Βιωματική Ιστορία από τη Συμβουλευτική Γονέων & Οικογένειας: Όταν η εφηβεία υψώνει τοίχους και η συμβουλευτική βοηθά να χτιστούν γέφυρες

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Τους είδα να μπαίνουν διστακτικά στο γραφείο. Γονείς περίπου στα 50, εμφανώς κουρασμένοι, με βλέμματα χαμηλωμένα. Πίσω από τις πρώτες τους κουβέντες κρυβόταν η ένταση ενός σπιτιού που ζει καθημερινά μέσα στην αβεβαιότητα:

«Πώς θα είναι σήμερα; Θα μιλήσουμε ή θα τσακωθούμε; Ποιος θα φταίει για τον σημερινό καβγά;»

Ο λόγος της επίσκεψης ήταν  η σχέση με τον 16χρονος γιο τους.

«Δεν τον αναγνωρίζουμε πια» είπαν σχεδόν ταυτόχρονα.

Ξαφνικά κλεισίματα πόρτας, επίμονη απομόνωση, αγενής ή ειρωνικός τόνος, απότομες αλλαγές διάθεσης. Παράλληλα, η σχολική του επίδοση είχε αρχίσει να πέφτει, αλλά το παιδί αρνιόταν να συζητήσει οτιδήποτε.

Ήταν μια ιστορία που έχω ακούσει πολλές φορές — αλλά για κάθε οικογένεια είναι μοναδική και βαθιά προσωπική.

Το άγχος πίσω από τις συμπεριφορές

Καθώς οι γονείς άρχισαν να μιλούν, άκουσα πίσω από τις περιγραφές τους ένα κοινό μοτίβο: έναν συνδυασμό φόβου και απογοήτευσης, ο οποίος τους οδηγούσε σε εκρήξεις θυμού και αλληλοκατηγορίες.

Ο φόβος ότι «τον χάνουν», σε συνδυασμό με την απογοήτευση ότι «δεν τα καταφέρνουν ως γονείς», τους είχε οδηγήσει σε ψυχολογική εξουθένωση – και σε εντάσεις μεταξύ τους.

Σε άλλη συνεδρία είδα τον έφηβο μόνο του. Έπρεπε να μιλήσει με ιδιωτικότητα, για να ακουστεί αυθεντικά η δική του πλευρά.Και η δική του πλευρά είχε τα ίδια ακριβώς συναισθήματα: φόβο και απογοήτευση, που κατέληγαν σε θυμό και απομόνωση από τους γονείς.

Ο φόβος του ότι δεν αντέχει τις πιέσεις του σχολείου, των φίλων και ενός εαυτού που αλλάζει διαρκώς, ήταν έντονος.Το άγχος έμπαινε ανάμεσά τους και μετατρεπόταν σε παρεξήγηση, ένταση και απομάκρυνση.

Σε αυτό το σημείο κατάλαβα πως λείπει η γέφυρα. Δύο πλευρές που βιώνουν τα ίδια συναισθήματα, αλλά δεν μπορούν να τα επικοινωνήσουν μεταξύ τους.

Ατομικές και οικογενειακές συνεδρίες

Συνέχισα τις συνεδρίες με τον έφηβο, ο οποίος έδειξε συνέπεια και συνεργασία. Αργότερα, σε συνεννόηση μαζί του, ξεκινήσαμε και οικογενειακές συνεδρίες.

Σε αυτές:

• Μιλήσαμε για την έλλειψη επικοινωνίας και οριοθέτησης, ειδικά γύρω από τις συμπεριφορές έντασης και θυμού.
• Ενισχύσαμε την ενσυναίσθηση των μελών της οικογένειας, αλλάζοντας «ρόλους» και οπτικές.
• Ασχοληθήκαμε συστηματικά με την έκφραση συναισθημάτων.

Τους εξήγησα πως στην εφηβεία το άγχος συχνά μεταμφιέζεται σε κλειστές πόρτες και φωνές παρά σε θλίψη. Στην ουσία, είναι  ανάγκη για υποστήριξη, αλλά εκδηλώνεται με απόσταση και άρνηση. Πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει σχεδόν πάντα ευαλωτότητα.

Η πρώτη άσκηση: Η ακρόαση που αποφορτίζει

Στις πρώτες συνεδρίες δουλέψαμε πάνω στην ακρόαση που «αφήνει χώρο».

Όταν ο έφηβος νιώθει ότι ακούγεται χωρίς κριτική, ανοίγει ένα μικρό αλλά σημαντικό παράθυρο επικοινωνίας.

Η φράση που συμφωνήσαμε να χρησιμοποιούν ήταν:
«Θέλουμε να σε ακούσουμε. Όχι για να σου πούμε τι να κάνεις, αλλά για να καταλάβουμε τι περνάς.»

Την επόμενη εβδομάδα οι γονείς ήρθαν συγκρατημένα αισιόδοξοι:
«Δεν μας πέταξε έξω από το δωμάτιο. Μας κοίταξε. Ήταν η πρώτη φορά εδώ και μήνες.»

Και μόνο αυτό, ήταν πρόοδος.

Ταυτόχρονα, η άσκηση αυτή εφαρμόστηκε και στη σχέση των γονιών μεταξύ τους.

Ορίσαμε μία ημέρα την εβδομάδα αποκλειστικά για να ακούει ο ένας τον άλλον και μία ακόμη για την αναγνώριση των ατομικών τους αναγκών.

