Στην Αγχώδη-Αποφευκτική Διαταραχή της Προσωπικότητας, το άτομο έχει έντονο φόβο για την αρνητική κριτική από άλλα άτομα και κατά συνέπεια υποφέρει από υψηλά επίπεδα κοινωνικής δυσφορίας. Τα άτομα αυτά τείνουν να συνάπτουν σχέσεις μόνο όταν η πλήρης αποδοχή, χωρίς επικρίσεις, είναι σχεδόν εγγυημένη, είναι κοινωνικά αποστασιοποιημένα, έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση και μεγάλη επιθυμία για συμπάθεια και αποδοχή από τους άλλους. 

Μόνον όταν νιώσουν ότι ένα άλλο άτομο τα αποδέχεται χωρίς καμιά κριτική και τα υποστηρίζει, μπορεί να προχωρήσουν σε στενές σχέσεις. Γενικά, ο φόβος τους για την απόρριψη είναι μεγαλύτερος από την επιθυμία τους για την συμπάθεια των άλλων. Σε μια κοινωνική επαφή, το κάθε σχόλιο, εύκολα ερμηνεύεται ως αρνητική κριτική.

Διαγνωστικά κριτήρια Αποφευκτικής Διαταραχής

  • το άτομο πληγώνεται εύκολα από κριτική ή αποδοκιμασία.
  • δεν έχει στενούς φίλους και δεν εμπιστεύεται ανθρώπους, εκτός ίσως από συγγενείς πρώτου βαθμού.
  • αν δεν θεωρεί ότι θα είναι επιθυμητό, δείχνει μεγάλη απροθυμία να συμμετέχει σε κοινωνικές δραστηριότητες.
  • γενικά, αποφεύγει επαγγελματικές δραστηριότητες που απαιτούν σημαντική διαπροσωπική επαφή.
  • είναι λιγομίλητο σε κοινωνικές δραστηριότητες καθώς φοβάται ότι αν μιλήσει ή απαντήσει σε ερωτήματα, θα εκτεθεί, θα απαντήσει λανθασμένα ή δεν θα μπορέσει να απαντήσει καθόλου.
  • έχει έντονο φόβο μήπως έρθει σε δύσκολη θέση.
  • επιθυμεί να έχει μια ρουτίνα από την οποία δεν βγαίνει εύκολα. Υπερβάλει για τις πιθανές δυσκολίες ή τους κινδύνους που μπορεί να συναντήσει αν βγει από τη ρουτίνα του. Για παράδειγμα, μπορεί να ακυρώσει μια δραστηριότητα με το επιχείρημα ότι θα κουραστεί πολύ στην προσπάθεια του να φτάσει στον τόπο της δραστηριότητας.

Αιτιολογία της Αποφευκτικής Διαταραχής

Δεν υπάρχουν επαρκείς έρευνες αναφορικά με τα αίτια της συγκεκριμένης διαταραχής. Φαίνεται ωστόσο ότι μια εγγενής προδιάθεση υπάρχει. Ακόμη, εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μοιάζει να διαδραματίζουν ρόλο στην μετέπειτα ανάπτυξη της αποφευκτικής διαταραχής.

Θεραπεία Αποφευκτικής Διαταραχής

Τόσο η ατομική όσο και η ομαδική ψυχοθεραπεία είναι αποτελεσματικές στην διαταραχή αυτή. Τα άτομα αυτά ωστόσο, εμφανίζουν ιδιαίτερη δυσκολία να αποδεχτούν την συμμετοχή τους σε μια ομαδική διαδικασία, ακριβώς εξαιτίας του κοινωνικού άγχους που βιώνουν, του φόβου της κριτικής, του φόβου της απόρριψης.

Γνωσιακές - Συμπεριφορές τεχνικές, είτε σε ατομικό είτε σε ομαδικό επίπεδο, μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά, ώστε το άτομο να αναγνωρίσει τις γνωστικές στρεβλώσεις και να αντιμετωπίσει, με σταδιακή απευαισθητοποίηση την διαταραχή.

Σε κάποιο βαθμό, θετικά επιδρούν τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, οι αναστολείς της ΜΑΟ και οι εκλεκτικοί αναστολείς της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης.

