Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο PSYCHOLOGY.GR ο διαιτολόγος Ευάγγελος Ζουμπανέας, συγγραφέας των Best Sellers «Thin Possitive» και «Διατροφική Νοημοσύνη» με αφορμή την έκδοση του νέου βιβλίου του «Αναζητώντας το Μαγικό Βάρος των Ονείρων σου», μιλήσαμε για το ιδανικό και ρεαλιστικό σωματικό βάρος! Απολαύστε την ίσως πιο αποκαλυπτική συνέντευξη του διάσημου διαιτολόγου-διατροφολόγου και συγγραφέα Ευάγγελου Ζουμπανέα!

ΕΡ: Σε τι διαφέρει η διατροφή από τη δίαιτα;

ΑΠ: Όπως αναφέρω και στο βιβλίο μου «Αναζητώντας το Μαγικό Βάρος των Ονείρων σου», η δίαιτα, ως στέρηση τροφής, είναι από μόνη της ένας στρεσογόνος παράγοντας για κάθε άνθρωπο. Κανένα έμβιο ον στη φύση, πλην του ανθρώπου, δεν υποβάλλει ποτέ τον εαυτό του σε στέρηση τροφής.

Αν δεν υπάρχει επάρκεια τροφής, κάθε έμβιος οργανισμός, όπως τα θηλαστικά, προσαρμόζεται στις συνθήκες έλλειψης τροφής μειώνοντας σημαντικά τις ενεργειακές του ανάγκες. Αν όμως υπάρχει οικειοθελής στέρηση τροφής, ο «υποσυνείδητος νους» αδυνατεί να κατανοήσει αυτή τη διαδικασία.

Έτσι, με την πρώτη ευκαιρία που έστω και για ελάχιστα δευτερόλεπτα θα πάψει να υπερέχει ο «λόγος» ή η «οδηγία» για εξαναγκασμένα μειωμένη πρόσληψη τροφής, το πρωτόγονο ένστικτο θα οδηγήσει και πάλι τον άνθρωπο στο να αποκαταστήσει πλήρως το προηγούμενο βάρος του πριν από τη μειωμένη πρόσληψη τροφής, δηλαδή τη δίαιτα.

Αντίθετα, η σωστή διατροφή έχει το μεγάλο πλεονέκτημα να παρέχει διαρκή επάρκεια σε θρεπτικά συστατικά, δίχως να προσθέτει επιπλέον στρεσογόνους παράγοντες από την έλλειψή τους, και σε συνδυασμό με την τακτική και οργανωμένη σωματική άσκηση επιτρέπει στο σώμα να αλλάξει και να βελτιώσει τη σύστασή του.

Γι’ αυτό και συχνά άτομα τα οποία ενώ δεν καταφεύγουν σε υποσιτισμό και αυστηρές δίαιτες, και ταυτόχρονα ασκούνται, βλέπουν το σώμα τους διαρκώς να αλλάζει προς το καλύτερο. Βασικό χαρακτηριστικό αυτής της προσπάθειας είναι να χωράς τελικά σε ρούχα μικρότερου μεγέθους.

ΕΡ: Υπάρχουν τελικά μαγικές λύσεις για την απώλεια βάρους;

ΑΠ: Κανένα σημαντικό επίτευγμα στη ζωή μας δεν μπορεί να γίνει χωρίς κόπο, χωρίς χρόνο και κυρίως χωρίς να μάθουμε κάτι σημαντικό κατά τη διάρκεια της προσπάθειας για την επίτευξή του. Η αλλαγή προς ένα υγιές βάρος δεν είναι ένας αγώνας σπριντ όπως η επιθυμία να χάσει κάποιος κιλά μέχρι να βγει στην παραλία, αλλά ένας μεγάλος μαραθώνιος.

Πρόκειται για έναν στόχο ζωής που σίγουρα έχει και ένα μεγάλο τίμημα απέναντι σε συνήθειες και τρόπους συμπεριφοράς που κάποιος έχει λανθασμένα υιοθετήσει για πολλά χρόνια στο παρελθόν. Όμως δεν πρέπει να φοβάται κάποιος το τίμημα, διότι κάθε τίμημα εμπεριέχει και ένα αντίτιμο. Το αντίτιμο αυτής της μακρόπνοης προσπάθειας θα είναι σαφώς η συνολική βελτίωση της υγείας κάθε ανθρώπου που επιδιώκει την αλλαγή.

