The Sex Mythbuster Project EP.2: Αν σε θέλει πραγματικά, δεν θα έπρεπε να το δείχνει;

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Αν σε θέλει πραγματικά, δεν θα έπρεπε να το δείχνει; «Κι αν αυτό που θεωρούσες αυτονόητο δεν είναι τόσο αυτονόητο;»

Η επιθυμία δεν έχει πάντα φωνή

Αυτός ο μύθος είναι λίγο πιο ύπουλος από τον προηγούμενο. Γιατί δεν αφορά μόνο το σεξ. Αφορά την ανάγκη μας να αισθανόμαστε ότι ο άλλος μας θέλει. Και ίσως γι’ αυτό είναι τόσο δύσκολο να τον αμφισβητήσουμε. Αν κάποιος σε επιθυμεί πραγματικά, σκέφτεσαι, θα το δείξει. Θα σε πλησιάσει. Θα σε αγγίξει. Θα πάρει πρωτοβουλία. Θα σε αναζητήσει. Θα βρει τρόπο να βρίσκεται κοντά σου. Δεν χρειάζεται να αναρωτιέσαι. Δεν χρειάζεται να μαντεύεις. Δεν χρειάζεται να ζητήσεις επιβεβαίωση. Το θέλω θα φαίνεται. Και όταν δεν φαίνεται, αρχίζει η αμφιβολία. «Μήπως δεν με θέλει αρκετά;» «Μήπως έχει χάσει το ενδιαφέρον του;» «Μήπως υπάρχει κάποιος άλλος;» «Μήπως κάτι κάνω εγώ λάθος;»

Μερικές φορές η αμφιβολία είναι πιο επώδυνη από την ίδια την απόρριψη. Γιατί η απόρριψη έχει μια απάντηση. Η αμφιβολία έχει εκατοντάδες. Και κάπου εδώ γεννιέται μια από τις πιο ισχυρές πεποιθήσεις γύρω από την ερωτική ζωή: όταν κάποιος σε θέλει πραγματικά, δεν θα χρειαστεί ποτέ να το αναρωτηθείς. Ακούγεται λογικό. Ακούγεται σχεδόν αυτονόητο. Αλλά ο άνθρωπος δεν είναι τόσο διαφανής όσο θα θέλαμε.

Άλλος θέλει, άλλος δείχνει

Φαντάσου δύο ανθρώπους που βρίσκονται στην αρχή μιας σχέσης. Ο ένας στέλνει συνεχώς μηνύματα. Ψάχνει αφορμές για να συναντηθούν. Κάνει κομπλιμέντα. Αγγίζει. Φλερτάρει. Παίρνει πρωτοβουλίες. Ο άλλος είναι πιο συγκρατημένος. Μπορεί να ενδιαφέρεται εξίσου, αλλά δεν εκφράζεται με τον ίδιο τρόπο. Περιμένει. Δυσκολεύεται να κάνει την πρώτη κίνηση. Φοβάται την έκθεση. Δεν ξέρει αν ο άλλος ενδιαφέρεται πραγματικά. Ποιος από τους δύο θέλει περισσότερο; Η αυθόρμητη απάντηση είναι ο πρώτος. Μόνο που δεν έχουμε αρκετές πληροφορίες για να το γνωρίζουμε.

Μπορούμε να παρατηρήσουμε τη συμπεριφορά. Δεν μπορούμε να δούμε απευθείας την εσωτερική εμπειρία του άλλου. Και αυτό δημιουργεί ένα παράξενο φαινόμενο στις σχέσεις: συχνά μπερδεύουμε την έκφραση της επιθυμίας με την ίδια την επιθυμία. Αν κάποιος δεν παίρνει πρωτοβουλία, συμπεραίνουμε ότι δεν ενδιαφέρεται. Αν δεν ζητά σεξ, συμπεραίνουμε ότι δεν το θέλει. Αν δεν ζηλεύει, συμπεραίνουμε ότι δεν φοβάται να μας χάσει. Αν δεν εκφράζεται έντονα, συμπεραίνουμε ότι δεν αισθάνεται έντονα. Μόνο που το συναίσθημα και η έκφρασή του δεν είναι το ίδιο πράγμα. Και αυτή η διαφορά μπορεί να γίνει τεράστια μέσα σε μια σχέση.

Η επιθυμία μπορεί να συνυπάρχει με την αναστολή

Ένας άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται έντονη επιθυμία και να δυσκολεύεται να την εκφράσει. Μπορεί να φοβάται την απόρριψη. Μπορεί να έχει μάθει ότι το να δείχνεις πολύ ενδιαφέρον σε κάνει ευάλωτο. Μπορεί να έχει μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον όπου η σεξουαλικότητα δεν συζητιόταν. Μπορεί να έχει διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας. Μπορεί απλώς να μην έχει μάθει να μετατρέπει αυτό που αισθάνεται σε συμπεριφορά. Και υπάρχει και κάτι ακόμη.

Μερικές φορές η ίδια η επιθυμία δημιουργεί αναστολή. Όσο περισσότερο μας ενδιαφέρει κάποιος, τόσο περισσότερο μπορεί να φοβόμαστε τι θα συμβεί αν εκτεθούμε. Ένα μήνυμα που για κάποιον άλλο είναι απλώς ένα μήνυμα μπορεί για εμάς να μοιάζει με μικρή εξεταστική επιτροπή. «Να στείλω;» «Μήπως φανώ διαθέσιμος;» «Μήπως απαντήσει ψυχρά;» «Μήπως ενδιαφέρεται λιγότερο από εμένα;» Και τελικά δεν στέλνουμε τίποτα. Ο άλλος βλέπει σιωπή και καταλήγει: «Δεν ενδιαφέρεται». Έτσι δύο άνθρωποι μπορεί να ενδιαφέρονται ο ένας για τον άλλον και ταυτόχρονα να συμπεριφέρονται σαν να μην ενδιαφέρεται κανείς. Η επιθυμία υπάρχει. Η επικοινωνία της αποτυγχάνει.

Το πρόβλημα με το «αν ήθελε, θα…»

Υπάρχει μια φράση που έχει γίνει σχεδόν κανόνας των ερωτικών σχέσεων: «Αν ήθελε, θα το έκανε.» Είναι μια πολύ βολική φράση. Μας απαλλάσσει από την αβεβαιότητα. Δεν χρειάζεται να ρωτήσουμε. Δεν χρειάζεται να εκτεθούμε. Δεν χρειάζεται να συζητήσουμε. Απλώς παρατηρούμε τι κάνει ο άλλος και βγάζουμε συμπέρασμα.

Το πρόβλημα είναι ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά δεν λειτουργεί τόσο καθαρά. Ένας άνθρωπος μπορεί να θέλει και να μην κάνει. Μπορεί να μην θέλει και να κάνει. Μπορεί να θέλει κάτι αλλά να φοβάται τις συνέπειές του. Μπορεί να επιθυμεί την εγγύτητα αλλά να φοβάται την απόρριψη. Μπορεί να θέλει σεξ αλλά να μην θέλει εκείνη τη στιγμή. Μπορεί να θέλει τον άνθρωπο αλλά να μην αντέχει τη συγκεκριμένη δυναμική της σχέσης. Και μπορεί να αισθάνεται επιθυμία χωρίς να την εκφράζει με τον τρόπο που περιμένουμε. Η συμπεριφορά λοιπόν είναι σημαντική. Δεν είναι όμως πάντα ένας τέλειος μεταφραστής της εσωτερικής μας κατάστασης.

Κι αν το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν σε θέλει;

Εδώ αρχίζει να γίνεται ενδιαφέρον. Ένας άνθρωπος λέει: «Δεν με πλησιάζει όπως παλιά». Και αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα. Μπορεί πράγματι να έχει μειωθεί η επιθυμία. Μπορεί να υπάρχει θυμός. Μπορεί να υπάρχει απόσταση στη σχέση. Μπορεί να υπάρχει κούραση. Μπορεί να υπάρχει άγχος. Μπορεί να υπάρχει σεξουαλική δυσκολία. Μπορεί να έχει αλλάξει η καθημερινότητα. Μπορεί να έχει δημιουργηθεί ένας κύκλος αποφυγής. Ή μπορεί ο ένας να περιμένει τον άλλον να κάνει την πρώτη κίνηση. Και όσο κανείς δεν κάνει κίνηση, η σιωπή ερμηνεύεται ως απόδειξη. «Δεν με θέλει». «Δεν με θέλει επειδή δεν με πλησιάζει». «Δεν τον πλησιάζω επειδή δεν με θέλει». Και ξαφνικά δημιουργείται ένας τέλειος μικρός κύκλος αυτοεπιβεβαίωσης. Ο καθένας περιμένει ένα σημάδι από τον άλλον. Κανείς δεν το δίνει. Και η απουσία του σημάδιου γίνεται το ίδιο το σημάδι.

Η επιθυμία θέλει και ασφάλεια

Υπάρχει όμως μια άλλη πλευρά που συχνά ξεχνάμε. Για να εκφράσουμε επιθυμία, πρέπει σε κάποιο βαθμό να αισθανόμαστε ασφαλείς. Το να πεις σε κάποιον «σε θέλω» δεν είναι μόνο ερωτική δήλωση. Είναι έκθεση. Του δίνεις τη δυνατότητα να σου πει «κι εγώ». Αλλά του δίνεις και τη δυνατότητα να σου πει «εγώ όχι». Και αυτή η πιθανότητα μπορεί να αλλάξει εντελώς τη συμπεριφορά μας. Όσο περισσότερο μας ενδιαφέρει η απάντηση, τόσο μεγαλύτερο μπορεί να γίνεται το ρίσκο της ερώτησης.

Γι’ αυτό η ερωτική επιθυμία δεν βρίσκεται ποτέ μόνο μέσα στο σώμα. Βρίσκεται και στη σχέση. Στο πόσο ασφαλείς νιώθουμε. Στο πόσο μπορούμε να εκτεθούμε. Στο αν έχουμε μάθει ότι η επιθυμία μας γίνεται αποδεκτή ακόμη κι όταν δεν ανταποδίδεται. Και αυτό έχει τεράστια σημασία. Γιατί μια σχέση όπου ο ένας μπορεί να πει «σε θέλω» χωρίς να φοβάται ότι θα γελοιοποιηθεί, θα πιεστεί ή θα τιμωρηθεί για την έκθεσή του, δημιουργεί διαφορετικό έδαφος από μια σχέση όπου κάθε έκφραση επιθυμίας μοιάζει με δοκιμασία.

Η μεγάλη παγίδα της επιβεβαίωσης

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη. Μερικές φορές δεν θέλουμε απλώς να μας επιθυμεί ο άλλος. Θέλουμε να το αποδεικνύει συνεχώς. Και τότε η επιθυμία μετατρέπεται σε σύστημα μέτρησης. Πόσα μηνύματα έστειλε; Πόσες φορές πήρε πρωτοβουλία; Πόσο γρήγορα απάντησε; Πόσο συχνά θέλει σεξ; Πόσο έντονα με φίλησε; Πόσο με κοίταξε; Πόσο με διεκδίκησε; Και κάπως έτσι η ερωτική σχέση αποκτά πίνακα βαθμολογίας. Δεν ζούμε πλέον την επιθυμία. Την ελέγχουμε. Και όσο περισσότερο την ελέγχουμε, τόσο περισσότερο αγχωνόμαστε. Το παράδοξο είναι ότι η ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση μπορεί να κάνει την επιθυμία ακόμη πιο δύσκολη. Γιατί κάθε ερωτική κίνηση αποκτά πλέον μια δεύτερη σημασία. Ένα φιλί δεν είναι απλώς ένα φιλί. Γίνεται απόδειξη. Ένα σεξουαλικό άγγιγμα δεν είναι απλώς άγγιγμα. Γίνεται μέτρηση ενδιαφέροντος. Και μια μέρα χωρίς σεξ δεν είναι απλώς μια μέρα χωρίς σεξ. Γίνεται πιθανή ένδειξη ότι «κάτι συμβαίνει».

Τελικά, πώς ξέρεις αν κάποιος σε θέλει;

Εδώ χρειάζεται να είμαστε προσεκτικοί. Δεν σημαίνει ότι η συμπεριφορά δεν έχει σημασία. Έχει. Η επαναλαμβανόμενη αδιαφορία, η αποφυγή, η απουσία επικοινωνίας και η έλλειψη ερωτικής ή συναισθηματικής ανταπόκρισης είναι πραγματικά δεδομένα μιας σχέσης και δεν χρειάζεται να τα εξηγούμε όλα με ψυχολογικές θεωρίες.

Αλλά υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο: «Παρατηρώ τι κάνει» και στο: «Ξέρω τι αισθάνεται επειδή παρατήρησα τι κάνει». Το δεύτερο είναι πολύ πιο επικίνδυνο. Γιατί εκεί σταματά η παρατήρηση και αρχίζει η ερμηνεία. Και στις σχέσεις, η ερμηνεία μπορεί να γίνει γρήγορα «αλήθεια».

