Οι καλεσμένοι μας, απαντούν πολύ συνοπτικά -αν όχι μονολεκτικά- σε 30+ ερωτήσεις της ομάδας μας. Πρόκειται για προσωπικές αποκαλύψεις ή ακόμη για απαντήσεις σε μια ευρεία θεματολογία σχετικά με την ψυχική υγεία, την ψυχοθεραπεία και την αυτοβελτίωση.

Όλοι μας γνωρίζουμε ανθρώπους από το κοντινό μας, οικογενειακό και φιλικό, περιβάλλον οι οποίοι νοσούν από κάποιο χρόνιο νόσημα, όπως ο καρκίνος.
Το ερώτημα είναι αν μπορεί και κατά πόσο στις περισσότερες των περιπτώσεων αυτών, το οικογενειακό περιβάλλον, να παίξει έναν ιδιαίτερα ενεργό ρόλο και πως πρέπει να συμπεριφερθεί προς τον ασθενή.

Στο δωμάτιο αποκαλύψεων είχαμε σήμερα την Άννα Καρακερέζη, ψυχολόγο, συστημική ψυχοθεραπεύτρια, η οποία απάντησε στα ερωτήματα μας.

Το να ασκείς το επάγγελμα του ψυχοθεραπευτή σίγουρα δεν είναι μια εύκολη επαγγελματική επιλογή. Όπως όλα τα επαγγέλματα έχει τις δυσκολίες, τις προκλήσεις αλλά και τις ανταμοιβές του. Για αυτές τις ανταμοιβές θα ήθελα να προσπαθήσω να μιλήσω σε αυτό το άρθρο. Χρησιμοποιώ στο λόγο μου το α' πληθυντικό, χωρίς να έχω ξεκάθαρη εικόνα για το πόσους συναδέλφους μπορεί να αντιπροσωπεύουν οι απόψεις μου, πιστεύοντας ωστόσο ότι αρκετοί θεραπευτές θα ταυτίζονται με αυτές.

Η παύση δεν έχει θέση στον κυρίαρχο ρυθμό της εποχής. Ζούμε σε ένα πλαίσιο που ενθαρρύνει την κίνηση, την πρόοδο, την αδιάκοπη ανταπόκριση. Η ακινησία παρερμηνεύεται ως αδυναμία, η σιωπή ως έλλειψη, η καθυστέρηση ως απειλή.

Κάνοντας μία σύντομη αναδρομή στο μακρινό παρελθόν, και στον αρχαίο κόσμο, παρατηρούμε ότι ανέκαθεν οι άνθρωποι έβρισκαν τρόπους να εκφράζουν αυτό που νιώθουν και να το μοιράζονται με άλλους. Οι πρωτόγονοι άνθρωποι για παράδειγμα, είχαν κάποια τελετουργικά μέσα από τα οποία ανακούφιζαν τους φόβους τους, παρουσίαζαν τις επιθυμίες τους, τις χαρές τους και τις αλλαγές της ζωής τους.

Κατάθλιψη. Ένα θέμα χιλιοειπωμένο και χιλιοδιαβασμένο που όμως δεν παύει να απασχολεί όλο και μεγαλύτερη μερίδα ανθρώπων. Οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουμε άτομα που πάσχουν από κατάθλιψη, έχουμε άτομα στην οικογένειά μας και στον οικογενειακό μας περίγυρο διαγνωσμένα με κατάθλιψη ή έχουμε περάσει και εμείς οι ίδιοι ή βιώνουμε ακόμα την κατάθλιψη.

"Πρέπει να μπορείς να διαχειριστείς την αποτυχία. Τελειώνει η καριέρα μας και εμείς συνεχίζουμε να ζούμε πλούσια, ενώ το εισόδημα έχει τελειώσει. Και κινδυνεύουμε να χάσουμε την περιουσία μας. Παίρνουμε κιλά, συμβαίνουν διάφορα. Τώρα υπάρχει γνώση. Δεν υπάρχουν ταμπού πλέον. Είναι συχνό το φαινόμενο της κατάθλιψης όταν τελειώνεις την καριέρα σου."

Η σχιζοφρένεια και τα παραληρητικά συμπτώματα είναι από τις πλέον συνηθισμένες κλινικές εικόνες στο σύνολο των ψυχιατρικών ασθενών. Παρότι σαν ασθένεια είναι παρεξηγημένη και προκαλεί φόβο στο άκουσμα της, η σχιζοφρένεια είναι από τις πιο συχνές και ευρέως διαδεδομένες παθήσεις και εφόσον αντιμετωπιστεί εγκαίρως και αποτελεσματικά έχει θα λέγαμε μια καλή πρόγνωση για το μέλλον και τη ζωή του ασθενούς και της οικογένειας του.

Η ψυχοθεραπεία είναι μία πρακτική η οποία βασίζεται στη συνεργασία και στη «συμμαχία» μεταξύ ενός θεραπευτή και ενός θεραπευόμενου-πελάτη, προκειμένου να συζητηθούν και να βελτιωθούν σοβαρά θέματα της καθημερινότητας, της προσωπικότητας και της κοινωνικότητας ενός ατόμου.

Κάποτε, όταν η ζωή ήταν πιο άγρια, πιο απειλητική, πιο ασταθής, μάθαμε να κατασκευάζουμε βάρκες. Όχι ξύλινες, αλλά συναισθηματικές. Άλλος έφτιαξε μια βάρκα από άγχος, άλλος από επαγρύπνηση, άλλος από έλεγχο, άλλος από υπερπροστασία.

Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί δραματικά η κατανάλωση αγχολυτικών/ηρεμιστικών χαπιών, πλήττοντας ακόμη και τις νέες ηλικίες. Το ζάναξ είναι ένα από τα πλέον διαδεδομένα και περισσότερο καταναλώσιμα φάρμακα.

Στην παρουσίαση που ετοίμασα για την φετινή παγκόσμια συνάντηση μελέτης γύρω απο το ζήτημα της ενσυναίσθησης, θα επιχειρήσω μέσα σε λίγο χρόνο να σας κάνω να γευτείτε λίγο απο την μαγεία που έχει η γέννηση της ενσυναίσθησης μέσα απο τη συνειδητοποιηση του σώματος μας. Δουλεύοντας αρκετά χρόνια με τους ανθρώπους θεραπευτικά και εκπαιδευτικά μέσα απο τη σωματική θεραπεία που χρησιμοποιώ, μελέτησα πως η γέννηση και η ανάπτυξη της σχέσης με το ίδιο το σώμα σε υπαρξιακό επίπεδο, αγγίζει την περιοχή της ενσυναίσθησης.

Οι ρίζες της συμβουλευτικής και της ψυχοθεραπείας βρίσκονται στις αρχές του 18ου αιώνα. H διαχείριση των προβλημάτων μέχρι αυτή την περίοδο αυτή γίνεται μέσω μιας θρησκευτικής οπτικής.

Σύμφωνα με τη βασική γνωσιακή αρχή, στις αγχώδεις διαταραχές δεν είναι τα ερεθίσματα (η απειλή) άμεσα υπεύθυνα για την εκδήλωση της διαταραχής (απάντηση), αλλά ο τρόπος με τον οποίο το γνωσιακό όργανο επεξεργάζεται αυτά τα ερεθίσματα.

Την σύγχρονη εποχή ένα από τα ζητούμενα στην ψυχική υγεία είναι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποι εκτίθενται σε αγχογόνες καταστάσεις και κατορθώνουν να ανταπεξέρχονται επιτυχώς των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν.

Η πορεία για να γίνουμε «αρκετά καλοί» θεραπευτές —δανειζόμενοι τον όρο του D.W. Winnicott— είναι μια διαδικασία διαρκούς μάθησης, εσωτερικής αναζήτησης και αναπόφευκτων ματαιώσεων.

Ο Παύλος είναι 10 ετών, ζει με τους δύο γονείς του και πηγαίνει στο δημοτικό σχολείο της γειτονιάς του. Ο δάσκαλός του επισήμανε ότι εμφανίζει ανησυχία, επιθετικότητα και δεν δημιουργεί υγιείς σχέσεις με τους συμμαθητές του.

Σύμφωνα με τον Donald Winnicott (2009:80) «η ψυχοθεραπεία έχει να κάνει με δύο ανθρώπους που παίζουν μαζί». Ο Γιόχαν Χουιζίνγκα (1989:49) ορίζει από την πλευρά του το παιχνίδι ως «[…] μια εθελοντική δραστηριότητα ή απασχόληση, η οποία πραγματοποιείται μέσα σε κάποια καθορισμένα τοπικά και χρονικά όρια, σύμφωνα με κανόνες ελεύθερα αποδεκτούς αλλά απολύτως δεσμευτικούς, αποτελώντας αυτοσκοπό και συνοδευόμενη από ένα αίσθημα έντασης, χαράς και από τη συνείδηση ότι είναι κάτι «διαφορετικό» από την «συνήθη ζωή».

Καθώς είναι σε εξέλιξη η διαδικασία ολοκλήρωσης της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, πληθαίνουν οι ενστάσεις, οι αντιρρήσεις και γενικά οι φωνές των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, για τον τρόπο που εξελίσσεται η μεταρρύθμιση.