Γιατί Είναι πιο Εύκολο να Γδυθείς Παρά να Ανοιχτείς;

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Πριν μοιραστείς το σώμα σου, αναρωτήσου αν ο άλλος σε γνωρίζει πραγματικά. Όταν δύο άνθρωποι αρχίζουν να βγαίνουν, η σωματική οικειότητα συχνά μοιάζει να είναι το πιο εύκολο βήμα.

Γνωρίζονται, νιώθουν έλξη και πολύ γρήγορα έρχονται σωματικά κοντά μέσα σε λίγες ημέρες ή ακόμη και λίγες ώρες. Αν όμως ζητήσεις από τους ίδιους δύο ανθρώπους να μιλήσουν για όσα φοβούνται, για το τι χρειάζονται μέσα σε μια σχέση ή για το πώς θέλουν να αγαπιούνται, ξαφνικά όλα αυτά μοιάζουν «πολλά». Πολύ προσωπικά. Πολύ άβολα.

Δεν είναι παράδοξο; Φοβόμαστε να αποκαλύψουμε τον εσωτερικό μας κόσμο, αλλά δεν φοβόμαστε το ίδιο να εκθέσουμε το σώμα μας. Συχνά λέμε ότι η σωματική οικειότητα είναι «ένα μεγάλο βήμα». Είναι όμως πράγματι; Για πολλούς ανθρώπους, το πραγματικό ρίσκο βρίσκεται αλλού, στο να επιτρέψουν σε κάποιον να τους γνωρίσει πραγματικά και αφού τους γνωρίσει, να μην τους επιλέξει. Έτσι λοιπόν αποφεύγουν αυτόν ακριβώς τον κίνδυνο.

Τι είναι η σωματική οικειότητα;

Η σωματική οικειότητα μπορεί να είναι πολύ ισχυρή, γιατί μας δίνει την αίσθηση ότι κάποιος μας θέλει, ότι μας βρίσκει ελκυστικούς, τουλάχιστον εκείνη τη στιγμή και για λίγο μπορεί να σιωπήσει έναν πολύ βαθύτερο φόβο, τον φόβο ότι δεν είμαστε αρκετοί. Όμως η σωματική οικειότητα δεν είναι απλώς ένα άγγιγμα. Το σώμα είναι μία από τις πιο άμεσες εκφράσεις του εαυτού μας. Εκεί λειτουργεί το νευρικό μας σύστημα, εκεί βιώνεται η ευαλωτότητα μας και εκεί αποτυπώνονται πολλές από τις συναισθηματικές μας εμπειρίες. Ο τρόπος με τον οποίο σχετιζόμαστε με το σώμα μας επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε με τον εαυτό μας και με τους άλλους.

Όταν επιτρέπουμε στο σώμα ενός άλλου ανθρώπου να έρθει κοντά στο δικό μας, συμβαίνει κάτι περισσότερο από μια απλή σωματική επαφή.

Τα δύο νευρικά συστήματα αλληλεπιδρούν και σε έναν βαθμό, συντονίζονται μεταξύ τους. Ακόμη κι αν ο άλλος δεν γνωρίζει τον εσωτερικό μας κόσμο, το σώμα μας βιώνει την παρουσία του και αυτή η εμπειρία επηρεάζει σταδιακά το πως αισθανόμαστε την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη.

Κάποιος μπορεί να σε επιθυμεί, να σε αγγίζει και να βρίσκεται πολύ κοντά σου, χωρίς να γνωρίζει πραγματικά τις σκέψεις σου, την ιστορία σου ή όσα έχουν ουσιαστική σημασία για εσένα. Η σωματική εγγύτητα μπορεί να μοιάζει με σύνδεση, επειδή το νευρικό μας σύστημα ανταποκρίνεται στο άγγιγμα, στη ζεστασιά και στην παρουσία του άλλου. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει και συναισθηματική κατανόηση. Το σώμα θυμάται τι ένιωσε ως ασφαλές και θυμάται επίσης τι δεν ένιωσε ασφαλές, ακόμη κι όταν το μυαλό προσπαθεί αργότερα να το εξηγήσει ή να το δικαιολογήσει.

Τι είναι η συναισθηματική οικειότητα;

Συναισθηματική οικειότητα σημαίνει να μπορούμε να μοιραζόμαστε τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τους φόβους, τις αξίες και τις εμπειρίες μας και να νιώθουμε ότι ο άλλος μας κατανοεί και μας αποδέχεται. Είναι μια μορφή έκθεσης που αγγίζει την ίδια μας την ταυτότητα. Σημαίνει να μπορείς να πεις: «Αυτό είναι που με πλήγωσε.» «Εδώ απέτυχα.» «Αυτός είμαι πραγματικά.»

Και κάπου εκεί εμφανίζεται ίσως μία από τις πιο δύσκολες ερωτήσεις: «Αν δεις όλα αυτά που είμαι… θα εξακολουθήσεις να με επιλέγεις;»

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι η σωματική οικειότητα. Το ζήτημα είναι συχνά η σειρά με την οποία συμβαίνουν τα πράγματα. Όταν η σωματική εγγύτητα προηγείται της συναισθηματικής γνωριμίας, μπορεί να αρχίσεις να επενδύεις σε έναν άνθρωπο που στην πραγματικότητα δεν γνωρίζεις ακόμη. Aργότερα όμως, όταν αρχίσουν να εμφανίζονται διαφορές στις αξίες, στην επικοινωνία, στον τρόπο σύνδεσης ή στο συναισθηματικό βάθος, μπορεί να νιώσεις σύγχυση.

«Πώς γίνεται ένας άνθρωπος με τον οποίο έχω έρθει τόσο κοντά σωματικά να μου φαίνεται τώρα εντελώς ξένος;» Ίσως επειδή η σχέση άρχισε να χτίζεται πρώτα μέσα από τη σωματική σύνδεση. Μπορεί, για παράδειγμα, να έχετε μοιραστεί βράδια, γέλια και στιγμές έντονης εγγύτητας. Όταν όμως εμφανιστεί μια πραγματική δυσκολία, μια σύγκρουση γύρω από τα χρήματα, την οικογένεια ή τις αξίες σας, μπορεί ξαφνικά να ανακαλύψετε ότι γνωρίζετε ελάχιστα ο ένας για τον άλλον.

Η ψευδαίσθηση της οικειότητας

Μπορεί να μοιράζεσαι με κάποιον το σώμα σου και τον προσωπικό σου χώρο και παρ’ όλα αυτά, να μη γνωρίζεις πώς αντιμετωπίζει τις συγκρούσεις, ποιες είναι πραγματικά οι αξίες του ή πως συμπεριφέρεται όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Μπορεί δύο άνθρωποι να βρίσκονται πολύ κοντά σωματικά και ταυτόχρονα να απέχουν πολύ συναισθηματικά. Αυτή είναι η ψευδαίσθηση.

Ίσως λοιπόν, πριν έρθουμε πολύ κοντά με κάποιον, να αξίζει να αναρωτηθούμε, «Νιώθω ασφαλής να είμαι ολόκληρος ο εαυτός μου μαζί του ή απλώς νιώθω ότι με επιθυμεί;» Δεν είναι το ίδιο. Μπορεί να είσαι γυμνός μπροστά σε έναν άνθρωπο και παρ’ όλα αυτά να αισθάνεσαι μόνος. Μπορεί να έχεις μοιραστεί μαζί του το σώμα σου, χωρίς να έχεις καταφέρει να μοιραστείς την καρδιά σου.

Ερωτήσεις που αξίζει να κάνεις πριν έρθεις πιο κοντά

Πριν μοιραστείς το σώμα σου με κάποιον, ίσως αξίζει να σταματήσεις για λίγο και να κάνεις μερικές ερωτήσεις. Δεν χρειάζεται να είναι βαριές ούτε να θυμίζουν ανάκριση. Είναι απλώς μικροί τρόποι για να καταλάβεις καλύτερα ποιος είναι πραγματικά ο άνθρωπος που βρίσκεται απέναντί σου.

Α. «Τι έχει μεγαλύτερη σημασία για εσένα στη ζωή;»
Η απάντηση μπορεί να σου δείξει τις προτεραιότητες και τις αξίες του.

Β.  «Ποιες εμπειρίες πιστεύεις ότι σε διαμόρφωσαν περισσότερο;»
Μπορεί να αποκαλύψει τον τρόπο με τον οποίο το παρελθόν του επηρεάζει το παρόν του.

Γ.  «Υπάρχει κάτι από το οποίο νιώθεις ότι ακόμη προσπαθείς να επουλωθείς;»
Μια τέτοια ερώτηση μπορεί να δείξει τον βαθμό αυτογνωσίας και συναισθηματικής επεξεργασίας που έχει κάνει.