Ίσως λοιπόν μια καλύτερη ερώτηση να μην είναι: «Αν με θέλει, γιατί δεν το δείχνει;» αλλά: «Πώς εκφράζει την επιθυμία του και πόσο διαφορετικός είναι ο τρόπος του από αυτόν που περιμένω;» Και ακόμη πιο σημαντικό: «Έχουμε μιλήσει ποτέ πραγματικά γι’ αυτό ή προσπαθούμε και οι δύο να διαβάσουμε ο ένας το μυαλό του άλλου;» Γιατί το τελευταίο είναι ένα από τα πιο ακριβά λάθη στις σχέσεις. Περιμένουμε από τον άλλον να μας αποδείξει κάτι που δεν του έχουμε ζητήσει ποτέ να εξηγήσει.

Verdict

Ο μύθος ότι «αν σε θέλει πραγματικά, θα το δείχνει πάντα» δεν αντέχει τόσο εύκολα στην πραγματικότητα. Η επιθυμία και η έκφρασή της συνδέονται, αλλά δεν ταυτίζονται.

Οι άνθρωποι διαφέρουν στον τρόπο με τον οποίο παίρνουν πρωτοβουλία, εκφράζουν ενδιαφέρον, ζητούν εγγύτητα και διαχειρίζονται την απόρριψη. Και μέσα στις μακροχρόνιες σχέσεις, η επιθυμία επηρεάζεται από ένα ολόκληρο οικοσύστημα παραγόντων, όχι μόνο από το πόσο ελκυστικό βρίσκει ο ένας τον άλλον. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοούμε τη συμπεριφορά. Σημαίνει ότι πρέπει να τη διαβάζουμε προσεκτικότερα.

Γιατί άλλο είναι: «Δεν με θέλει.» Και άλλο: «Δεν βλέπω να εκφράζει την επιθυμία του με τον τρόπο που χρειάζομαι.» Η πρώτη πρόταση κλείνει την έρευνα. Η δεύτερη ανοίγει συζήτηση. Και ίσως αυτό να είναι το πραγματικό ζητούμενο. Όχι να μάθουμε να διαβάζουμε καλύτερα τα σημάδια. Αλλά να σταματήσουμε να απαιτούμε από τον άλλον να είναι ένα βιβλίο που μπορούμε να διαβάσουμε χωρίς να ανοίξουμε ποτέ συζήτηση. Γιατί μερικές φορές δεν μας λείπει η επιθυμία. Μας λείπει η μετάφρασή της. Και μερικές φορές αυτό που θεωρούμε απόδειξη ότι κάποιος δεν μας θέλει είναι απλώς η απουσία του συγκεκριμένου τρόπου με τον οποίο εμείς περιμένουμε να μας θέλει.

Ο επόμενος φάκελος

Αν η επιθυμία δεν εκφράζεται πάντα με τον τρόπο που περιμένουμε, τότε υπάρχει μια ακόμη πιο δύσκολη ερώτηση: Γιατί η αγάπη, ακόμη κι όταν υπάρχει, δεν αρκεί πάντα για να γεννήσει επιθυμία;

Λίστα Βιβλιογραφικών Αναφορών

Arenella, K., Girard, A., & Connor, J. (2024). Desire discrepancy in long-term relationships: A qualitative study with diverse couples. Family Process, 63(3), 1201–1216.  doi.org/10.1111/famp.12967

Borden, L., & Allan, R. (2024). Integrating sex therapy with emotionally focused therapy to treat sexual desire discrepancy. Journal of Sex & Marital Therapy, 50(8), 1007–1022. doi.org/10.1177/10664807241264813

Clark, A. N., Walters, T. L., & Lefkowitz, E. S. (2024). “It’s an ongoing discussion about desire”: Adults’ strategies for managing sexual and affectionate desire discrepancies in romantic relationships. Journal of Marital and Family Therapy, 50(3), 669–686.  doi.org/10.1111/jmft.12709

Muise, M. D., Bockaj, A., O’Sullivan, L. F., & Ronis, S. T. (2024). Attachment style and distress in couples experiencing sexual desire discrepancy. The Canadian Journal of Human Sexuality, 33(1), 44–54. doi.org/10.3138/cjhs-2023-0011

Soster, A. P., Falcke, D., & Oliveira, A. (2024). Is sex education enough to change sexual scripts, promote agency and sexual satisfaction? A comparative study between Brazilian and Portuguese women. Sexuality & Culture, 28, 2409–2426.  doi.org/10.1007/s12119-024-10232-0

Zhang, X., & Silva, D. E. (2024). “I feel like a fraud who acts like a feminist”: The discussion themes and sexual scripts in the Porn Free Women online forum. Archives of Sexual Behavior, 53, 2189–2203. doi.org/10.1007/s10508-024-02858-w

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - Online & Διά ζώσης
Βρες τον Θεραπευτή που είναι κατάλληλος για εσένα | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.