ΕΡ: Είναι τελικά η παχυσαρκία ασθένεια ή συνέπεια του σύγχρονου τρόπου ζωής;

ΑΠ: Η παχυσαρκία σαφώς και έχει μια γονιδιακή προδιάθεση, όμως το πώς αυτό το γονίδιο θα εκφραστεί στη συνέχεια της ζωής είναι καθαρά προσωπική υπόθεση του καθενός. Εξίσου σημαντικός παράγοντας, όπως ήδη έχω αναφέρει, είναι να έχεις μεγαλώσει σε ένα «παχυσαρκογόνο» περιβάλλον.

Ένα παιδί που μεγαλώνει σε μια οικογένεια χωρίς υγιεινές διατροφικές συνήθειες είναι λογικό, σε μεγάλο βαθμό, να μιμηθεί τις παραστάσεις που είδε από νεαρή ηλικία.

Ακόμη κι αν κάποιοι γονείς με αρνητικές διατροφικές συνήθειες προσπαθούν να θρέψουν σωστά τα παιδιά τους, η ρεαλιστική πραγματικότητα είναι ότι στην ενήλικη ζωή τους εκείνα, κατά πάσα πιθανότητα, θα ακολουθήσουν τις εικόνες που αφομοίωσαν από τους γονείς τους.

Δυστυχώς, ο σύγχρονος τρόπος ζωής καθώς και η έλλειψη ουσιαστικής παιδείας σε θέματα διατροφής και άσκησης καθοδηγούν σαφώς με λανθασμένο τρόπο τον σύγχρονο άνθρωπο.

ΕΡ: Ποιες είναι τελικά οι προϋποθέσεις για να διασφαλίσουμε την επιστημονική αντιμετώπιση των διαταραχών πρόσληψης τροφής και της παχυσαρκίας;

ΑΠ: Η πιο σίγουρη λύση είναι ότι χρειάζεται απαραίτητα μία ομάδα υποστήριξης επαγγελματιών υγείας, η οποία να αποτελείται από διαιτολόγο, ψυχολόγο, καθηγητή Φυσικής Αγωγής, και, φυσικά, την παράλληλη εποπτεία από έναν γιατρό, παθολόγο, διαβητολόγο ή ενδοκρινολόγο.

Πολύ πριν ξεκινήσει κάποιος υπέρβαρος να ακολουθεί ένα πλάνο διατροφής επιβάλλεται να έχουν γίνει σημαντικές αιματολογικές και βιοχημικές εξετάσεις, διότι αν πρώτα δε διαχειριστούμε αυτές τις μεταβλητές, σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουμε έναν άνθρωπο που μπορεί να μεταβολίσει σωστά την ενέργεια και τα θρεπτικά συστατικά που λαμβάνει από τις τροφές.

ΕΡ: Πόσο απαραίτητη είναι η ορθή διάγνωση της Διατροφικής Διαταραχής;

ΑΠ: Αν δεν γίνει έγκαιρη διάγνωση, το μόνο σίγουρο είναι ότι κατά πάσα πιθανότητα θα συνεχίσει να διαιωνίζεται το πρόβλημα του κάθε ανθρώπου που πάσχει από μια διαταραγμένη σχέση με το φαγητό.

Πριν την έναρξη οποιασδήποτε θεραπευτικής προσέγγισης, θα πρέπει να έχει προηγηθεί ένα ειδικό ερωτηματολόγιο ώστε να αξιολογηθεί τόσο η σχέση του ατόμου με την τροφή όσο και η πιθανότητα να πάσχει από κάποιου είδους διατροφική διαταραχή, όπου εκεί θα πρέπει, με την παράλληλη στήριξη ενός εξειδικευμένου ψυχολόγου, να μπουν στο τραπέζι της θεραπείας και οι πεποιθήσεις που τραβούν διαρκώς το χαλί της θεραπείας κάτω από τα πόδια του ασθενή.

