Κατά την διάρκεια αυτής της πρωτοφανούς κρίσης που βιώνουμε, έχουμε να δώσουμε εκτός από την μάχη ισορροπίας με τους εξωγενείς αστάθμητους παράγοντες, την μάχη ισορροπίας με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Η ψυχολογική αντιμετώπιση της πρόκλησης του κορωνοϊού

Τα αρνητικά συναισθήματα μοιάζουν να γιγαντώνονται, καθώς θρέφονται από τα συναισθήματα αβεβαιότητας και ευθραυστότητας λόγω των απροσδόκητων και αντικειμενικά επικίνδυνων καταστάσεων.

Μία από τις προκλήσεις είναι το πώς μπορούμε να διαχειριστούμε αποτελεσματικά αυτά τα αρνητικά μας συναισθήματα, διατηρώντας την ψυχραιμία μας κατά την διάρκεια της κρίσης, ώστε να μπορέσουμε τελικά να «επαναφέρουμε» τον εαυτό μας ομαλά, όταν η καθημερινότητα επανέλθει σε «νέα κανονικότητα».

Το να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας είναι μονόδρομος και θα πρέπει να είναι κατά βάση επιλογή. Στην δική μας ζωή εμείς είμαστε στην θέση του οδηγού και εμείς θα μας οδηγήσουμε στην επόμενη στάση, γι αυτό το να μας φροντίζουμε θα πρέπει να είναι το πρωταρχικό μέλημά μας.

Σε αυτούς τους εύθραυστους καιρούς λοιπόν, είναι σημαντικό να εστιάσουμε στην προσωπική μας ευθύνη, στην ατομική μας υγιεινή και να θέσουμε ως βασική προτεραιότητα και την φροντίδα της «συναισθηματικής μας υγιεινής».

Συναισθηματική υγιεινή

Χρησιμοποιούμε όλα τα καθαριστικά και απολυμαντικά για το νοικοκυριό και το σώμα μας, αλλά ποια καθημερινή δραστηριότητα κάνουμε για να διατηρήσουμε την ψυχή μας «καθαρή»; Πόσο γνωστή μας είναι αυτή η διεργασία και πόσο εξοικειωμένοι είμαστε με αυτήν; Πόσο χώρο και χρόνο αφιερώνουμε στα συναισθήματά μας και πόσο αναγνωρίζουμε την επιρροή αυτών στην δική μας συμπεριφορά και στων γύρω μας;

Είμαστε μέρος ενός οικοσυστήματος, τα συναισθήματά μας επηρεάζονται από «άλλους» και «άλλοι» επηρεάζονται επίσης, από αυτό που εμείς μεταδίδουμε. Εστιάζουμε στο να προστατεύουμε ο ένας τον άλλο από μεταδοτικούς ιούς, πόσο όμως σημασία δίνουμε στο να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους από την «υπερ-μετάδοση» αρνητικών συναισθημάτων;

Με την πρόταση αυτή δεν υπονοείται το να αρνηθούμε τα συναισθήματα μας ή ψευδώς να μοιραστούμε την αλήθεια μας- να κλειστούμε δηλαδή ή να κλείσουμε τα μάτια στο τι νιώθουμε και να δείξουμε κάτι το οποίο δεν ισχύει. Αντιθέτως,να κοιτάξουμε κατάματα την προσωπική μας αλήθεια, να αναγνωρίσουμε αυτή και να διαχειριστούμε στη συνέχεια την κατάσταση ως έχει.

Αποκτήστε το βιβλίο Εαυτέ μου, σταμάτα να κατέβω, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας της Πύλης μας.

Ισορροπημένο μοίρασμα αρνητικών συναισθημάτων

Η λύπη και η δυστυχία, καθώς και όλα τα αρνητικά συναισθήματα, αγαπούν τη συντροφιά και η συναισθηματική μετάδοση τους είναι απόλυτα φυσιολογική και αναμενόμενη. Αγκαλιάζοντας, ωστόσο, εξίσου μια θετική συναισθηματική μετάδοση που ενδεχομένως συνυπάρχει την ίδια μέρα ή άλλη στιγμή, είναι κάτι το οποίο μπορεί να αποτελέσει μια επωφελή διεργασία και για τις δύο πλευρές.

Ισορροπημένο μοίρασμα και ειλικρινής αντιμετώπιση των συναισθημάτων μας λοιπόν! Συναισθηματική γενναιοδωρία και αποδοχή των συναισθημάτων των άλλων ακόμα και όταν δεν είναι πλήρως κατανοητά (ίσως μια μέρα να είναι).

Στόχος δεν είναι η αποφυγή της πραγματικότητας αλλά η διεύρυνση της οπτικής. Δεν εστιάζουμε στο να κάνουμε το μαύρο άσπρο, θα ήταν μυωπικό άλλωστε. Θα μπορούσαμε όμως να δούμε τι άλλα διαθέσιμα χρώματα έχουμε στην παλέτα μας και να ζωγραφίσουμε την μέρα μας ανάλογα με αυτά.

Ας εστιάσουμε λοιπόν στην ενσυναίσθηση και στη φροντίδα της συναισθηματικής μας υγιεινής με κάποιους πρακτικούς τρόπους:

Αναγνωρίστε τα συναισθήματά σας και μην τα παραμελείτε

Σε κάθε σωματικό πόνο κάθε φορά που υπάρχει κάποιο σύμπτωμα ειδικά εάν επιμένει, πηγαίνετε στο γιατρό. Γιατί να ενεργείτε διαφορετικά με τα συναισθήματά σας; Δώστε τους σημασία αφήνοντας χώρο, νιώστε τα, κατανοήστε τα, αγκαλιάστε τα και αποδεχτείτε όλες τις πιθανές διαφορετικές προοπτικές που διαθέτετε.

Εάν διαπιστώσετε ότι υπάρχει πληγή και είναι ανοιχτή, μπορείτε να την αντιμετωπίσετε με συναισθηματικές τεχνικές πρώτων βοηθειών και έτσι να αποφύγετέ την περεταίρω «μόλυνση».

Πρώτες βοήθειες για την «συναισθηματική αιμορραγία»

Πολλές ψυχολογικές πληγές οδηγούν σε φαύλους κύκλους που μόνο επιδεινώνουν τον πόνο. Για παράδειγμα, η αποτυχία μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη εμπιστοσύνης και αίσθηση αδυναμίας, που κάνουν πιο πιθανό το σενάριο να αποτύχετε ξανά στο μέλλον. Η γνώση αυτών των συνεπειών, η αναγνώριση αυτών των αρνητικών κύκλων και η διακοπή της συναισθηματικής αιμορραγίας σας, είναι ζωτικής σημασίας σε πολλές τέτοιες καταστάσεις. Δεν υπάρχει ένα φάρμακο να τα γιατρεύει όλα, κάθε περίσταση απαιτεί τον δικό της χρόνο και την δική της αγωγή.

Η έγκαιρη παρέμβαση σας παίζει σημαντικό ρόλο στην διαχείριση του προβλήματος και στην μείωση της μετάδοσης των συνεπειών του καθώς και την αποφυγή «επιπλοκών». Μπορείτε να ζητήσετε βοήθεια από ένα υποστηρικτικό σύστημα εάν η πληγή φαίνεται βαθιά, νιώθετε μόνοι αλλά πιθανότατα δεν είστε.

Μπορείτε να αποταθείτε για «απλά τραύματα» σε κάποιο κοντινό σας άτομο, να μοιραστείτε, να ακούσετε, να επεξεργαστείτε και να δεχθείτε την «πρώτη φροντίδα». Εάν κάτι δείχνει πιο «σοβαρό», υπάρχουν ειδικοί που μπορούν να σας προσφέρουν την βοήθεια που χρειάζεστε. Μην το αφήνετε στην τύχη γιατί το μόνο που θα καταφέρετε είναι να συνεχίσει η πληγή να μολύνεται και μετά η «επούλωση» ενδέχεται να είναι πιο «επώδυνη & δύσκολη»

Ενδυνάμωση της αυτοεκτίμησης

Η αυτοεκτίμηση λειτουργεί ως ένα άλλο συναισθηματικό ανοσοποιητικό σύστημα, που μπορεί να σας ενδυναμώνει και να σας προσφέρει μεγαλύτερη συναισθηματική ανθεκτικότητα. Είναι αποστολή μας να φροντίζουμε και να το διατηρήσουμε ισχυρό, ώστε να διαφυλάξουμε την ανθεκτικότητά του απέναντι σε οποιεσδήποτε ενέργειες ενδέχεται να το βλάψουν.

Σημαντικό είναι να αποσαφηνίσουμε τον «Εγωισμό» από την «Αυτοεκτίμηση», δεδομένου ότι οι έννοιες μερικές φορές αυτές συγχέονται. Συνηθίστε να φροντίζετε την αυτοεκτίμησή σας, να την ενισχύετε όταν είναι χαμηλή και να αποφεύγετε αρνητικές αυτο-συνομιλίες που μπορεί να την οδηγούν σε αδιέξοδα και να υπονομεύουν την δύναμή σας.

Όπως κάνετε και με την άμυνα του οργανισμού σας, έτσι και με την εικόνα του εαυτού σας, φροντίστε να την θρέφετε σωστά και εάν μερικές φορές αυτό δεν επαρκεί, λίγη παραπάνω δόση από ανθρώπους που σας αγαπούν και στέκονται ειλικρινείς απέναντι σας, ως άλλη βιταμίνη, θα σας υποβοηθήσει να ανακτήσετε το χαμένο έδαφος.

