Η Θεραπεία Σχημάτων (Schema Therapy) είναι ένα συνδυαστικό μοντέλο θεραπείας, γνωστικής συμπεριφορικής προέλευσης η οποία αναπτύχθηκε από τον Jeffrey Young και τους συνεργάτες του (1990) που επεκτείνει σημαντικά τις παραδοσιακές γνωστικές – συμπεριφορικές θεραπείες και έννοιες.

Η θεραπευτική παρουσία ορίζεται εν μέρει ως η διαδικασία πρόσκλησης ολόκληρου του εαυτού στη συνάντηση με έναν πελάτη, να είμαστε ολοκληρωτικά στη στιγμή σε πολλαπλά επίπεδα, σωματικά, συναισθηματικά, γνωστικά, πνευματικά και σχεσιακά.

Η κλινική αξιολόγηση είναι ένα εργαλείο το οποίο αποσκοπεί στη συγκέντρωση πληροφοριών με τη μορφή λήψης ιστορικού και παρατήρησης της λεκτικής και της μη λεκτικής συμπεριφοράς του ατόμου που βρίσκεται υπό αξιολόγηση, με σκοπό την ερμηνεία και ανεύρεση στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων που το απασχολούν.

Η δύναμη της αναπνοής:  Η αναπνοή είναι μία από τις πιο ισχυρές και κεντρικές διαδικασίες του ανθρώπινου ψυχοσώματος, είτε αυτό είναι καλό ή κακό. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι καθηλωμένοι σε συνήθη μοτίβα αναπνοής που υπονομεύουν τη ζωτικότητά τους, τη συναισθηματική τους αμεσότητα, τις φιλοδοξίες και τους υψηλότερους στόχους τους.

Διαδικτυακό βιωματικό σεμινάριο με τον Michael Soth. Το σεμινάριο εστιάζει στις στιγμές όπου η θεραπεία χάνει τη ροή της: στα αδιέξοδα, στις ρήξεις της θεραπευτικής συμμαχίας και στις διαδραματίσεις που αναδύονται πέρα από τη ρητή επίγνωση.

Η ψυχολογική υποστήριξη παιδιών και εφήβων πραγματοποιείται πάντοτε εντός ενός σύνθετου πλαισίου σχέσεων, στο οποίο η οικογένεια διαδραματίζει κεντρικό ρόλο.

Η ερώτηση «είσαι καλά;» μοιάζει να έχει χάσει τον ρόλο της ως πραγματικό κάλεσμα. Λειτουργεί περισσότερο ως τύπος, ως φόρμα. Σπάνια συνοδεύεται από γνήσιο ενδιαφέρον, ακόμη σπανιότερα από χώρο για μια ειλικρινή απάντηση. Στην καθημερινή συνδιαλλαγή, «είμαι καλά» είναι αυτό που οφείλει κανείς να απαντήσει – όχι επειδή το νιώθει, αλλά επειδή αυτό επιτρέπεται.

Υπάρχουν θεωρητικοί που εφευρίσκουν ιδέες, και υπάρχουν θεωρητικοί που ζουν τις ιδέες τους πριν τις γράψουν. Η Maria Torok ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Γεννήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 1925 στη Βουδαπέστη, σε μια εβραϊκή οικογένεια της μεσαίας αστικής τάξης. 

Με τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από τον κορωνοϊό, πολλοί Σύμβουλοι Ψυχικής Υγείας και Ψυχοθεραπευτές επέλεξαν να προχωρήσουν σε online ή τηλεφωνική θεραπεία με τους πελάτες τους. Όμως, οι αλλαγές αυτές ενδεχομένως να ανησυχούν τους επαγγελματίες που ασχολούνται με το σχεσιακό βάθος, καθώς δεδομένων των συνθηκών ίσως είναι πιο δύσκολο να επιτευχθεί.

Στα πλαίσια της ενότητας "Οι ψυχοθεραπευτές στο ντιβάνι", η ομάδα του Psychology.gr επικοινώνησε με συνεργάτες-Ειδικούς Ψυχικής Υγείας θέτοντας το ερώτημα αν το φύλο του ψυχοθεραπευτή αποτελεί κριτήριο επιλογής για κάποιον που ενδιαφέρεται να ξεκινήσει το ψυχοθεραπευτικό του ταξίδι.

Η θεραπευτική σχέση, δηλαδή εκείνη μεταξύ ψυχοθεραπευτή και θεραπευόμενου, βασίζεται σε μια σειρά από σημαντικές συνθήκες που τίθενται είτε από τον θεραπευτή, είτε και από τα δύο μέλη. Αυτό, ονομάζεται πλαίσιο. Γιατί όμως να θέσει κάποιος πλαίσιο;

Γεννιόμαστε μέσα σε μια σχέση. Ακόμη και κατά την εμβρυϊκή ζωή, αρχίζουμε να δημιουργούμε δεσμό με το πρόσωπο που μας κυοφορεί. Ακούμε τον χτύπο της καρδιάς του, τρεφόμαστε μέσω του ομφάλιου λώρου, αναγνωρίζουμε τη φωνή του. Το σώμα μας μαθαίνει από νωρίς τι σημαίνει ασφάλεια και σύνδεση.

Οι σχέσεις που αναπτύσσουμε με τους γονείςή τους κηδεμόνες μας, πριν την ηλικία των 5 ετών, θέτουν τις βάσεις για τις σχέσεις που οικοδομούμε στην ενήλικη ζωή μας. Αυτό συμβαίνει επειδή είμαστε ολοκληρωτικά εξαρτώμενοι στα άτομα που (ιδανικά) θα εκπληρώσουν τις σωματικές και συναισθηματικές μας ανάγκες.

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των ανθρωπιστικών και υπερπροσωπικών θεραπευτικών προσεγγίσεων είναι ότι ο/η θεραπευτής/τρια πρέπει να δουλεύει συνεχώς με τον εαυτό του/της και να μην στηρίζεται μόνο σε κάποιες τεχνικές και θεωρίες.

Η υπαρξιακή ψυχολογία βασίζεται στις αρχές της υπαρξιακής θεωρίας και υποθέτει ότι οι άνθρωποι έχουν επίγνωση του εαυτού τους, είναι ικανοί να αποφασίζουν και υπεύθυνοι για τις πράξεις τους.  Επομένως, η παρούσα κατάσταση της ζωής τους είναι μάλλον αποτέλεσμα προσωπικών επιλογών, παρά εξωγενών επιδράσεων. 

Η ψυχοθεραπευτική σχέση εξ'ορισμού συνυφαίνεται από λεπτές, ακαθόριστες γραμμές μεταξύ θεραπευτή και θεραπευομένου. Για το λόγο αυτό, δεν είναι λίγες οι φορές που ο θεραπευόμενος καταφεύγει στη χρήση ψεμάτων, προκειμένου να προασπιστεί μπροστά στον "κίνδυνο" της έκθεσης των ενδόμυχων πλευρών και συνασθημάτων του.

Ποια είναι η δουλειά ενός ψυχοθεραπευτή; Γιατί κάποιος να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία και σε τι αποσκοπεί; Είναι η θεραπευτική σχέση μια σχέση σαν όλες τις άλλες; Τι είναι αυτό τελικά που κάνει τη ψυχοθεραπεία να επιδρά στις ζωές τόσων ανθρώπων;

Στις μέρες μας, η παλέτα των διαθέσιμων ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων με τις διάφορες παραλλαγές τους είναι απέραντη και δυστυχώς λαβυρινθώδης.

Υπάρχουν ψυχοθεραπείες που είναι υπεύθυνα στηριγμένες σε ξεκάθαρα και δομημένα συστήματα σκέψης, με σαφείς αρχές, στόχους και μεθοδολογία, ενώ η πρακτική τους πλαισιώνεται από έγκυρα θεσμικά όργανα και προϋποθέτει συστηματικές, μακρόχρονες, δαπανηρές και επώδυνες σπουδές.

Συναντηθήκαμε διαδικτυακά με την Βάλια Παυλίδου, ψυχολόγο γνωσιακής συμπεριφορικής κατεύθυνσης και μιλήσαμε για την ψυχοθεραπεία μέσω τεχνητής νοημοσύνης.

Ως “ψυχοθεραπεία” ορίζεται η μεθοδική εφαρμογή ψυχολογικών παρεμβάσεων, με πρόθεση την εμβάθυνση και την αντιμετώπιση ψυχολογικών και συναισθηματικών δυσκολιών, δυσλειτουργικών τρόπων συμπεριφοράς και διαπροσωπικών συγκρούσεων (Norecross & Lamber, 2018).