Τα Γονίδια δεν Καταργούν το Ρόλο του Γονέα

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Τα Γονίδια δεν Καταργούν το Ρόλο του Γονέα. Μου φαίνεται πως μέρα με τη μέρα ακούμε ότι ολοένα και περισσότερες πτυχές της ανθρώπινης φύσης συνδέονται με τα γονίδια.

Έχουν δημοσιευθεί τόσες πολλές πληροφορίες σχετικά με το βαθμό στον οποίο τα γονίδια ελέγχουν το ποιοι είμαστε, ώστε είναι εύκολο να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε μήπως τελικά οι γονείς δεν παίζουν κανένα ρόλο στην εξέλιξη των παιδιών τους.

Υπάρχει, όμως, τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να λέμε ότι τα γονίδια έχουν σημασία (πράγμα που ισχύει) και στο να πούμε ότι ως εκ τούτου οι γονείς δεν μπορούν να παίξουν κανένα ρόλο στην ανατροφή του παιδιού τους (πράγμα που δεν ισχύει).

Σίγουρα τα παιδιά γεννιούνται με μια τάση να αναπτυχθούν προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις.

Κάποια παιδιά έχουν την προδιάθεση να γίνουν πιο επιθετικά από άλλα· ορισμένα έχουν την τάση να είναι πιο συνεσταλμένα.
Από γενετικής άποψης, κάποια παιδιά είναι πιθανότερο να είναι πιο εξωστρεφή, ενώ άλλα πιο εσωστρεφή.
Υπάρχει, όμως, μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να λέμε ότι ο χαρακτήρας κάποιου παιδιού επηρεάζεται από τα γονίδιά του και στο να πούμε ότι καθορίζεται από αυτά.

Θα σας δείξω τι εννοώ με ένα παράδειγμα.

Όλοι μας γνωρίζουμε ανθρώπους που έχουν την τάση να παίρνουν βάρος, ενώ γνωρίζουμε και κάποιους άλλους που μπορούν να τρώνε όσο θέλουν χωρίς να παίρνουν γραμμάριο. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο πρώτος τύπος ανθρώπου είναι καταδικασμένος να γίνει παχύσαρκος, ενώ ο δεύτερος θα παραμείνει λεπτός σαν στέκα.

Το μόνο που σημαίνει είναι ότι για να αποφύγει να γίνει υπέρβαρος ο πρώτος άνθρωπος, θα πρέπει να ακολουθήσει λιγότερο παχυντική διατροφή και να γυμνάζεται περισσότερο από τον δεύτερο. Με τον ίδιο τρόπο, κάποιος που έχει γενετική προδιάθεση προς τη συστολή μπορεί να μάθει να είναι εξωστρεφής, αλλά θα χρειαστεί να προσπαθήσει περισσότερο από κάποιον άλλο με διαφορετική γενετική δομή.

Η ίδια λογική ισχύει και σε ό,τι αφορά στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών.

Ο τρόπος ανατροφής ενός παιδιού επηρεάζει τον τρόπο έκφρασης της γενετικής του φύσης. Σίγουρα θα μας ήταν δύσκολο (αλλά όχι και αδύνατον) να πάρουμε ένα παιδί με κληρονομική τάση προς τη συστολή και να το κάνουμε επιθετικό, ή το αντίστροφο. Αλλά το εάν ένα παιδί με προδιάθεση στην επιθετικότητα θα εξελιχθεί στον νταή της παιδικής χαράς ή σε ποδοσφαιριστή με καλούς τρόπους συμπεριφοράς, αυτό θα καθοριστεί από τον τρόπο διαπαιδαγώγησής του και όχι από τα γονίδιά του.

Το περιβάλλον θα καθορίσει εάν η γενετική τάση ενός παιδιού να είναι ντροπαλό θα πάρει τη μορφή επώδυνης συστολής ή θα το κάνει απλώς πιο συγκρατημένο από τα υπόλοιπα παιδιά. Τα παιδιά που έχουν γενετική προδιάθεση στην επιθετικότητα χρειάζονται απλώς επιπλέον βοήθεια από τους γονείς τους ούτως ώστε να μάθουν να ελέγχουν την επιθετικότητά τους, ενώ τα παιδιά που έχουν προδιάθεση συστολής χρειάζονται επιπλέον ενθάρρυνση ούτως ώστε να ξεπεράσουν την ντροπαλότητά τους. Με άλλα λόγια, η τελική εκδήλωση της γενετικής ιδιοσυγκρασίας του παιδιού σας εξαρτάται από τον τρόπο ανατροφής του και όχι αποκλειστικά από το DNA του.

Ανεξάρτητα από τη γενετική δομή του παιδιού σας, οι πράξεις σας ως γονιού παίζουν τεράστιο ρόλο, διότι η δική σας συμπεριφορά επηρεάζει τον τρόπο έκφρασης των γονιδίων αυτών. Ξέρουμε, για παράδειγμα, ότι τα γονίδια επηρεάζουν τη νοημοσύνη του παιδιού σας, αλλά ξέρουμε επίσης ότι όλα τα παιδιά επωφελούνται όταν οι γονείς τους τους διαβάζουν τακτικά.

Έχετε τη δυνατότητα να επηρεάσετε την προσωπικότητα, τα ενδιαφέροντα, το χαρακτήρα, τη νοημοσύνη, τις στάσεις και τις αξίες του παιδιού σας. Μπορείτε να επηρεάσετε το τι θα αρέσει στο παιδί σας και τι όχι. Μπορείτε να επηρεάσετε τον τρόπο συμπεριφοράς του παιδιού σας στο σπίτι, στο σχολείο, καθώς και προς τους φίλους του. Μπορείτε να επηρεάσετε το εάν το παιδί σας θα είναι ευγενικό και θα σέβεται τους άλλους ή εάν θα είναι κακότροπο και εγωιστικό.

Δεν υπάρχει σημαντικότερη επιρροή στην ανάπτυξη του παιδιού σας από τη δική σας· είναι ακόμα σημαντικότερη και από τα γονίδια του παιδιού σας.

ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουλίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.

Ό,τι κάνετε μετράει. Αυτό να το υπενθυμίζετε στον εαυτό σας κάθε μέρα.

Το παρόν άρθρο αποτελεί αδειοδοτημένο απόσπασμα απο το βιβλίο: 10 βασικές αρχές για να γίνετε καλύτεροι γονείς. Όσα πρέπει να γνωρίζετε για την ανατροφή των παιδιών σας. Laurence Steinberg, Ph.D , Εκδόσεις Διόπτρα

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...