H γνωστικο-συμπεριφορική προσέγγιση είναι ιστορικά η πιο πρόσφατη από τις κύριες θεραπευτικές προσεγγίσεις, και νέες ιδέες και τεχνικές προστίθενται σ αυτή κάθε χρόνο. (McLeod, 1993).

Πλεονεκτήματα
H συμπεριφορική προσέγγιση είναι αφοσιωμένη στη συστηματική έρευνα, τονίζοντας την εργαστηριακή έρευνα που οδηγεί στην αναγνώριση αιτιακών σχέσεων (Pervin & John, 2001).

Αναγνωρίζει την επίδραση και τη σπουδαιότητα της περίστασης ή του περιβάλλοντος, που, όπως παραδέχονται οι περισσότεροι ψυχολόγοι της προσωπικότητας, τόσο οι μεταβλητές του ατόμου όσο και εκείνες της περίστασης έχουν να κάνουν με τη συμπεριφορά (Pervin & John, 2001).

H θεραπεία της συμπεριφοράς έχει ευρύτατα χρησιμοποιηθεί σε διαταραχές προσωπικότητας, νευρωτικές και ψυχωτικές αντιδράσεις, παιδικές διαταραχές, κλπ (Μαλικιώση-Λοϊζου, 1999). Η θεραπεία προσεγγίζεται πραγματολογικά. Με τα προγράμματα του Skinner βοηθήθηκαν άνθρωποι που διαφορετικά θα εγκαταλείπονταν (χρόνια σχιζοφρενείς, αυτιστικά παιδιά, καθυστερημένοι, εθισμένοι κ.α) (Pervin & John, 2001).

Η μεταγνώση, δηλ. η ικανότητα του ανθρώπου να στοχάζεται πάνω στις γνωστικές του διαδικασίες για να λύσει ένα πρόβλημα, είναι ένα θέμα που ευρέως ερευνάται στην αναπτυξιακή ψυχολογία τα τελευταία χρόνια. Η μέθοδος A (acts) ? B (beliefs) - C (consequences) του Ellis χρησιμεύει ιδιαίτερα για την ανάπτυξη της μεταγνώσης, καθώς ο σύμβουλος διδάσκει στον πελάτη να τη χρησιμοποιεί ώστε να παρακολουθεί τις γνωστικές του αντιδράσεις στα γεγονότα και να κάνει επιλογές στη σκέψη του (McLeod, 1993).

Μειονεκτήματα
Οι συμπεριφοριστές  θεωρήθηκαν ότι υπεραπλούστευσαν την προσωπικότητα, καθότι απέφευγαν για μεγάλο διάστημα να παραδεχθούν ότι η γνωστική συμπεριφορά εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο το άτομο προσλαμβάνει, οργανώνει και μεταδίδει τις  πληροφορίες του περιβάλλοντος (Pervin & John, 2001).

Στο συμπεριφορισμό, θεωρήθηκε ότι υπάρχει η ανάγκη περαιτέρω τεκμηρίωσης των ισχυρισμών για αποτελεσματικότητα της θεραπείας, καθότι αμφισβητήθηκε το αν τα αποτελέσματα στο εργαστήριο ή στην κλινική διατηρούνται στο φυσικό περιβάλλον (Bandura, 1972 in Pervin & John, 2001). Κάποιες μελέτες έδειξαν ότι πολλοί ασθενείς έχασαν σταδιακά ό,τι είχαν κερδίσει (Eysenck & Beech, 1971 in Pervin & John, 2001).
Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων της τροποποίησης της συμπεριφοράς  εξαρτάται από την ύπαρξη ενός ελεγχόμενου κοινωνικού περιβάλλοντος, ώστε η μέθοδος να μη γίνει καταχρηστική στην πράξη (McLeod, 1993).

Ο συμπεριφορισμός έχει κατηγορηθεί ότι έχει έλλειψη μιας μεμονωμένης, ολοκληρωμένης θεωρίας και ότι υπάρχει χάσμα ανάμεσα στη θεωρία και πράξη, καθότι αμφισβητήθηκε το κατά πόσον οι διαδικασίες φέρνουν αποτελέσματα για τους λόγους που προτείνουν οι συμπεριφοριστές (Kazdin & Wilson, 1978 in Pervin & John, 2001).
Όμοια και στη γνωσιακή προσέγγιση έχει αμφισβητηθεί το βασικό της αξίωμα ότι η αλλαγή στη σκέψη μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα αλλαγή στη συμπεριφορά και στα συναισθήματα. Έρευνα έδειξε ότι οι διαταραγμένες γνωστικές λειτουργίες δεν ήταν η αιτία της κατάθλιψης, όπως υπέθετε ο Beck, αλλά υποπροϊόντα αυτής (Lewinsohn et al, 1981 in McLeod, 1993).

Από ανθρωπιστική άποψη, η σημαντικότερη αδυναμία της γνωστικο-συμπεριφορικής προσέγγισης είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος στη δυναμική και στην ποιότητα της σχέσης μεταξύ συμβούλου και πελάτη, παρότι στην πράξη πολλοί σύμβουλοι αυτής της κατεύθυνσης είναι καλά ενημερωμένοι για το σημαντικό ρόλο της σχέσης με τον πελάτη.

Π. Βαλιώζης, certificate in Counselling
Χ. Κασάπη, certificate in Counselling
Μ.Κυπριανίδου, certificate in Counselling
Δ. Κουτσουράς, certificate in Counselling

Συγγραφή Άρθρου

Πύλη Ψυχολογίας - Psychology.gr

e psy logo twitter2Επιστημονική ομάδα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα
Δραματοθεραπεία

Η Δραματοθεραπεία αποτελεί μια μακρόχρονη ψυχοθεραπεία. Η ψυχοθεραπευτική...

Online ψυχοθεραπεία

Ο όρος τηλεψυχιατρική χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει τη διαδικασία...

Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Sigmund Freud. Οι απόψεις του για την ψυχοπαθολογία
Freud ψυχοπαθολογία

Την εποχή που ο Freud άρχισε να ασκεί θεραπευτικό έργο με ψυχικά νοσούντες η ψυχιατρική δεν είχε να επιδείξει παρά ελάχιστη δραστηριότητα σε σχέση με τις θεραπευτικές εφαρμογές. Από τα πρώτα χρόνια ο Freud επιχείρησε να ταξινομήσει την ψυχική ασθένεια με βάση την αιτιολογία και όχι την συμπτωματολογία της. Η χρήση της κοινής αιτιολογίας ως κριτηρίου κατηγοριοποίησης καθόριζε την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

Διαγωνισμός για ένα (1) αντίτυπο του βιβλίου «Παράξενη Καλοσύνη»
Παράξενη Καλοσύνη

Η Πύλη Ψυχολογίας Psychology.gr προσφέρει με κλήρωση, ένα αντίτυπο του βιβλίου: «Παράξενη Καλοσύνη» της Miriam Toews.

Ένα βιβλίο με διάχυτο χιούμορ αλλά και σπαραγμό, που διαβάζεται από την αρχή ως το τέλος με μια ανάσα.
Δηλώστε συμμετοχή!

To Bullying αυξάνει τις πιθανότητες ψυχικών ασθενειών και ανεργίας στην ενήλικη ζωή
bullying και ψυχικές ασθένειες

Νέα έρευνα που διεξήχθη από ερευνητές του Lancaster University School Management αποκαλύπτει σοβαρές συνέπειες μία δεκαετία μετά, σε μαθητές που υφίστανται εκφοβισμό. Οι μαθητές που είναι θύματα συνεχιζόμενου ή βίαιου εκφοβισμού υποφέρουν από τις χειρότερες συνέπειες.

Το bullying (σ.σ. σχολικός εκφοβισμός) είναι ευρέως διαδεδομένο στα σχολεία και αποτελεί ένα μείζον ζήτημα που απαιτεί λύση.

Μηχανισμοί άμυνας του Εγώ και άγχος, σύμφωνα με τη θεωρία του Freud
Μηχανισμοί άμυνας του Εγώ

Σύμφωνα με την πρώτη του θεωρία για το άγχος (1894), ο Freud πίστευε ότι αυτό οφειλόταν στην ανεπαρκή εκφόρτιση της λιβιδινικής ενέργειας, είτε λόγω εξωτερικών είτε λόγω εσωτερικών εμποδίων. Ωστόσο, αυτή η θεωρία δεν έδινε επαρκείς απαντήσεις για τον τρόπο και την ακριβή χρονική στιγμή δημιουργίας του άγχους. Στο έργο του Εισαγωγή στην ψυχανάλυση (1917) ο Freud κατατάσσει το άγχος σε δύο κατηγορίες:

Πρώτα σε πωλήσεις βιβλία

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares