H γνωστικο-συμπεριφορική προσέγγιση είναι ιστορικά η πιο πρόσφατη από τις κύριες θεραπευτικές προσεγγίσεις, και νέες ιδέες και τεχνικές προστίθενται σ αυτή κάθε χρόνο. (McLeod, 1993).

Πλεονεκτήματα
H συμπεριφορική προσέγγιση είναι αφοσιωμένη στη συστηματική έρευνα, τονίζοντας την εργαστηριακή έρευνα που οδηγεί στην αναγνώριση αιτιακών σχέσεων (Pervin & John, 2001).

Αναγνωρίζει την επίδραση και τη σπουδαιότητα της περίστασης ή του περιβάλλοντος, που, όπως παραδέχονται οι περισσότεροι ψυχολόγοι της προσωπικότητας, τόσο οι μεταβλητές του ατόμου όσο και εκείνες της περίστασης έχουν να κάνουν με τη συμπεριφορά (Pervin & John, 2001).

H θεραπεία της συμπεριφοράς έχει ευρύτατα χρησιμοποιηθεί σε διαταραχές προσωπικότητας, νευρωτικές και ψυχωτικές αντιδράσεις, παιδικές διαταραχές, κλπ (Μαλικιώση-Λοϊζου, 1999). Η θεραπεία προσεγγίζεται πραγματολογικά. Με τα προγράμματα του Skinner βοηθήθηκαν άνθρωποι που διαφορετικά θα εγκαταλείπονταν (χρόνια σχιζοφρενείς, αυτιστικά παιδιά, καθυστερημένοι, εθισμένοι κ.α) (Pervin & John, 2001).

Η μεταγνώση, δηλ. η ικανότητα του ανθρώπου να στοχάζεται πάνω στις γνωστικές του διαδικασίες για να λύσει ένα πρόβλημα, είναι ένα θέμα που ευρέως ερευνάται στην αναπτυξιακή ψυχολογία τα τελευταία χρόνια. Η μέθοδος A (acts) ? B (beliefs) - C (consequences) του Ellis χρησιμεύει ιδιαίτερα για την ανάπτυξη της μεταγνώσης, καθώς ο σύμβουλος διδάσκει στον πελάτη να τη χρησιμοποιεί ώστε να παρακολουθεί τις γνωστικές του αντιδράσεις στα γεγονότα και να κάνει επιλογές στη σκέψη του (McLeod, 1993).

Μειονεκτήματα
Οι συμπεριφοριστές  θεωρήθηκαν ότι υπεραπλούστευσαν την προσωπικότητα, καθότι απέφευγαν για μεγάλο διάστημα να παραδεχθούν ότι η γνωστική συμπεριφορά εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο το άτομο προσλαμβάνει, οργανώνει και μεταδίδει τις  πληροφορίες του περιβάλλοντος (Pervin & John, 2001).

Στο συμπεριφορισμό, θεωρήθηκε ότι υπάρχει η ανάγκη περαιτέρω τεκμηρίωσης των ισχυρισμών για αποτελεσματικότητα της θεραπείας, καθότι αμφισβητήθηκε το αν τα αποτελέσματα στο εργαστήριο ή στην κλινική διατηρούνται στο φυσικό περιβάλλον (Bandura, 1972 in Pervin & John, 2001). Κάποιες μελέτες έδειξαν ότι πολλοί ασθενείς έχασαν σταδιακά ό,τι είχαν κερδίσει (Eysenck & Beech, 1971 in Pervin & John, 2001).
Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων της τροποποίησης της συμπεριφοράς  εξαρτάται από την ύπαρξη ενός ελεγχόμενου κοινωνικού περιβάλλοντος, ώστε η μέθοδος να μη γίνει καταχρηστική στην πράξη (McLeod, 1993).

Ο συμπεριφορισμός έχει κατηγορηθεί ότι έχει έλλειψη μιας μεμονωμένης, ολοκληρωμένης θεωρίας και ότι υπάρχει χάσμα ανάμεσα στη θεωρία και πράξη, καθότι αμφισβητήθηκε το κατά πόσον οι διαδικασίες φέρνουν αποτελέσματα για τους λόγους που προτείνουν οι συμπεριφοριστές (Kazdin & Wilson, 1978 in Pervin & John, 2001).
Όμοια και στη γνωσιακή προσέγγιση έχει αμφισβητηθεί το βασικό της αξίωμα ότι η αλλαγή στη σκέψη μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα αλλαγή στη συμπεριφορά και στα συναισθήματα. Έρευνα έδειξε ότι οι διαταραγμένες γνωστικές λειτουργίες δεν ήταν η αιτία της κατάθλιψης, όπως υπέθετε ο Beck, αλλά υποπροϊόντα αυτής (Lewinsohn et al, 1981 in McLeod, 1993).

Από ανθρωπιστική άποψη, η σημαντικότερη αδυναμία της γνωστικο-συμπεριφορικής προσέγγισης είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος στη δυναμική και στην ποιότητα της σχέσης μεταξύ συμβούλου και πελάτη, παρότι στην πράξη πολλοί σύμβουλοι αυτής της κατεύθυνσης είναι καλά ενημερωμένοι για το σημαντικό ρόλο της σχέσης με τον πελάτη.

Π. Βαλιώζης, certificate in Counselling
Χ. Κασάπη, certificate in Counselling
Μ.Κυπριανίδου, certificate in Counselling
Δ. Κουτσουράς, certificate in Counselling

Συγγραφή Άρθρου

Πύλη Ψυχολογίας - Psychology.gr

e psy logo twitter2Επιστημονική ομάδα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Αναζήτηση Ψυχολόγων για μόνιμες προσλήψεις από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη
αναζήτηση εργασίας

Μόνιμη πρόσληψη δύο (2) ψυχολόγων, χωρίς αίτηση από το ΑΣΕΠ, αλλά με μεικτό σύστημα αντικειμενικών κριτηρίων (Μόρια) και αξιολόγησης Ειδικότερων Προσόντων Κενών Τακτικών Θέσεων, προκήρυξε το υπουργείο Προστασίας του πολίτη για να στελεχώσει την ΕΥΠ. Ειδικότερα: 

Έρευνα ΑΠΘ για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών
σεξουαλική κακοποίηση παιδιών

Έρευνα πραγματοποίησε η Σχολή Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, συνολικά 229 παιδιά, ηλικίας από 3 μηνών έως 17 ετών, υπέστησαν σεξουαλική κακοποίηση στην δεκαετία 2005-2015. Σχεδόν τα μισά θύματα (49,8%) ήταν ηλικίας 13-18 ετών, ενώ το 36,3% ήταν ηλικίας έξι ως 12 ετών και το 13,9% παιδιά προσχολικής ηλικίας (πέντε ετών ή και μικρότερα).

Πρωτοβουλία Ψ: Κάλεσμα για τη δημιουργία ομάδας επαγγελματιών ψυχικής υγείας
Πρωτοβουλία Ψ

Στα πλαίσια του ανοίγματος του εγχειρήματος της Πρωτοβουλίας "Ψ", συζητήθηκε, στην συνάντησή της 1/2/19, η δημιουργία υπο-ομάδων που θα μπορούν να πραγματεύονται θέματα ειδικού ενδιαφέροντος, χωρίς, όμως, να κλειστούν στον εαυτό τους, αλλά να συνεργάζονται μεταξύ τους και να αλληλεπιδρούν στα πλαίσια της συνολικής δραστηριότητας της Πρωτοβουλίας, έτσι ώστε καμιά φωνή να μη μείνει απ' έξω.

Τα προβλήματα ψυχικής υγείας των γονέων αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης Διαταραχής Προσκόλλησης στα παιδιά

Έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Ερευνητικό Κέντρο για την Παιδοψυχιατρική του Πανεπιστημίου Turku της Φινλανδίας έδειξε ότι ο κίνδυνος που παρουσιάζουν τα παιδιά να διαγνωστούν με Αντιδραστική Διαταραχή Προσκόλλησης αυξάνεται εάν οι γονείς διαγνωστούν με οποιονδήποτε τύπο ψυχικής διαταραχής.

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares