Σύνδρομο του μικρού Αυτοκράτορα: Όταν το παιδί γίνεται το κέντρο της προσοχής μέσα στην οικογένεια

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Το Σύνδρομο του μικρού Αυτοκράτορα είναι ένα ψυχολογικό φαινόμενο που περιγράφει παιδιά με έντονα προκλητική, εγωκεντρική και ανυπάκουη συμπεριφορά, τα οποία αρνούνται να αποδεχτούν κανόνες.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα πρότυπο συμπεριφοράς κατά το οποίο το παιδί επιδιώκει να αποκτήσει εξουσία και να ασκήσει έλεγχο στα μέλη της οικογένειάς του. Γίνεται το «κέντρο» της προσοχής μέσα στην οικογένεια. Η ασέβεια, οι προσβολές, ακόμη και η σωματική βία, είναι μερικές από τις συμπεριφορές που το παιδί επιδεικνύει απέναντι στους γονείς του. 

Οι συμπεριφορές αυτές επηρεάζουν όχι μόνο τη δυναμική της οικογένειας, αλλά δημιουργούν σημαντική πίεση στους γονείς που δεν ξέρουν πως να αντιμετωπίσουν την εν λόγω κατάσταση και σχεδόν πάντα καταλήγουν να υποτάσσονται στις επιθυμίες του παιδιού τους, που μπορεί να αφορούν ακόμη και ασήμαντα πράγματα (π.χ., επιλογή τηλεοπτικού προγράμματος, βραδινού γεύματος, κ.ά.) σε μια προσπάθεια να αποφύγουν συναισθηματικές εκρήξεις. 

Ως αποτέλεσμα, το παιδί αναπτύσσει μια ιδιαίτερα απαιτητική σχέση με τους γονείς του, ισχυριζόμενο ότι πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμοι για αυτό, γεγονός που αποδίδεται στο ότι οι γονείς είτε δεν κατάφεραν να επιδείξουν συνέπεια στην επιβολή κανόνων στο σπίτι, είτε επειδή δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν εγκαίρως τα πρώτα ξεσπάσματα θυμού και τις απαιτήσεις αυτού. 

Χαρακτηριστικά του Συνδρόμου του μικρού Αυτοκράτορα

Όπως υποδηλώνει και το όνομά του, το Σύνδρομο του μικρού Αυτοκράτορα χαρακτηρίζεται από άρνηση του παιδιού να αφήσει κάποιον άλλο να παίρνει αποφάσεις για εκείνο. Θέλει να νιώθει ότι έχει τον έλεγχο των πάντων γύρω του. 

Εντούτοις, σε περίπτωση που νιώσει ότι αδυνατεί να ελέγξει απόλυτα το περιβάλλον του λόγω του ότι δυσκολεύεται να αποδεχτεί την εξουσία από ενήλικες, συχνά καταλήγει σε βίαιη συμπεριφορά και μπορεί να λέει ψέματα και να χειραγωγεί προκειμένου να αποκτήσει αυτό που επιθυμεί, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες και τα συναισθήματα των άλλων.

Τα χαρακτηριστικά του εν λόγω συνδρόμου στα παιδιά είναι τα ακόλουθα:

• Ξεσπάσματα θυμού
• Λεκτική και σωματική επιθετικότητα
• Υπερβολικές και παράλογες απαιτήσεις που δεν ικανοποιούνται με τίποτα.
• Συχνή εγωκεντρική συμπεριφορά 
• Μηδενική ανοχή στην απόρριψη
• 'Εντονες προσπάθειες ψυχολογικής χειραγώγησης των γονιών τους.
• Πολύ μικρή ικανότητα επίλυσης προβλημάτων αφού έχουν συνηθίσει να λύνουν οι άλλοι τα προβλήματά τους.
• Συνεχής δικαιολόγηση της συμπεριφοράς τους και απόδοση ευθυνών στους άλλους για πράξεις που έχουν κάνει τα ίδια.
• Έλλειψη ενσυναίσθησης και κατ΄επέκταση απουσία τύψεων αφού φωνάξουν, απειλήσουν ή επιτεθούν σωματικά.
• Έλλειψη ανταπόκρισης ή εναντίωση σε πρόσωπα εξουσίας και σε κοινωνικούς κανόνες.
• Χαμηλή αυτοεκτίμηση που καλύπτεται από τυραννική συμπεριφορά.
• Διαφωνία με τους γονείς για κανόνες και τιμωρίες, χαρακτηρίζοντάς τους «άδικους» ή «κακούς». 

Επιπλέον, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι αυτά τα παιδιά θα αντιμετωπίσουν πολλά προβλήματα αργότερα στη ζωή τους επειδή ο κόσμος δεν θα είναι πάντα στα πόδια τους, όπως συμβαίνει με τους γονείς τους.

