερος λόγος δημιουργίας της διαταραχής μετατραυματικού στρες έγκειται στο ότι το άτομο έχει ανάγκη να νοηματοδοτήσει και να καταλάβει τι του έχει συμβεί. Τα τραυματικά γεγονότα συχνά κάνουν τους ανθρώπους να αμφισβητήσουν αυτά που μέχρι πριν πίστευαν – για παράδειγμα το ότι ο κόσμος είναι ασφαλής και δεν θα τους συμβεί κάτι κακό. Οπότε, για να καταλάβει κάποιος το τραύμα και να το διαπραγματευτεί αναφορικά με τα κλονισμένα του πιστεύω, πρέπει αρχικά να το σκεφτεί. Ωστόσο, η σκέψη του τραύματος φέρνει άσχημες μνήμες και συναισθήματα, οπότε το άτομο τελικά επιλέγει να μην το σκέφτεται. Ως αποτέλεσμα, αντί να μπορέσει να το επεξεργαστεί στο μυαλό του και να το προσδιορίσει σαν εμπειρία, καταλήγει να εγκλωβίζεται στο φαύλο κύκλο του να θυμηθεί και να ξεχάσει.

Οι περισσότεροι άνθρωποι αρχίζουν να έχουν συμπτώματα μετατραυματικού στρες αμέσως μετά το τραύμα.

Σχεδόν οι μισοί από αυτούς, συνήθως, τα ξεπερνούν χωρίς βοήθεια μέσα στους ακόλουθους τρεις μήνες. Για άλλους ανθρώπους, ωστόσο, τα συμπτώματα  μπορεί να διαρκέσουν για χρόνια. Είναι, επίσης, πιθανόν ένας άνθρωπος που έχει βιώσει τραύμα, να εμφανίσει τη συμπτωματολογία της διαταραχής αρκετά χρόνια μετά από το τραυματικό γεγονός.

Πώς αντιμετωπίζεται η διαταραχή μετατραυματικού στρες;

Η γνωσιακή-συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία είναι κατάλληλα σχεδιασμένη για να βοηθήσει στη μείωση των δυσφορικών αναμνήσεων και συναισθημάτων που σχετίζονται με το τραύμα, και να προσφέρει στο άτομο τη δυνατότητα να νοηματοδοτήσει και να αφομοιώσει την τραυματική εμπειρία με τρόπο που θα του επιτρέψει να προχωρήσει στη ζωή του.

Σύμφωνα με πολλές μελέτες, η γνωσιακή-συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία βοηθάει τους ασθενείς με διαταραχή μετατραυματικού στρες να αισθανθούν σημαντικά καλύτερα. Επίσης, τα ερευνητικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι άτομα με τη διαταραχή μετατραυματικού στρες που έλαβαν αυτού του είδους τη θεραπεία δεν εμφάνιζαν πλέον την εν λόγω συμπτωματολογία μετά το τέλος της θεραπευτικής παρέμβασης.

Πηγές:

1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and  statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.

2. Leahy R. L., Holland S. J. F. & McGinn L. K. (2012). Treatment Plans and Interventions for Depression and Anxiety Disorders (2nd ed.). New York: Guilford Press.

Συγγραφή Άρθρου

Αριστέα Λιάκου - Ψυχολόγος

Αριστέα Λιάκου: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια - MSc Κλινική Ψυχολόγος, Leiden University, NL
Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία. Ατομική ψυχοθεραπεία ενηλίκων, Συμβουλευτική γονέων.

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Διπολική Διαταραχή και Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία
Διπολική Διαταραχή

Βασικό χαρακτηριστικό όλων των διπολικών διαταραχών είναι τα μανιακά συμπτώματα. Η κάθε μορφή της διπολικής διαταραχής διαφοροποιείται από τις υπόλοιπες με βάση τη σοβαρότητα και τη διάρκεια των μανιακών συμπτωμάτων.

Διαταραχή σωματικής δυσμορφίας (Β΄μέρος)
Διαταραχή σωματικής δυσμορφίας

Διαταραχή σωματικής δυσμορφίας Β’ Μέρος: Ο ρόλος των πεποιθήσεων

Στο Α’ μέρος του άρθρου για τη διαταραχή σωματικής δυσμορφίας αναφερθήκαμε εκτενώς στη φύση της εν λόγω διαταραχής, καθώς και στις συμπεριφορές τσεκαρίσματος και αποφυγής που εκδηλώνονται στα πλαίσια της ψυχικής αυτής πάθησης και που ταλαιπωρούν τον πάσχοντα.

Διαταραχή σωματικής δυσμορφίας α' μέρος
Διαταραχή σωματικής δυσμορφίας

Όταν η εξωτερική εμφάνιση προκαλεί δυσφορία.
Συχνά, όλοι μας παρατηρούμε σημεία στο σώμα μας, που θεωρούμε ότι δεν είναι ακριβώς όπως θα τα θέλαμε, δεν μας αρέσουν πολύ ή πιστεύουμε ότι θα μπορούσαν να είναι και καλύτερα. Σίγουρα, όλοι μας δεν είμαστε με όλα ευχαριστημένοι σε σχέση την εξωτερική μας εμφάνιση.

Η κοινωνική και η συναισθηματική αποφυγή στη ζωή μας
κοινωνική αποφυγή

Στην ψυχολογία, με τον όρο αποφυγή εννοούμε ένα δυσπροσαρμοστικό τρόπο διαχείρισης, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την προσπάθεια να αποφύγουμε ή να «αποδράσουμε» από ορισμένες δυσάρεστες σκέψεις ή/και συναισθήματα.Οι συμπεριφορές αποφυγής στα πλαίσια του κοινωνικού άγχους αποσκοπούν στη μείωση του άγχους που δημιουργείται στις κοινωνικές καταστάσεις. 

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :