Η ψυχοθεραπεία είναι σχέση...

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Αρκετοί θεραπευόμενοι με ρωτούν τί είναι η ψυχοθεραπεία και πως μπορούν να βοηθηθούν. Το πρώτο πράγμα που μου έρχεται στο μυαλό είναι η λέξη σχέση. Η  σχέση που δημιουργείται ανάμεσα στον θεραπευόμενο και τον θεραπευτή.

Η θεραπευτική σχέση

Η θεραπευτική σχέση αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για να ευδοκιμήσει η θεραπευτική διαδικασία. Μέσα από την θεραπευτική σχέση αναπτύσσεται η αυθεντική επικοινωνία, η ασφάλεια, και η εμπιστοσύνη που καθιστούν δυνατή την αλλαγή και τη θεραπεία.

Ο θεραπευτής καλείται να λειτουργεί ως ένα ασφαλές πλαίσιο για τον θεραπευόμενο: να αντέχει τα συναισθήματα, να παρέχει σταθερότητα, και να ενισχύει την αυτοπαρατήρηση. Η θεραπευτική σχέση περιγράφει τη διαπροσωπική σύνδεση που δημιουργείται μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου, βασισμένη στην εμπιστοσύνη, την αποδοχή, την ενσυναίσθηση και τη συνεργασία.

Η εμπιστοσύνη, η αίσθηση ότι «ο θεραπευτής με καταλαβαίνει» και η κοινή δέσμευση σε στόχους και καθήκοντα της θεραπείας αποτελούν κεντρικά στοιχεία αυτής της συμμαχίας. Θεωρώ ότι ως θεραπευτές οφείλουμε να είμαστε αυθεντικοί και ειλικρινείς. Θα πρέπει να αποδεχόμαστε τους θεραπευόμενους όπως είναι χωρίς κριτική και να φροντίζουμε να κατανοούμε τον εσωτερικό τους κόσμο με ενσυναίσθηση  και αντικειμενικότητα. Όπως συμβαίνει με όλες τις σχέσεις έτσι και η θεραπευτική σχέση είναι δυναμική και εξελίσσεται με τον χρόνο περνώντας από διάφορα στάδια.

Στάδια θεραπευτικής σχέσης

Σε ένα αρχικό στάδιο, η δημιουργία ενός ασφαλούς πλαισίου και εμπιστοσύνης έτσι ώστε ο θεραπευόμενος να αισθανθεί άνετα να εκφράσει όλα όσα νιώθει χωρίς την αίσθηση ότι μπορεί κάποιος να τον λογοκρίνει, δημιουργεί το έδαφος για να ανοιχτούν βαθύτερα θέματα και συναισθήματα. Αυτό θα οδηγήσει την θεραπεία στο επόμενο στάδιο της εμβάθυνσης και της διερεύνησης των συναισθημάτων αλλά και της αλλαγής όλων εκείνων των δυσλειτουργικών μοτίβων συμπεριφοράς που κρατούν τον θεραπευόμενο εγκλωβισμένο και ακινητοποιημένο. Η ψυχοθεραπεία συμβάλλει στην αναγνώριση και αναδόμηση αρνητικών ή μη ρεαλιστικών γνωσιών.

Σύμφωνα με την J. Βeck (1995) το άτομο μαθαίνει νέες, πιο προσαρμοστικές στρατηγικές αντιμετώπισης, γεγονός που οδηγεί σε βελτιωμένη λειτουργικότητα στην καθημερινή ζωή.  Η θεραπευτική σχέση δεν είναι απλώς ένα μέσο για τη θεραπεία — είναι η ίδια η θεραπεία. Μέσα από αυτήν, ο θεραπευόμενος βιώνει για πρώτη φορά ίσως μια σχέση όπου γίνεται δεκτός και κατανοητός στον πυρήνα του εαυτού του. Αυτή η εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει διορθωτικά, να θεραπεύσει παλαιά τραύματα και να ανοίξει τον δρόμο προς την αυθεντική αλλαγή. Επίσης, η θεραπευτική διαδικασία βοηθάει στη ανάπτυξη της αυτογνωσίας και της εναισθησίας.

Σύμφωνα με τον Lambert, M.J. (2013), η αυξημένη αυτογνωσία συνδέεται με βελτιωμένη συναισθηματική ρύθμιση και ψυχική ισορροπία. Είναι σημαντικό να αναφερθεί, ότι ένα από τα βασικά οφέλη της ψυχοθεραπείας είναι η μείωση ψυχολογικών συμπτωμάτων όπως το άγχος, η κατάθλιψη και το μετατραυματικό στρες. Μετα-αναλύσεις δείχνουν ότι η ψυχοθεραπεία είναι εξίσου αποτελεσματική ή και αποτελεσματικότερη από τη φαρμακοθεραπεία σε πολλές περιπτώσεις ιδιαίτερα μακροπρόθεσμα (Cuijpers et al., 2013).

Ως ψυχοθεραπεύτρια, αισθάνομαι μια βαθιά αίσθηση ευθύνης και ευγνωμοσύνης για την εμπιστοσύνη που μου δείχνουν οι άνθρωποι με τους οποίους συνεργάζομαι. Η δυνατότητα να συμμετέχω στις προσωπικές τους διεργασίες και να τους συνοδεύω στα στάδια της αλλαγής και της εξέλιξής τους αποτελεί για μένα ουσιαστικό κομμάτι της επαγγελματικής μου ταυτότητας. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας έχω την ευκαιρία να παρατηρώ σημαντικές εσωτερικές μετακινήσεις: την ενδυνάμωση, την ανάδυση νέων τρόπων έκφρασης, τη σταδιακή μετατόπιση του θεραπευόμενου σε πιο  λειτουργικούς τρόπους  και της αυτοπεποίθησης του. Αυτές οι αλλαγές αποτελούν συνεχώς υπενθύμιση της ανθρώπινης ανθεκτικότητας και της δυναμικής που έχει η θεραπευτική σχέση. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι η ψυχοθεραπεία δεν είναι απλώς μια τεχνική ή μια σειρά συναντήσεων, αλλά πρωτίστως μια βαθιά ανθρώπινη σχέση.

Η θεραπεία πρέπει να βιώνεται ως μοναδική εμπειρία, ως μια πορεία όπου κανένας άλλος δεν έχει ακολουθήσει με τον τρόπο που το κάνει ο συγκεκριμένος θεραπευόμενος. Σε αυτή την πορεία ο κάθε θεραπευόμενος καλείται να αξιοποιεί συνεχώς την δική του προσωπική εμπειρία.

Η καλή θεραπευτική σχέση λειτουργεί ως το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται όλη η θεραπευτική διαδικασία. Η ψυχοθεραπεία είναι μια δυναμική και συνεργατική πορεία όπου ο θεραπευόμενος και ο θεραπευτής εργάζονται μαζί με κοινό στόχο. Μια αποτελεσματική θεραπεία βοηθάει τον θεραπευόμενο να αναγνωρίσει τα δυσλειτουργικά μοτίβα αλλά και να αναπτύξει νέους τρόπους σκέψης και διαχείρισης των συναισθημάτων του.

Η αλλαγή δεν είναι εύκολη ούτε γρήγορη. Συχνά περιλαμβάνει πισωγυρίσματα, ματαιώσεις, συναισθήματα έντονα, αμφιβολίες τα οποία όμως αποτελούν μέρος της θεραπευτικής εξέλιξης.

Επιπλέον, μια αποτελεσματική ψυχοθεραπεία θα πρέπει να οδηγεί τον θεραπευόμενο στην αυτονομία. Στόχος δεν είναι η εξάρτηση από τον θεραπευτή αλλά η ενίσχυση του ατόμου ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις στη ζωή του με σιγουριά, αυτοπεποίθηση και ευελιξία. Η βαθύτερη κατανόηση του εαυτού μας και η επαφή με τα συναισθήματά μας αλλά και η φροντίδα και η αγάπη για τον ίδιο μας τον εαυτό αποτελούν σημαντικούς στόχους για την θεραπευτική διαδικασία.

Όλα αυτά συμβαίνουν μέσα σε ένα θεραπευτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ο θεραπευόμενος μαθαίνει να αναγνωρίζει τα όριά του, να θέτει υγιή όρια στις σχέσεις του, ενώ παράλληλα ενισχύεται η αίσθηση νοήματος και προσωπικής ευθύνης απέναντι στις επιλογές της ζωής του.

Με αυτόν τον τρόπο η ψυχοθεραπεία μετατρέπεται σε ένα εργαλείο αυτογνωσίας που υποστηρίζει την συνεχή προσωπική εξέλιξη και όχι απλώς την επίλυση ενός πρόσκαιρου προβλήματος. Η θεραπευτική σχέση ενισχύεται μέσω του συνεργατικού εμπειρισμού, δηλαδή μέσα από την επίμονη προσπάθεια του θεραπευτή να εξετάσει και να  κατανοήσει τις νοητικές χαρτογραφήσεις του ασθενούς σε συνεργασία μαζί του καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπευτικής διαδικασίας.

Συνοψίζοντας, θα ήθελα να αναφέρω ότι έχει αποδειχτεί ότι όσο πιο δυνατή είναι η θεραπευτική σχέση, τόσο μικρότερες είναι  οι αντιστάσεις στην θεραπεία και τόσο καλύτερο το θεραπευτικό αποτέλεσμα (Γιωτσίδη, 2013).

Επομένως, η απάντηση στο τί είναι ψυχοθεραπεία θα έλεγα ότι είναι κυρίως η σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ θεραπευόμενου και θεραπευτή. Μια σχέση που βασίζεται στην ειλικρίνεια, την αποδοχή, την ενσυναίσθηση την αγάπη, τα όρια και το επιστημονικό υπόβαθρο του θεραπευτή.

Βιβλιογραφικές Αναφορές

Γιωτσίδη,Β. (2013). Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία: θεωρία, έρευνα και κλινικό έργο. Αθήνα: Εκδόσεις Τόπος

Beck, J. S. (1995). Cognitive Therapy: basics and beyond. New York: The Guilford Press.

Cuijpers P. (2013) The efficacy of psychotherapy and pharmacotherapy in treating depressive and anxiety disorders: a meta-analysis of direct comparisons.

Lambert, M. J. (2013). Outcome in psychotherapy: The past and important advances. Psychotherapy, 50(1), 42–51.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...