Αν επίσης νιώθετε ότι οι δυνάμεις σας τελειώνουν αναζητήστε νέες πηγές ενέργειας και οδηγήστε τον εαυτό σας σε νέα μονοπάτια.

Ισορροπήστε την αρνητική σκέψη με τον έλεγχο θετικής πραγματικότητας

Με τον όρο θετική σκέψη δεν υπονοείται η ψεύτικη και πλασματική θεώρηση των καταστάσεων, η οποία παραβλέπει και παραμελεί γεγονότα.

Αντιθέτως, όλα έχουν να κάνουν με την ικανότητά σας να εμπλουτίσετε την πραγματικότητα και με τις δύο κατευθύνσεις αρνητικών / θετικών, προκειμένου να μπορείτε να διαχειριστείτε τα συναισθήματά σας, μέσω ενός διευρυμένου πλαισίου, μιας πιο ολιστικής προεπισκόπησης της πραγματικότητας.

Καταπολεμήστε τον εγκλωβισμό στην αρνητική σκέψη και διευρύνετε την οπτική σας σπάζοντας το κάδρο, δημιουργώντας ένα νέο που έχει όλες τις δυναμικές (υπάρχουσες/μελλοντικές), ώστε αξιοποιώντας όλες τις πολύτιμες πληροφορίες του να προχωρήσετε μπροστά αποφεύγοντας την αδράνεια και την παράλυση.

Ενσυναίσθηση και επίγνωση του αντίκτυπου των ψυχολογικών πληγών 

Οι αναποδιές τα λάθη, οι δυσκολίες, οι πληγές είναι βασική πηγή πληροφοριών για το ποιοι είστε, πως φτάσατε μέχρι εδώ και χαρτογραφούν μαζί με την σημερινή δυναμική σας το πώς θα οδηγηθείτε στο δικό σας αύριο. Η αναγνώριση, η αποδοχή και η θεραπεία τους, είναι ένα βασικό μέρος της εξελικτικής διαδικασίας.

Πάρτε το χρόνο σας και αφιερώστε χρόνο σε αυτό σας το κομμάτι. Το πιο δύσκολο, το πιο δυσάρεστο, το πιο σκοτεινό. Όταν μαθαίνετε πώς να θεραπεύετε ψυχολογικές πληγές, όχι μόνο θα δημιουργήσετε συναισθηματική ανθεκτικότητα, αλλά θα μπορέσετε να ανθίσετε ξανά έχοντας ενσωματώσει όλη την προγενέστερη πολύτιμη γνώση. Άλλωστε πριν την Ανατολή είναι πάντα πιο σκοτεινά…

Το να είσαι θετικός δεν είναι να υπονομεύσεις ή να αγνοήσεις τα αρνητικά συναισθήματα και τα γεγονότα της πραγματικότητας, αλλά να μπορείς να προβάλεις ολιστικά τις επιλογές και τις δυνατότητες.

Ψυχική ανθεκτικότητα

Το να είσαι ανθεκτικός δεν είναι να είσαι πάντα δυνατός, είναι να εστιάζεις και να κοιτάς στην πραγματικότητα όλες τις δυνατότητες και ευκαιρίες για να χτίζεις με τα δυνατά σου στοιχεία ξανά και ξανά. Να πέφτεις και να σηκώνεσαι.

Να σκοτεινιάζεις και να βρίσκεις την μικρή λάμψη ξανά και να την ακολουθείς. Να εμπνέεσαι και να οραματίζεσαι, βάσει του σήμερα, το επιθυμητό μέλλον σου και να συνεχίζεις προς αυτό.

Στις μέρες που ζούμε έχοντας δυσκολία ακόμα και να τις αποδεχτούμε, δεν θα ξεχάσουμε τα προβλήματα ή τις απειλές, αλλά μπορούμε να προσπαθήσουμε να επικεντρωθούμε επίσης στις προοπτικές, στις δυνάμεις και τις ευκαιρίες μας που μας οδηγούν ξανά «στον δρόμο». Σε έναν νέο δρόμο, που σήμερα μοιάζει δύσβατος και είναι, όμως στο τέλος του θα μας έχει προπονήσει και θα μας έχει ενδυναμώσει για να αντιμετωπίσουμε κάθε επόμενο βήμα.

Ας εστιάσουμε στο τι μπορούμε να κάνουμε και μιας και φροντίζουμε πιο πολύ από ποτέ την καθαριότητα του σώματος μας και της υγιεινής μας, ας αφιερώσουμε την απαιτούμενη προσοχή στο να διατηρούμε καθαρό και το μυαλό μας.

Μην ξεχάσετε λοιπόν να πλύνετε τα χέρια σας και να χρωματίσετε το μυαλό σας καθημερινά!

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ροδούλα Τρακάδα - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Business & Personal Development Coach, μέλος του Hellenic Coaching Association (HCA).
Εξειδίκευση στο Evidence Based Coaching.