Το σύνδρομο Asperger είναι μια διαταραχή που επηρεάζει το πώς το άτομο αντιλαμβάνεται τον κόσμο, επεξεργάζεται τις πληροφορίες που λαμβάνει και αλληλεπιδρά με τα άλλα άτομα. Αποτελεί, όπως και ο κλασσικός αυτισμός, μια «διαταραχή φάσματος» επειδή επηρεάζει τα άτομα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους και σε ποικίλο βαθμό.

Άτομα από κάθε εθνικότητα, γεωγραφική περιοχή, κοινωνική τάξη και οικονομική κατάσταση επηρεάζονται από το σύνδρομο Asperger, με τους άντρες να είναι πιο επιρρεπείς από τις γυναίκες. Ο λόγος γι’ αυτό είναι ακόμα άγνωστος. Τα ακριβή αίτια του συνδρόμου Asperger είναι ακόμα αντικείμενο έρευνας. Κλινικές μελέτες υποδεικνύουν ότι ένας συνδυασμός παραγόντων, γενετικών όσο και περιβαλλοντικών, μπορεί να ευθύνεται για τις αλλαγές στη νευροβιολογική εξέλιξη του εγκεφάλου που σχετίζονται με την εμφάνιση του συνδρόμου.

Δύο πρόσφατες μελέτες που ασχολήθηκαν ειδικά με άτομα με αυτό το σύνδρομο, μπορούν να δώσουν μια ιδέα για την ιδιαιτερότητα της περίστασης, παρόλο που και οι δύο έχουν χρησιμοποιήσει ενήλικες με το σύνδρομο και ίσως να μην αντιστοιχούν στη δραστηριότητα του παιδικού εγκεφάλου.

Οι Graigg και Bowler διεξήγαγαν μια μελέτη για τη δημιουργία φόβου σε ένα δείγμα 15 ενηλίκων με σύνδρομο Asperger σε σύγκριση με φυσιολογικούς συνομηλίκους. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τα άτομα σε σύνδρομο Asperger εμφάνιζαν μια αμβλυμμένη αντίδραση φόβου και, παρόλο που ήταν σε θέση να αποκτήσουν την αντίδραση αυτή, παρουσίαζαν περιορισμένη ικανότητα να διακρίνουν μεταξύ μη εξαρτημένου και εξαρτημένου ερεθίσματος (διάκριση φόβου). Η ερμηνεία που προτείνεται είναι ότι η ατυπική λειτουργία της αμυγδαλής, ιδιαίτερα η ελλιπής συνδεσιμότητά της με τις συναφείς φλοιώδεις περιοχές, μπορεί να εμπλέκεται στις ατυπικές αντιδράσεις των ατόμων με σύνδρομο Asperger σε συναισθηματικά ερεθίσματα.

Σε μια άλλη μελέτη βρέθηκε ότι οι υποδοχείς 5-ΗΤ2Α του φλοιού ήταν σημαντικά μειωμένοι σε ενήλικες με το σύνδρομο Asperger. Το σεροτονεργικό σύστημα (5-ΗΤ) είναι υπεύθυνο για τη ρύθμιση της κοινωνικής συμπεριφοράς, την αντίδραση της αμυγδαλής στο συναίσθημα του προσώπου και τις επαναληπτικές συμπεριφορές. Επιπλέον οι μειωμένοι υποδοχείς 5-ΗΤ2Α στο φλοιό του προσαγωγίου, τον μετωπιαίο και τον κροταφικό φλοιό, συνδέονταν με ποιοτικά προβλήματα στην αμοιβαία κοινωνική αλληλεπίδραση.

Τα άτομα με σύνδρομο Asperger παρουσιάζουν προβλήματα στην κοινωνική αλληλεπίδραση, την επικοινωνία, τη γνωστική λειτουργικότητα και τη συμπεριφορά καθώς επίσης εμφανίζουν περιορισμένες, επαναληπτικές και στερεοτυπικές συμπεριφορές ή ενδιαφέροντα. Συγκεκριμένα:

Κοινωνική Αλληλεπίδραση:

  • Προβλήματα στην κατανόηση της μη λεκτικής επικοινωνίας

  • Προβλήματα στην παραγωγή μη λεκτικών εκφράσεων

  • Προβλήματα στις φιλίες

  • Ανεπαρκής κοινωνική αμοιβαιότητα

  • Έλλειψη κοινωνικής αναφοράς (επιθυμία να μοιράζεται π.χ αντικείμενα)

Επικοινωνία:

  • Παράξενη μελωδία φωνής

  • Προβλήματα στην κατανόηση της γλώσσας

  • Προβλήματα στην εύρεση της σωστής λέξης

  • Δυσκολίες στον πραγματολογικό τομέα

  • Δυσκολίες στην κατανόηση του μεταφορικού λόγου

 

Γνωστική λειτουργικότητα:

  • Διάσπαση προσοχής

  • Προβλήματα στις ακολουθίες ενεργειών

  • Προβλήματα στο συλλογισμό

  • Προβλήματα στη γενίκευση

  • Προβλήματα κινητικότητας

  • Στείρα απομνημόνευση

  • Προβλήματα χωρο-χρονικού προσανατολισμού

Συμπεριφορά:

  • Δυσκολία προσαρμογής όταν μεταβάλλονται οι συνθήκες

  • Περιορισμένα ενδιαφέροντα

  • Άγχος

  • Ανυπακοή

  • Ιδεοψυχαναγκασμοί

  • Συμπεριφέρεται σαν να είναι μεγαλύτερο από την ηλικία του

  • Κατάθλιψη

Περιορισμένες, επαναληπτικές και στερεοτυπικές συμπεριφορές ή ενδιαφέροντα:

  • Έμμονη ενασχόληση με πράγματα

  • Άκαμπτη προσκόλληση σε μη λειτουργικές ρουτίνες

  • Στερεοτυπικές και επαναληπτικές κινήσεις

  • Έμμονη ενασχόληση με μέρη αντικειμένων

 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Αικατερίνη-Μαρία Ποπρέλκα

poprelka aikateriniΨυχολόγος, απόφοιτος του Παντείου Πανεπιστημίου. Έχει μετεκπαιδευτεί στην Έγκαιρη Παρέμβαση στη Ψύχωση και έχει παρακολουθήσει το Εισαγωγικό Σεμινάριο στη Ψυχανάλυση στο Ινστιτούτο Κλασικής Ψυχανάλυσης.  Eργάζεται εθελοντικά ως ψυχολόγος στη ψυχιατρική κλινική του Γενικού Πανεπιστημιακού Αττικού Νοσοκομείου.