ΕΡ: Γιατί θα πρέπει να εμπιστεύεται κάποιος έμπειρους επαγγελματίες υγείας στη διαχείριση των Διατροφικών Διαταραχών και της Παχυσαρκίας;

ΑΠ: Σε περίπτωση επιλέξει κάποιος τη βοήθεια ενός επαγγελματία διαιτολόγου με γνώσεις σε θέματα διαταραγμένης συμπεριφοράς σε σχέση με το φαγητό, αυτό θα του προσφέρει την ευκαιρία να έχει έναν καθοδηγητή που θα υπάρχει για να τον βοηθά στις δύσκολες στιγμές και κυρίως «χωρίς κριτική».

Ο διαιτολόγος σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι ένας αδυνατιστής, παρά μόνο ένας σύμβουλος που θα μάθει στο κάθε άτομο που ζητάει τη βοήθειά του πώς να αλλάξει και να βελτιώσει τις διατροφικές του συνήθειες. Ακόμα πιο δύσκολο έργο είναι να αλλάξει τις πεποιθήσεις που έχει ένας υπέρβαρος σε σχέση με την τροφή.

Ειδικά όσον αφορά το θέμα των πεποιθήσεων και τη διαταραγμένη σχέση με το φαγητό, απαιτούνται ιδιαίτερες γνώσεις που έχουν να κάνουν με τη διαχείριση περιστατικών που πάσχουν από κάποιου είδους διατροφική διαταραχή.

Η συνεργασία του διαιτολόγου με ένα εξειδικευμένο ψυχολόγο μπορεί να παρέχει μία μεγάλη ασφάλεια για την ορθή πορεία προς τη θεραπεία του πάσχοντα από διαταραγμένη σχέση με το φαγητό.

ΕΡ: Πόσος χρόνος απαιτείται για μια ουσιαστική αλλαγή προς ένα καλύτερο τρόπο διατροφής;

ΑΠ: Αυτό που είναι σημαντικό όμως να γνωρίζουμε, όπως αναφέρω και στο βιβλίο μου Διατροφική Νοημοσύνη, είναι ότι η αλλαγή των πεποιθήσεων, των συμπεριφορών και των τρόπων διαχείρισης απέναντι σε οποιαδήποτε κατάσταση, έχει την ίδια δυσκολία με το να εκπαιδευτείς για να μάθεις μια καινούργια γλώσσα.

Κανείς δεν θα περίμενε στα πρώτα 3 ή 4 μαθήματα να μάθει κινέζικα, αλλά εντούτοις η συνεχής ενασχόληση με την εκμάθηση της κινεζικής γλώσσας θα του προσφέρει σε δύο μόλις χρόνια σημαντικά αποτελέσματα και θα μπορεί τουλάχιστον να συνεννοηθεί μια χαρά με οποιονδήποτε κάτοικο του Πεκίνου.

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι πριν περάσουν τουλάχιστον δύο χρόνια διαρκούς συνεργασίας με την διεπιστημονική ομάδα των κατάλληλων θεραπευτών, δεν υπάρχει καμιά περίπτωση να καταφέρει κάποιος να αλλάξει τον τρόπο σκέψης σε σχέση με το φαγητό και κυρίως να έχει μάθει σημαντικά στοιχεία για την αυτοφροντίδα του.

Το Κέντρο Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών (ΚΕΑΔΔ) αποτελεί τον πιο σημαντικό εκπαιδευτικό οργανισμό στην Ελλάδα, όπου κάποιος μπορεί να λάβει σημαντικές γνώσεις για το πώς μπορεί να βοηθήσει περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν μια διαταραγμένη σχέση με το φαγητό ή κάποιου είδους διατροφική διαταραχή.

ΕΡ: Με αφορμή το νέο σας βιβλίο, τι σας ενέπνευσε να γράψετε ένα ακόμα βιβλίο μετά την επιτυχία των βιβλίων Διατροφική Νοημοσύνη και Thin Positive;

ΑΠ: Γιατί εν προκειμένω αυτό που θέλουμε εμείς οι επαγγελματίες υγείας είναι να μοιράσουμε σωστή γνώση και κυρίως να δώσουμε πληροφορίες που θα βοηθήσουν τους ανθρώπους για μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Από την έκδοση των δύο προηγούμενων βιβλίων και φυσικά τη διαχρονική τους αξία, μέσα από την καθημερινή διαιτολογική πράξη και τη συναναστροφή μου με εκατοντάδες πελάτες, μαζί τους, έγινα κι εγώ πιο σοφός.

