Αριστοτέλης (384 - 322 π.Χ.) Ο μεγάλος ρεαλιστής

Αν και το γνωμικό ''Γνώθι σαυτόν'' αποδόθηκε στον παλιο Θαλή πριν συνδεθεί με το όνομα του Σωκράτη, αν και η εικοτολογία γύρω από την ψυχή, τη σύστασή της και την κίνησή της ήταν διαδεδομένη ανάμεσα στους προσωποκεντρικούς φιλοσόφους και απόκτησε εύρος και βάθος με τον Πλάτωνα, ο Σταγειρίτης, ο μεγαλύτερος πιθανόν συνθετικός νους της αρχαιότητας, αν όχι όλων των εποχών, ήταν εκείνος που έγραψε την πρώτη πραγματεία στην ψυχολογία, η οποία είναι γνωστή με τον λατινικό της τίτλο De Anima (Περί ψυχής).

Η ψυχολογική ασφάλεια είναι η αίσθηση που έχει το άτομο πως εκεί που βρίσκεται είναι ασφαλής. Όταν αναφερόμαστε σε ψυχολογική ασφάλεια, αυτό σχετίζεται περισσότερο με το αίσθημα παρά με την πραγματική κατάσταση της ασφάλειας, όπως αυτή αναφέρεται ως σωματική ακεραιότητα.

Όπως ο Μορένο, μέσω του ψυχοδράματος, είχε στόχο την «κάθαρση» της ψυχής μέσω της έκφρασης του συναισθήματος, έτσι κι ο Αριστοτέλης πολλά χρόνια νωρίτερα υποστήριξε πως η κάθαρση έρχεται μέσω της αποφόρτισης της έντασης.

Πολλές φορές αναρωτιέμαι αν η ευφυΐα αρκεί για να κρατήσει τον άνθρωπο μακριά από το κακό. Ακούω γύρω μου τη φράση πως «οι έξυπνοι δεν μπορούν να είναι κακοί, γιατί το κακό απαιτεί βλακεία».

Το ερώτημα για την ηθική φαίνεται πως είχε τεθεί από τα αρχαία χρόνια. Ο Πρωταγόρας, ο Σωκράτης ,ο Αριστοτέλης, ο Πλάτων αλλά κι αρκετοί ακόμη φιλόσοφοι προσπάθησαν μέσα από τους κανόνες και από τους ορισμούς να διατυπώσουν την έννοια της «ηθικής». Η ηθική είναι συνδεδεμένη με την φιλοσοφία, την θρησκεία και τα αρχαία χρόνια. Μάλιστα βάση της ετυμολογίας της προέρχεται από τις λέξεις «χαρακτήρας» και «ήθος».

«Ἄριστον μὲν ἡ ἀλήθεια», Σωκράτης. Συχνά συναντώ ανθρώπους που ζουν με το άγχος: «Πώς με βλέπουν; Τι θα πουν;» Το καταλαβαίνω∙όλοι το κουβαλάμε.

Ζούμε σε ένα φυσικό κόσμο, όπου όλα στην υλική τους υπόσταση γίνονται ορατά. Γεννιούνται, αναπτύσσονται και κατόπιν αποσύρονται στα αφανή τους πεδία.

Μάθε να μένεις σιωπηλός. Άφηνε ήρεμο τον νου σου, ν’ ακούει και ν’ αφομοιώνει. Πυθαγόρας (580π.Χ.-500π.Χ.). Ο Πυθαγόρας, Έλληνας φιλόσοφος και μαθηματικός, ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για τη μελέτη των μαθηματικών, όσον αφορά τα μέτρα και τα σταθμά, καθώς και τη θεωρία της μουσικής.

Όταν μιλάμε για σχέσεις, συνήθως μιλάμε για συναισθήματα. Αγάπη, έρωτας, οικειότητα, ασφάλεια. Αυτές είναι οι λέξεις που κυριαρχούν.

Ο θυμός είναι φωτιά. Δεν είναι σκοτάδι ούτε ελάττωμα. Είναι ενέργεια ζωής, που ανάβει όταν κάτι μέσα μας αισθάνεται αδικημένο ή προδομένο. Είναι η φωνή του εαυτού που ζητά δικαίωση, όρια, σεβασμό.

Οι άνθρωποι από πολύ νωρίς προσπάθησαν να δημιουργήσουν εξηγήσεις και θεωρίες για την ανθρώπινη συμπεριφορά και τη νόηση, όπως προσπάθησαν να καταλάβουν και τα φυσικά φαινόμενα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Ιστορία της Ψυχολογίας στο πέρασμα των χρόνων.

Το έγκλημα ως καθρέφτης της κοινωνίας και της ψυχής:  «Πρέπει να εξετάσουμε το έγκλημα όχι μόνο ως παραβίαση του νόμου, αλλά και ως κραυγή της ψυχής, ως αντανάκλαση της κοινωνίας που το γέννησε» — Μισέλ Φουκώ.

Αγαπημένε μαθητή,

Είσαι ένας ήρωας της σύγχρονης πραγματικότητας κι οφείλω να σου πω πολλά συγχαρητήρια που βρίσκεσαι σε αυτό το σκαλοπάτι της πορείας σου. Η εμπειρία του Λυκείου ήταν μοναδική για σένα και σίγουρα σημάδεψε τα εφηβικά σου χρόνια.

Η συνείδηση μοιάζει με συντριβάνι που παιχνιδίζει στον ήλιο και ξαναβυθίζεται στη μεγάλη υπόγεια δεξαμενή του υποσυνείδητου από όπου πηγάζει. Αυτά έλεγε ο Freud όταν μιλούσε για την ψυχή. Είχε ήδη ανακαλύψει ότι οι άνθρωποι και οι κοινωνίες δεν συμπεριφέρονται μόνο με την λογική αλλά και με κάτι που έμοιαζε πηγαίο και πολλές φορές ακατονόητο.

Με την πάροδο των χρόνων, την εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας, καθώς και με την ολοένα και μεγαλύτερη εξάπλωση της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής στην κοινωνία, έχουν καταφέρει να εδραιωθούν ορισμένες αντιλήψεις γύρω από την ψυχική υγεία.

Ο ανταγωνισμός σε ένα ζευγάρι δεν είναι πάντα εμφανής ή "κακόβουλος". Συχνά εκδηλώνεται με λεπτούς τρόπους, όπως η σύγκριση επιτυχιών, η ανάγκη για αναγνώριση, ή ακόμα και σε φαινομενικά αθώα "παιχνίδια" υπεροχής.

«Όπως νομίζουμε ότι πάσα γνώση για κάτι υψηλό και θαυμάσιο είναι πολύτιμη, παραδείγματος χάριν για τα μαθηματικά ή την αστρονομία, έτσι πρέπει να νομίζουμε και για την ψυχολογία και να την θέσουμε μεταξύ των πρώτων επιστημών. Η γνώση της ψυχής είναι μεγάλη συμβολή στην γνώση της όλης αλήθειας και μάλιστα της φύσεως (φυσικής επιστήμης). Διότι η ψυχή είναι η αρχή των όντων, τα οποία έχουν ζωή». (Αριστοτέλους, «Περί Ψυχής»1 )

Κάθε φιλόσοφος θα προσέγγιζε το ζήτημα της διασφάλισης ενός βιώσιμου, δημοκρατικού και δίκαιου μέλλοντος με βάση τις δικές του θεμελιώδεις αρχές.