Η άσκηση τους βοήθησε:

• να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα που τους οδηγούσαν σε ένταση
• να προλαβαίνουν τις εκρήξεις
• να εκφράζουν ανάγκες με καθαρό και ήρεμο τρόπο

Συνειδητοποίησαν ότι οι περισσότερες συγκρούσεις δεν προέρχονταν από την πίεση του παιδιού, αλλά από τη δική τους δυσκολία να αναγνωρίσουν και να εκφράσουν τις προσωπικές τους ανάγκες.

Η δεξιότητα της οριοθέτησης

Η εφηβεία χρειάζεται όρια - αλλά όχι όπως τα φαντάζονται πολλοί γονείς.

Η οριοθέτηση είναι από τα σημαντικότερα στοιχεία για τη σταθερότητα και την ποιότητα των σχέσεων.

Αφού δουλέψαμε την αναγνώριση και έκφραση των αναγκών, προχωρήσαμε στη διατήρηση της επικοινωνίας μέσα από σταθερή οριοθέτηση.

Η οριοθέτηση χρειάζεται:

• Ηρεμία
• Σταθερότητα
• Συνέπεια

Και στηρίχθηκε σε συγκεκριμένες αρχές:

• Όχι αυστηρά πλαίσια
• Όχι φωνές
• Όχι εκρήξεις ή απειλές
• Λίγοι και σαφείς κανόνες
• Συνέπεια στην εφαρμογή
• Διαπραγμάτευση, χωρίς ενδοτικότητα

Σε κάθε εβδομαδιαία συνεδρία συζητούσαμε την εξέλιξη της επικοινωνίας και την εφαρμογή των ορίων.

Καθώς οι γονείς σταθεροποιήθηκαν συναισθηματικά, σταθεροποιήθηκε και το παιδί.

Τα όρια έπαψαν να αποτελούν αφορμή σύγκρουσης και έγιναν πλαίσιο ασφάλειας.

Η στιγμή που η γέφυρα χτίστηκε πραγματικά

Η αναγνώριση των συναισθημάτων και η σταθερή οριοθέτηση δημιούργησαν μια γέφυρα επικοινωνίας. Ο έφηβος και οι γονείς έμαθαν ότι όταν κάτι μας συμβαίνει, χρειάζεται πρώτα να το αναγνωρίσουμε και μετά να το εκφράσουμε. Άλλαξε η συνήθεια του «μαζεύω τα πάντα μέχρι να εκραγώ».

Μειώθηκε το αίσθημα ντροπής γύρω από την έκφραση των συναισθημάτων.

Και τότε ήρθε η στιγμή:
Ο έφηβος πήγε κοντά στους γονείς του και είπε:
«Νιώθω πίεση. Νιώθω ότι πρέπει να είμαι καλός σε όλα. Δεν μπορώ.»

Ήταν η πρώτη φορά που παραδέχτηκε το άγχος του και ζήτησε ουσιαστικά βοήθεια. Και οι γονείς ήταν έτοιμοι να την προσφέρουν — με ηρεμία, παρουσία και χωρίς πανικό.

Η οικογένεια βρίσκει ισορροπία

Σταδιακά -και με αρκετές συνεδρίες όπου εκφράστηκαν εντάσεις και διαφωνίες- η ατμόσφαιρα στο σπίτι άρχισε να αλλάζει.

• Το παιδί άρχισε να περνά περισσότερο χρόνο μαζί τους.
• Οι συζητήσεις πλέον δεν κατέληγαν σε φωνές.
• Οι γονείς ένιωσαν ότι ξαναβρίσκουν τον ρόλο τους, όχι ως «σωτήρες» ή «αστυνόμοι», αλλά ως συνοδοιπόροι στην πορεία προς την ενηλικίωση.

Προς το τέλος της συνεργασίας, μου είπαν:

«Πλέον αναπνέουμε ξανά.»

Συνειδητοποίησαν ότι στην προσπάθειά τους να σώσουν την επικοινωνία με το παιδί τους, κατάφεραν να βρουν και τη δική τους εσωτερική ισορροπία και να φροντίσουν τις προσωπικές τους ανάγκες.

Το σπίτι δεν έγινε «τέλειο» αλλά έγινε ασφαλές. Και η επικοινωνία έγινε ξανά ζωντανή.

Επίλογος

Η εφηβεία είναι η δίοδος του παιδιού στην ενήλικη ζωή με πολλές αλλαγές και καινούριες καταστάσεις. Συχνά είναι μία περίοδος γεμάτη εντάσεις, δοκιμασίες και μεταμορφώσεις — για τα παιδιά και για τους γονείς.

Με την κατάλληλη καθοδήγηση, με χώρο για συναίσθημα και με όρια που δεν πληγώνουν αλλά στηρίζουν, η σχέση μπορεί όχι μόνο να προστατευτεί αλλά και να γίνει πιο δυνατή από πριν.

Η υποστήριξη δεν είναι ένδειξη αδυναμίας - είναι πράξη φροντίδας προς τον εαυτό σου και την οικογένειά σου.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ανδριάνα Σαμαρίδου - Ψυχολόγος

Ανδριάνα Σαμαρίδου: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy

Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.

• Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
• Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
• Επικυρωμένη ειδίκευση

Ως ψυχοθεραπεύτρια συνθετικής προσέγγισης, βασίζομαι στην πεποίθηση ότι κάθε άνθρωπος έχει τη δική του μοναδική ιστορία, ανάγκες και ρυθμό. Μέσα στη θεραπευτική διαδικασία, στόχος είναι η δημιουργία ενός ασφαλούς χώρου, ώστε ο θεραπευόμενος να προχωρήσει

Εξειδικεύσεις:

Διαχείριση Άγχους - Φοβιών Θέματα ανδρών Θέματα γυναικών

7 χρόνια εμπειρίας

Δείτε όλα τα άρθρα Κλείστε ραντεβού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...