Παράλληλα, όλα αυτά τα χρόνια, διάβασα πολλά βιβλία και τώρα ήρθε ο καιρός να καταγράψω στο χαρτί όλη αυτή τη νέα σπουδαία εμπειρία με σκοπό φυσικά τι άλλο; να δώσω νέα εργαλεία γνώσης προκειμένου να βοηθήσω τους ανθρώπους να αποκτήσουν μία καλύτερη σχέση τόσο με τη συνολική τους υγεία όσο σε θέματα διαχείρισης βάρους.

ΕΡ: Από την εμπειρία σας πιστεύετε ότι είναι δυνατό να αλλάξει προς το καλύτερο τη συμπεριφορά του ένας αναγνώστης μέσα από την ανάγνωση ενός βιβλίου;

AΠ: Το δύσκολο για εμάς τους επαγγελματίες υγείας είναι να περάσουμε την σωστή πληροφορία την κατάλληλη στιγμή στον άνθρωπο που την χρειάζεται πραγματικά.

Αν καταφέρει ένας συγγραφέας να περάσει επιστημονικές γνώσεις, με ευχάριστο τρόπο και πολύ συχνά χρησιμοποιώντας και το χιούμορ τότε θα έχει καταφέρει τελικά να μεταφέρει την πληροφορία στον αναγνώστη έτσι ώστε στη συνέχεια να την κάνει κτήμα του στην καθημερινότητά του.

ΕΡ: Το νέο σας βιβλίο φαίνεται ότι έχει ιδιαίτερη τεχνική γραφής από άλλα αντίστοιχα βιβλία. Πείτε μας περισσότερα...

ΑΠ: Πράγματι, το κάθε κεφάλαιο ξεκινάει πάντα είτε με μια προσωπική ιστορία, είτε με μια προσωπική εμπειρία, είτε με αφορμή ένα τραγούδι ή μία ταινία και ακόμα πιο συχνά και με ένα άλλο βιβλίο που με έχει εμπνεύσει προσωπικά για ακόμα περισσότερες δικές μου συγγραφικές εμπνεύσεις.

Θεωρώ ότι αποτελεί ένα από τα πιο ευχάριστα αναγνώσματα για να περάσει σημαντικές πληροφορίες με τον πιο ευχάριστο και στοχευμένο τρόπο.

Μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου, προσπάθησα να αποδώσω με πολύ χιούμορ, πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία, με πολλές ιστορίες και πραγματικά success stories δικών μου περιστατικών, όλα τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα που μπορεί να αξιοποιήσει ο καθένας στο δικό του ταξίδι προς το μαγικό σου βάρος.

ΕΡ: Ποια είναι η διαφορά τελικά μεταξύ μαγικού βάρους και ιδανικού βάρους;

ΑΠ: Όποιον άνθρωπο κι αν ρωτήσεις ποιο είναι το ιδανικό του βάρος έχει πάντα μία πολύ συγκεκριμένη και σαφή απάντηση. Ακόμα κι αν κάποιος δεν ασχολείται με την ποιότητα της τροφής που τρώει ή δε γυμνάζεται καθόλου έχει μία συγκεκριμένη και σαφή απάντηση.

Το μαγικό βάρος περιλαμβάνει οτιδήποτε άλλο σχετίζεται με το ιδανικό βάρος.

Το μαγικό βάρος σχετίζεται με τις πεποιθήσεις, με τα όνειρα που έχουμε, με τις προσδοκίες, με τις αδυναμίες, με τις αποτυχίες, και φυσικά με αυτόν το μαγικό κόσμο που φτιάχνει ο καθένας στο κεφάλι του με ό,τι θα μπορεί να σημαίνει αυτό, όταν τελικά κατακτήσει το ιδανικό του βάρος.

ΕΡ: Φαίνεται σαν να έχετε μία διαρκή αγωνία για τους ανθρώπους που παλεύουν με το βάρος τους...

ΑΠ: Πράγματι, σε αυτό το βιβλίο θέλω να περιγράψω την δική μου αγωνία για όλα αυτά που μπορούν να συμβούν κατά τη διάρκεια της επίτευξης ενός ιδανικού βάρους και αποτελούν τα πραγματικά εμπόδια στην πορεία κάθε ανθρώπου. Είναι τόσες πολλές αιτίες και οι δυσκολίες που ούτε καν μπορεί να περνάνε από το μυαλό κάθε ανθρώπου, και που μπορούν να ανατρέψουν όλες τις προσδοκίες του για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Στο νέο μου βιβλίο περιγράφω όσο το δυνατό πιο αναλυτικά, πώς μπορεί να αποφύγει κάποιος όλες τις συνηθισμένες αιτιολογίες με τις οποίες οι περισσότεροι άνθρωποι αποτυγχάνουν τελικά να κερδίσουν αυτόν το μαγικό κόσμο ώστε να γεφυρωθεί τελικά το χάσμα που σχετίζεται μεταξύ μαγικού και ιδανικού βάρους.

ΕΡ: Τελικά αισθάνεστε ότι πετύχατε το στόχο σας;

ΑΠ: Πράγματι είμαι πολύ ικανοποιημένος από τελικό αποτέλεσμα. Εύχομαι από καρδιάς να απολαύσει ο κάθε αναγνώστης αυτό το βιβλίο όπως το απόλαυσα και εγώ όσο το έγραφα, σε πραγματικά δύσκολους και περίεργους καιρούς που ζούμε λόγω της πανδημίας και του εγκλεισμού.

Επίσης, εύχομαι αυτό το βιβλίο να αποτελέσει έναν ουσιαστικό φάρο γνώσης προκειμένου να προσφέρουμε όλοι μας ένα καλύτερο μέλλον τόσο στον εαυτό μας όσο στο περιβάλλον μας και στις οικογένειές μας και κυρίως ένα αισιόδοξο μήνυμα για τα παιδιά μας και τις νεότερες γενιές που έρχονται.

Επίσης, θέλω να αναφέρω ότι, γράφω γιατί αγαπώ τους ανθρώπους και ότι νέο μαθαίνω είτε μέσα από την καθημερινή διαιτολογική πράξη, είτε μέσα από τη δική μου διαρκή ανησυχία για νέα γνώση, και θέλω τελικά όλη αυτή τη νέα εμπειρία να τη μοιραστώ με όσο περισσότερους ανθρώπους μπορώ.

Διαβάζω καθημερινά, αναζητώ διαρκώς νέα δεδομένα στην παγκόσμια βιβλιογραφία και έρευνα, μοιράζομαι εμπειρίες με άλλους συναδέλφους, ξέρω να ακούω προσεκτικά και κυρίως θεωρώ ότι ακόμα και ο πιο απλός άνθρωπος έχει κάτι να σου διδάξει που αξίζει στη συνέχεια να το μεταλαμπαδεύσεις εφόσον αξίζει έστω και στο ελάχιστο να κάνει αυτό τον κόσμο μας καλύτερο σε κάθε επίπεδο.

ΕΡ: Λίγο πριν κλείσουμε θα θέλαμε να μας πείτε δυο λόγια και για το εκπαιδευτικό έργο...

ΑΠ: Η εκπαίδευση Master Practitioner on Eating Disorders αποτελεί για εμένα ένα πεδίο όπου μπορώ να μεταφέρω την εμπειρία μου σε άλλους επαγγελματίες υγείας αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και για εμένα τον ίδιο ένα γνωστικό φάρο καθότι εμπλουτίζεται διαρκώς σε γνώσεις τόσο από εμένα, όσο και από τους συνεργάτες μου. Αποτελεί ένα ζωντανό οργανισμό που διαρκώς εξελίσσεται και παράγει νέα σπουδαία γνώση και εμπειρία για όλους μας.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι κάθε επαγγελματίας υγείας που συμμετέχει στο πρόγραμμα του Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών από την πρώτη κιόλας ημέρα της εκπαίδευσης λαμβάνει τόσο σπουδαία επαγγελματικά εργαλεία και τεχνικές που τελικά αλλάζει ο ίδιος προς τον καλύτερο εαυτό του και μαζί αλλάζει και ακολουθεί και ο κόσμος γύρω του.

Τα σχόλια για την εκπαίδευση των προηγούμενων αποφοίτων είναι καθηλωτικά από μόνα τους και αυτά τα σχόλια είναι που μας δίνουν δύναμη να συνεχίζουμε σε αυτό το δύσκολο μα τόσο σπουδαίο έργο μας.

Σας ευχαριστούμε θερμά για το χρόνο σας, κύριε Ζουμπανέα.
Σας ευχαριστώ κι εγώ από καρδιάς για την ευκαιρία να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το έργο μου!