Δ.  «Πώς δείχνεις σε έναν άνθρωπο ότι τον αγαπάς ή ότι νοιάζεσαι για εκείνον;»
Μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις πώς συνδέεται και σχετίζεται με τους άλλους.

Η οικειότητα αρχίζει πριν από το σώμα

Γιατί έχουν σημασία όλα αυτά; Επειδή σου επιτρέπουν να αποκτήσεις μια ουσιαστικότερη εικόνα του ανθρώπου που έχεις απέναντί σου. Αρχίζεις να μαθαίνεις ποιος πραγματικά είναι πριν επενδύσεις περισσότερο, είτε συναισθηματικά είτε σωματικά. Αντί, για παράδειγμα, μετά από λίγα ραντεβού να βιαστείτε να μεταφέρετε τη γνωριμία στην κρεβατοκάμαρα, μπορείτε να περάσετε ένα βράδυ συζητώντας κάποιες από αυτές τις ερωτήσεις σε έναν καφέ ή σε μια βόλτα.

Μπορεί να μάθετε περισσότερα για τις αξίες, τους φόβους, τις επιθυμίες και τα όνειρα ο ένας του άλλου από όσα θα μπορούσε να σας αποκαλύψει από μόνη της οποιαδήποτε σωματική επαφή. Το να κάνεις πρώτα αυτές τις ερωτήσεις δεν καταστρέφει τη χημεία. Μπορεί, αντίθετα, να την ενισχύσει. Η συναισθηματική κατανόηση δημιουργεί ένα υπόβαθρο πάνω στο οποίο και η σωματική οικειότητα μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερο νόημα.

Μέσα στο θεραπευτικό δωμάτιο, έχω δει ότι πολλοί άνθρωποι κουβαλούν στη ζωή τους τουλάχιστον μία σημαντική τραυματική εμπειρία. Τέτοιες εμπειρίες μπορούν να επηρεάσουν βαθιά τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται μέσα στις σχέσεις. Κάποιοι μπορεί να εμπλέκονται σε δεσμούς που συνδέονται με το τραύμα (trauma bonding), άλλοι να τείνουν προς την αποφυγή, ενώ άλλοι μπορεί να εμφανίζουν μοτίβα προσκόλλησης που εναλλάσσονται ανάμεσα στην έντονη εγγύτητα και την απόσταση, αυτό που συχνά περιγράφεται ως «ζεστό-κρύο».

Το να κατανοήσεις ποιος πραγματικά είναι ο άνθρωπος που έχεις απέναντι σου και με ποιον τρόπο οι προηγούμενες εμπειρίες του έχουν επηρεάσει τον τρόπο που σχετίζεται μπορεί να σε βοηθήσει να αποφασίσεις πιο συνειδητά αν θέλεις να επενδύσεις σε αυτή τη σχέση συναισθηματικά ή σωματικά. Γιατί πριν αναρωτηθείς αν κάποιος σε θέλει αρκετά, ίσως αξίζει να αναρωτηθείς κάτι πιο ουσιαστικό, σε γνωρίζει πραγματικά και νιώθεις ασφαλής να τον αφήσεις να σε γνωρίσει;

Πηγές:

Laurenceau, J. P., Barrett, L. F., & Pietromonaco, P. R. (1998). Intimacy as an interpersonal process: the importance of self-disclosure, partner disclosure, and perceived partner responsiveness in interpersonal exchanges. Journal of personality and social psychology, 74(5), 1238.

Li, T., & Chan, D. K. S. (2012). How anxious and avoidant attachment affect romantic relationship quality differently: A meta‐analytic review. European journal of social psychology, 42(4), 406-419.

Simpson, J. A., & Rholes, W. S. (2017). Adult attachment, stress, and romantic relationships. Current opinion in psychology, 13, 19-24.

Yoo, H., Bartle-Haring, S., Day, R. D., & Gangamma, R. (2014). Couple communication, emotional and sexual intimacy, and relationship satisfaction. Journal of sex & marital therapy, 40(4), 275-293.

Zurbriggen, E. L., Gobin, R. L., & Kaehler, L. A. (2012). Trauma, attachment, and intimate relationships. Journal of Trauma & Dissociation, 13(2), 127-133.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - Online & Διά ζώσης
Βρες τον Θεραπευτή που είναι κατάλληλος για εσένα | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.