Σημείωση: Η τυποποίηση στοιχείων προσωπικότητας δεν σημαίνει παθολογικότητα. Κοιτώντας μέσα μας, θα μπορούσαμε αρκετά εύκολα να ανακαλύψουμε στοιχεία ψυχαναγκαστικά, υστερικά, παρανοϊκά κτλ. Για να συνιστούν τα στοιχεία αυτά διαταραχή προσωπικότητας χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα δυσπροσαρμοστικά και δύσκαμπτα, ώστε να προκαλούν σημαντική προσωπική ενόχληση ή σημαντική έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου.

Μην μπαίνετε στον πειρασμό της αυτοδιάγνωσης μέσω άρθρων που διαβάζετε στο διαδίκτυο. Αν υποπτεύεστε κάποια διαταραχή ή αν ταλαιπωρείστε από μια σειρά συμπεριφορών, σκέψεων και συναισθημάτων, απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας προκειμένου να διερευνήσετε το θέμα.

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μεταξάς

e psy logo twitter2Επιμέλεια & μετάφραση άρθρων, Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ζητούνται ψυχολόγοι και ψυχίατροι από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας.
ζητούνται ψυχολόγοι

Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος στο πλαίσιο του προγράμματος με τίτλο «Ολοκληρωμένη επείγουσα παρέμβαση υγείας για την προσφυγική κρίση» από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συνάψουν συμβάσεις έργου, σύμφωνα με τις παρακάτω ειδικότητες για τα Κέντρα Φιλοξενίας προσφύγων/μεταναστών (ΚΦΠΜ) ανά Υγειονομική Περιφέρεια, καθώς και τα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίσης στη νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και το νομό Έβρου σύμφωνα με τα κάτωθι:

Η θεραπευτική σχέση στη γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία
γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία

Μια αποτελεσματική σχέση θεραπευτή-πελάτη είναι σημαντική για τη θεραπεία, γεγονός που τεκμηριώνεται ερμηνευτικά με συσχετίσεις της ποιότητας της σχέσης με το θεραπευτικό αποτέλεσμα (Orlinsky et al., 1994). Ωστόσο, στη ΓΝΘ η θεραπευτική σχέση θεωρείται απαραίτητο αλλά όχι επαρκές στοιχείο για ένα καλό θεραπευτικό αποτέλεσμα. Σύμφωνα με έρευνες που δημοσιεύτηκαν, η αποτελεσματικότητα της ΓΝΘ δεν φάνηκε να εξαρτάται από την ύπαρξη μιας καλής θεραπευτικής σχεσης (Roth & Fonagy, 2005).

12 επιλεγμένα βιβλία για τον Sigmund Freud
βιβλία freud

 Ο Freud ήταν Αυστριακός νευρολόγος και ψυχίατρος, ιδρυτής της ψυχανάλυσης. Προσδιόρισε και καθιέρωσε τις έννοιες «ασυνείδητο» και «παιδική σεξουαλικότητα». Παρά το γεγονός ότι οι επαναστατικές του αντιλήψεις προκάλεσαν έντονες διαμάχες, το έργο του θεωρείται σήμερα κλασικό και η συνολική επιστημονική του προσφορά περιγράφεται συχνά ως ένα από τα σπουδαιότερα γεγονότα που έχει καταγράψει η ιστορία των επιστημών του πνεύματος.

Τα 10 καλύτερα βιβλία αυτοβοήθειας
αυτοβοήθεια

Πολλές φορές μπορεί να νιώθουμε ότι έχουμε χάσει το δρόμο μας και δυσκολευόμαστε να αντιμετωπίσουμε τις νέες προκλήσεις ή ακόμη και παρελθοντικές καταστάσεις, με αποτέλεσμα να τα στριχμώχνουμε όλα στο χρονοντούλαπο και να καταλήγουμε να νιώθουμε δυσφορία και άγχος. Ένα πρώτο βήμα για ανακούφιση μπορεί να είναι ένα πολύ καλό βιβλίο.


Βρείτε ειδικό Ψ.Υγείας

Ο μοναδικός εξειδικευμένος κατάλογος Ψυχολόγων, Συμβούλων Ψ.Υγείας.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares