Ενσυναίσθηση στις σχέσεις

Συμφωνά με το Αγγλικό Λεξικό της Οξφόρδης το συναίσθημα ορίζεται ως «οποιαδήποτε αναταραχή ή αναστάτωση του νου, αίσθημα, πόθος. Οποιαδήποτε σφοδρή ή εξημμένη ψυχική κατάσταση». Θυμός, θλίψη, φόβος και αγάπη είναι μερικά από τα βασικά συναισθήματα που βιώνουμε ανάμεσα στα εκατοντάδες άλλα συναισθήματα μας, που ίσως δεν είναι εύκολο να αποδοθούν με λέξεις.

Αναγνωρίζοντας λοιπόν, πόσο καθοριστικό ρόλο παίζουν τα συναισθήματα μας και ο τρόπος που τα αναγνωρίζουμε και τα βιώνουμε, στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τους άλλους, καθίσταται σημαντικό, ένα άλλο χαρακτηριολογικό μας γνώρισμα: η ενσυναισθητική ικανότητα. Πρόκειται για την ικανότητα μας να συναισθανόμαστε, να αντιλαμβανόμαστε και να κατανοούμε τον άλλο.

Συναισθηματική Νοημοσύνη και Ενσυναίσθηση

Ο Dr Daniel Goleman, καθηγητής του Harvard University και συγγραφέας του βιβλίου «Συναισθηματική Νοημοσύνη: Γιατί το EQ είναι πιο σημαντικό από το IQ;» αναφέρει ότι για κάθε αρμονική σχέση, η ρίζα της φροντίδας πηγάζει από τη συναισθηματική σύμπνοια, από την ικανότητα για ενσυναίσθηση. (σελ 158) Αν μπορέσουμε να αντιληφθούμε τον όρο «ενσυναίσθηση» ως μία μορφή κατανόησης, «κατανοώ» δεν σημαίνει απαραίτητα και «συμφωνώ». Είναι μία πράξη θετικής σκέψης και ενίσχυσης των ατομικών μας ικανοτήτων που μπορούν να μας οδηγήσουν στην αυτεπίγνωση και την αυτοπραγμάτωση.

«Η ενσυναίσθηση οικοδομείται πάνω στην αυτοεπίγνωση. Όσο περισσότερο ανοιχτοί είμαστε στις ίδιες μας τις συγκινήσεις, τόσο πιο ικανοί είμαστε στο να αντιλαμβανόμαστε τα συναισθήματα.» (Σελ 157)

Για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε λοιπόν την υποκειμενική εμπειρία του άλλου, πρέπει κατά ένα μεγάλο βαθμό να είμαστε σε θέση να αναγνωρίζουμε τα δικά μας συναισθήματα. Όταν χαόνομαι και κατακλύζομαι από τα δικά μου συναισθήματα είναι φυσικά επόμενο τα συναισθήματα των άλλων να μου περνούν απαρατήρητα.

Η ενσυναίσθηση είναι μία πράξη κατανόησης και αποδοχής. Αποδοχής του άλλου όπως είναι. Αναγνωρίζω τον πόνο του άλλου, και τον κάνω στοργικά δικό μου με σκοπό να τον ανακουφίσω, και μαζί να δημιουργήσουμε χώρο για να επεξεργαστεί το δύσκολο βίωμα του. Έτσι δίνω και στον εαυτό μου την ευκαιρία να λάβει τα κατάλληλα μηνύματα από τον δέκτη του, να τα επεξεργαστεί ορθά και να προβεί σε αντικειμενικές αποφάσεις – πράξεις.

Διαπροσωπικές Σχέσεις και Ενσυναίσθηση

Αποκτώντας – ενισχύοντας την ενσυναίσθηση μας μπορούμε να αντιμετωπίσουμε πιο δημιουργικά συνθήκες αλλαγής ή δυσκολίας που αντιμετωπίζει κάποιος στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον μας, είτε είναι ο σύντροφός μας, το παιδί μας ή κάποιος συνάδελφος.

Δρούμε πιο ώριμα και αξιοποιούμε την υπομονή και την αντοχή μας προς κοινό όφελος. Αποκτούμε μεγαλύτερο έλεγχο σε παρορμητικές αποφάσεις, καταστάσεις άγχους και μη διαχειρίσιμων ψυχολογικών μεταπτώσεων του άλλου που μπορεί να επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα και εμάς τους ίδιους.

Ενισχύοντας την ικανότητα μας να διαβάζουμε τα μη λεκτικά στοιχεία της επικοινωνίας όπως είναι ο τόνος της φωνής, η στάση του σώματος και πολλές φορές η σιωπή και πως αυτά επιδρούν σε εμάς, καταφέρνουμε να αντιληφθούμε τον δικό μας ψυχικό κόσμο και σε συνέχεια τον ψυχικό κόσμο του άλλου.

Όταν λοιπόν κάποιος φίλος, συνάδελφος ή ο σύντροφός σας, βρίσκεται απέναντι σας και σας εκφράζει κάτι δύσκολο, μπορεί στην αρχή η πρώτη σας σκέψη να είναι να λειτουργήσετε προστατευτικά και να εκφράσετε την αντίθεση σας.

Κάντε ένα βήμα πίσω και αντί να εκφράσετε πρώτα την αντίθεσή σας ή τη δική σας οπτική, προσπαθήστε να βάλετε τον εαυτό σας στη θέση του, να αναγνωρίσετε τα συναισθήματα του και τι μπορεί να του προκαλούν στη παρούσα συνθήκη.

Προσπαθήστε να ακολουθήσετε τη δική του λογική και να καταλάβετε τι μπορεί να τον οδηγεί σε αυτές τις σκέψεις. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται να κάνετε ένα βήμα πίσω, να δώσετε χώρο και χρόνο στον άλλο να νιώσει ασφαλής και να μπορέσει να εκφραστεί. Δώστε ειλικρινή προσοχή στη λεκτική και μη επικοινωνία του και δείξτε ευαισθησία στο βίωμα του.

Μέσα από τη διαδικασία της ενσυναίσθησης προσπαθούμε να αντιληφθούµε τι τοποθετεί τον άλλο στη συγκεκριμένη θέση, βιώνοντας τα δεδομένα συναισθήματα και έχοντας τις δεδομένες σκέψεις.

Η εφαρμογή της ενσυναίσθησης στις διαπροσωπικές μας σχέσεις μας µαθαίνει να αποδεχόµαστε το διαφορετικό. Μέσα από τη πράξη αυτή θα καταφέρουμε να αναπτύξουμε μία ευαίσθητη πλευρά µας που θα μας οδηγήσει σε νέες ανοιχτές και ειλικρινείς διαπροσωπικές εμπειρίες.

 

Πηγή:

Goleman D, (1955). Συναισθηματική Νοημοσύνη: Γιατί το EQ είναι πιο σημαντικό από το IQ; Εκδόσεις Πεδίο(2011).

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Φούντα
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας | Σχεσιακή Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια. Παιδοψυχολογία & Ψυχολογία Εφήβου, PgD, AMC LLC.

google news iconΗ Πύλη Ψυχολογίας είναι εγκεκριμένος εκδότης (Publisher) στην υπηρεσία Google News. Ακολουθήστε μας για να έχετε πρόσβαση σε όλη την αρθρογραφία καθώς και άμεση ενημέρωση για έρευνες ψυχολογίας και θέματα που αφορούν την επικαιρότητα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας: Πύλη Ψυχολογίας - Google News

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Κρίσεις πανικού: Τι είναι και πως επηρεάζουν τη καθημερινότητα μας;
Κρίσεις πανικού

Όλοι μας έχουμε ακούσει τους όρους «κρίση πανικού» ή «προσβολή πανικού». Οι περισσότεροι, έστω και μια φορά στη ζωή μας, έχουμε βιώσει σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό τα συμπτώματα. Τι ακριβώς είναι όμως μία κρίση πανικού; Τι την προκαλεί; Πόσο επικίνδυνη είναι για τη ζωή μας; Πότε μιλάμε για Διαταραχή Πανικού; Και κατά πόσο επηρεάζει και δεσμεύει τη καθημερινότητα μας;

Κοινωνική βία: Το φαινόμενο και η επίδρασή του στο κοινωνικό σύνολο
Κοινωνική βία

Καθημερινά τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μας φέρνουν αντιμέτωπους με ποικίλα περιστατικά κοινωνικής βίας. Κλοπές, τρομοκρατικά χτυπήματα, βανδαλισμοί, συμπλοκές, οικογενειακές τραγωδίες. Πολλά περιστατικά, με διαφορετικές μορφές εκτέλεσης, και κοινό παρονομαστή ένα φαινόμενο που εξελίσσεται ραγδαία και είτε ως θύματα, μάρτυρες ή παρατηρητές, μας επηρεάζει άμεσα.

Τι γίνεται όταν φοβάμαι να σε συναντήσω;
φόβος, σχέσεις

Είναι δύσκολο στις μέρες να εμπιστευτούμε και να επενδύσουμε σε ανθρώπους και καταστάσεις χωρίς δεύτερες σκέψεις και σενάρια καταστροφής. Προβάλλουμε μία εικόνα του εαυτού στους γύρω μας, μέσα από τη κοινωνική μας ζωή, και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υψώνουμε τείχη και πείθουμε τους εαυτούς μας ότι είμαστε αυτάρκεις και ολοκληρωμένοι. Έτσι, ο άλλος καλείται να πάρει έναν δευτερεύοντα ρόλο, μοιραία.

Γονείς & Ενηλικίωση: Όταν η εφηβεία γίνεται το αγκάθι στη σχέση
εφηβεία

Όταν έρθει η στιγμή της ενηλικίωσης, φαντάζει δύσκολο σε πολλούς γονείς να αναγνωρίσουν και να αποδεχθούν ότι το μικρό τους, πλέον είναι ένας ανεξάρτητος νεαρός ενήλικας, με κριτική σκέψη, έτοιμος να αναλάβει τις ευθύνες των πράξεων του, να διαχειριστεί και να κάνει τις επιλογές του. Διανύοντας τα παιδικά και εφηβικά χρόνια, αναγνωρίζουμε πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η δική μας στάση ως γονείς, τα όρια που θέτουμε και το περιβάλλον που δημιουργούμε για το παιδί, στην αυτονομία του.

Εγγραφή στο Newsletter

Απεχθανόμαστε το Spam! Στην 1η λίστα, θα λαμβάνετε emails από την Πύλη Ψυχολογίας για επιλεγμένα άρθρα ψυχολογίας. Στη 2η λίστα, θα λαμβάνετε προτάσεις βιβλίων ψυχολογίας. Στην 3η λίστα, κάντε εγγραφή μόνο αν είστε επαγγελματίας ψυχικής υγείας.

0
Shares