Συνεπώς, η εγωκεντρική συμπεριφορά, η μηδενική ανοχή στην απόρριψη και οι κακές κοινωνικές δεξιότητες (π.χ., έλλειψη ενσυναίσθησης) καταλήγουν να έχουν πολύ «υψηλό κόστος». Τα «αυταρχικά» και «χαϊδεμένα» αυτά παιδιά δεν είναι ευτυχισμένα και δεν θα είναι ούτε ευτυχισμένοι ενήλικες. 

Αιτίες εμφάνισης του Συνδρόμου του μικρού Αυτοκράτορα

Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά δεν γεννιούνται «τύραννοι», αλλά γίνονται με την πάροδο των ετών. Συνεπώς, η αιτία εμφάνισης του εν λόγω συνδρόμου δεν είναι βιολογική.

Το Σύνδρομο του μικρού Αυτοκράτορα συνήθως σχετίζεται με την έλλειψη σαφών ορίων και πειθαρχίας από τους γονείς. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα παιδιά να πιστεύουν λανθασμένα ότι έχουν το δικαίωμα να κάνουν ότι επιθυμούν και να έχουν όλα όσα θέλουν, ανεξάρτητα από τα μέσα που χρησιμοποιούν. 

Επιπλέον, συνδέεται με μια υπερβολικά ανεκτική ανατροφή ή μια επίμονη υπερεκτίμηση των ικανοτήτων του παιδιού, ενώ η έλλειψη συνεπειών για τις καταστροφικές τους συμπεριφορές ενισχύουν αυτό το μοτίβο συμπεριφοράς.

Τρόποι διαχείρισης του Συνδρόμου του μικρού Αυτοκράτορα

Οι γονείς παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη και διαχείριση του συνδρόμου αυτού. Η βίαιη συμπεριφορά του παιδιού είναι το πρώτο και σημαντικότερο συμπεριφορικό σύμπτωμα που πρέπει να επιλυθεί. Οι γονείς πρέπει να διδάξουν στα παιδιά τους να σέβονται τους άλλους και να αποδέχονται την εξουσία των ενηλίκων. Επιπλέον, είναι απαραίτητο να καλλιεργηθεί η ενσυναίσθηση, να προωθηθεί ο αυτο-αναστοχασμός και να μεταδοθεί η σημασία της ανεκτικότητας. 

Εξίσου σημαντικό είναι να τίθενται όρια από μικρή ηλικία. Το παιδί πρέπει να καταλάβει ότι υπάρχουν κανόνες συμπεριφοράς τόσο στο οικογενειακό, όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, με τους οποίους παιδιά και ενήλικες οφείλουν να συμμορφώνονται. Επίσης, η ύπαρξη ποιοτικού οικογενειακού χρόνου συνιστά αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση. 

Τέλος, όταν το παιδί αρχίζει και ανταποκρίνεται θετικά σημαντική καταδεικνύεται η επιβράβευση, η οποία αποτελεί μια αναγνώριση των προσπαθειών του να αλλάξει συμπεριφορά.

Συνοψίζοντας, το Σύνδρομο του μικρού Αυτοκράτορα είναι ένα πρότυπο συμπεριφοράς που περιγράφει παιδιά με έντονα προκλητική, εγωκεντρική και ανυπάκουη συμπεριφορά, τα οποία αρνούνται να αποδεχτούν κανόνες και επιδιώκουν να αποκτήσουν εξουσία και να ασκήσουν έλεγχο στα μέλη της οικογένειάς τους.

Μπορεί να προληφθεί θέτοντας σαφή όρια και καλλιεργώντας τον σεβασμό και την ενσυναίσθηση για τους άλλους από μικρή ηλικία. Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τη σημασία της πειθαρχίας και τις συνέπειες των καταστροφικών τους συμπεριφορών, καθώς αυτό όχι μόνο θα βοηθήσει στην πρόληψη αυτού του ψυχολογικού φαινομένου, αλλά θα συμβάλει και στη διαμόρφωση υπεύθυνων και με σεβασμό προς τους άλλους ατόμων. 

Βιβλιογραφία

Carrillo, M. A., & González, A. F. (2017). Síndrome del emperador: ¿qué es y cómo prevenirla? Revista de Investigación Académica, 42, 1-12.

García-Carrión, R., & Herrero, J. (2016). Síndrome del emperador: un trastorno cada vez más frecuente en la sociedad actual. Anales de Pediatría, 85(2), 81-82.

Martínez, P., et al. (2017). Síndrome del emperador en adolescentes y su relación con el estilo de crianza parental. Revista Electrónica de Investigación Psicoeducativa, 15(2), 50-68.

Velez, M. (2018). Lillkejsarsyndromet eller barntyrannen. Available at: https://utforskasinnet.se/lillkejsarsyndromet-eller-barntyrannen/

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Άννα Χριστίνα Βούβαρη - Ψυχολόγος

Άννα Χριστίνα Βούβαρη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

• Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
• Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
• Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος, κάτοχος Μεταπτυχιακού (MSc) στην Κλινική και Κοινοτική Ψυχολογία με κατεύθυνση στη Γνωστική - Συμπεριφορική Θεραπεία απο το University of East London

97741886

Δείτε όλα τα άρθρα Σελίδα ειδικού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...