Όπως περιγράφεται σε όλες τις μελέτες που έχουν δημοσιευθεί έως σήμερα, σε περιόδους κρίσης όπως και η περίοδος που διανύουμε τούτο τον καιρό λόγω της πανδημίας του Covid-19, ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την κατάσταση, ο υποχρεωτικός εγκλεισμός στο σπίτι, αλλά και ο φόβος μήπως κολλήσουμε τον ιό ή μήπως πεθάνουμε από αυτόν, μπορεί να μας οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα στρες και κάποιες φορές στην εκδήλωση κρίσεων πανικού.

Κρίσεις πανικού εν μέσω πανδημίας

Οι κρίσεις πανικού είναι αιφνίδιες περίοδοι έντονου φόβου που μπορεί να περιλαμβάνουν αίσθημα παλμών, εφίδρωση, τρέμουλο, δύσπνοια, μούδιασμα ή αίσθημα ότι κάτι κακό θα συμβεί. Τα πολύ έντονα επεισόδια άγχους συμβαίνουν συχνά χωρίς να προϋπάρχει ένα εκλυτικό γεγονός ή κάποιο ερέθισμα.

Τις περισσότερες φορές όμως οι πάσχοντες λόγω καταστροφολογίας ή και αυθαίρετων συμπερασμάτων στα οποία καταφεύγουν την στιγμή της εκδήλωσης των συμπτωμάτων μιας κρίσης πανικού οδηγούνται στην σκέψη ότι παθαίνουν είτε έμφραγμα, είτε ανακοπή και θα πεθάνουν. Το αποτέλεσμα όμως μίας τέτοιας σκέψης είναι στην περίπτωση μίας κρίσης πανικού να οδηγηθεί το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα σε νέα διέγερση με αποτέλεσμα την εκδήλωση νέων συμπτωμάτων, που με τη σειρά τους μας οδηγούν σε νέες σκέψεις βάζοντας μας έτσι σε ένα φαύλο κύκλο, αυτό του πανικού.

Διαφορές κρίσης πανικού και καρδιακής προσβολής

Είναι λοιπόν σημαντικό να μπορεί κάποιος να αναγνωρίσει τη διαφορά μεταξύ μιας κρίσης πανικού και μιας καρδιακής προσβολής, κάτι που όμως μπορεί να είναι δύσκολο, ειδικά εάν ένα άτομο δεν έχει βιώσει ποτέ τα συμπτώματα κανενός από τα δύο στο παρελθόν.

Η διάκριση αυτή μεταξύ των δύο συνθηκών μπορεί να διευκολυνθεί από διάφορους παράγοντες, όπως:

Τα χαρακτηριστικά του πόνου:

Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού, ο θωρακικός πόνος είναι συνήθως αιχμηρός ή σαν μαχαιριά και εντοπισμένος στο μέσο του θώρακα. Αντίθετα, ο πόνος στο στήθος από καρδιακή προσβολή μπορεί να μοιάζει με πίεση σαν μια ταινία να σας σφίγγει γύρω από το στήθος ή αίσθηση συμπίεσης σαν κάτι βαρύ να έχει πλακώσει το στήθος σας, μπορεί να είναι σαν αίσθημα πνιγμονής ή βαριά πίεση, ή να μοιάζει, έντονη δυσπεψία. Μπορεί επίσης να ξεκινήσει στο κέντρο του στήθους, αλλά μπορεί στη συνέχεια να ακτινοβολεί από το στήθος στο βραχίονα, τη γνάθο ή τις ωμοπλάτες. Ο πόνος μπορεί να είναι είτε ισχυρός είτε ήπιος.

Την έναρξη:

Μερικές φορές μια καρδιακή προσβολή ή έμφραγμα μπορεί να ξεκινήσει λόγω σωματικής άσκησης, όπως το ανέβασμα μιας σκάλας ενώ η κρίση πανικού μπορεί να ξεκινήσει ενώ είσαι καθισμένος στον καναπέ σου και δεν κάνεις τίποτα, ή μετά από έντονο στρες.

Τη διάρκεια:

Αν και η διάρκεια μπορεί να ποικίλει, οι περισσότερες κρίσεις πανικού τελειώνουν σε 20 έως 30 λεπτά. Αν δε, μπούμε σε διαδικασία να ηρεμήσουμε τον εαυτό μας με ασκήσεις αναπνευστικής χαλάρωσης, η κρίση πανικού μπορεί να έχει διάρκεια μόλις λίγα λεπτά. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια μιας καρδιακής προσβολής, τα συμπτώματα τείνουν να διαρκούν περισσότερο και να επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου.

Τα συνοδά συμπτώματα

Και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή και  εφίδρωση στην κρίση πανικού όμως υπάρχει τρόμος στα χέρια ή μυρμήγκιασμα.

Διαβάστε, επίσης, το άρθρο Η επίδραση του κορωνοϊού στην ψυχική υγεία και μέθοδοι αντιμετώπισης της ψυχικής επιβάρυνσης, του συνεργάτη μας Γεώργιου Λυράκου

Τι κάνουμε κατά την εκδήλωση συμπτωμάτων κρίσης πανικού

  • Να έχετε πάντα κατά νου ότι αυτό που αισθανόμαστε σε μία τέτοια περίπτωση είναι πολύ τρομακτικό και οι αισθήσεις στο σώμα μας είναι πραγματικές. Αν λοιπόν βρεθείτε μαζί με έναν άνθρωπο στο οικείο σας περιβάλλον που βιώνει μία τέτοια κατάσταση, μην του πείτε ποτέ πως παίζει θέατρο, γιατί δεν είναι αλήθεια.

  • Το πρώτο καλύτερο βήμα είναι να βοηθήσετε τα άτομα που εκδηλώνουν τα συμπτώματα πανικού να ελέγξουν την αναπνοή τους για να μειώσουν το άγχος (θωρακική /πλευριτική αναπνοή έναντι διαφραγματικής / κοιλιακής αναπνοής). Φροντίζουμε λοιπόν να τους δώσουμε οδηγίες για αργή διαφραγματική αναπνοή. Αν με τη διαφραγματική αναπνοή αρχίσουν τα συμπτώματα να υποχωρούν και ο πόνος φεύγει στο 10λεπτο είμαστε σε καλό δρόμο.

  • Το δεύτερο που κάνουμε είναι να ζητήσουμε βοήθεια από κάποιον ειδικό ώστε να μπορέσουμε να επεξεργαστούμε τις δυσλειτουργικές γνωσίες που μας οδηγούν στην εκδήλωση της κρίσης πανικού και να τις αντικαταστήσουμε με σκέψεις λειτουργικές που θα κρατούν τα επίπεδα τους στρες και του φόβου μας σε φυσιολογικά πλαίσια.

  • Προσοχή χρειάζεται στο γεγονός ότι επειδή τα συμπτώματα των κρίσεων πανικού και των καρδιακών προσβολών είναι παρόμοια, όταν έχετε αμφιβολίες είναι πάντα καλύτερο να αναζητήσετε άμεση ιατρική φροντίδα.

Αποκτήστε το βιβλίο Νικώ τον πανικό, από το εξειδικευμένο βιβλβιοπωλείο Ψυχολογίας της Πύλης μας. Μια σκιτσοϊστορία για τις κρίσεις πανικού...ή, αλλιώς, μια ιστορία τρόμου σε τέσσερις πράξεις: η ζωή πριν τον πανικό, η ζωή με τον πανικό, στα βάθη του φόβου και την απόγνωσης, η απόφαση να πάρω την κατάσταση στα χέρια μου, και η ευτυχής πλην όμως ρεαλιστική κατάληξη αυτής της μάχης...

Είναι σημαντικό να αναζητήσετε επείγουσα ιατρική θεραπεία εάν εμφανισθεί κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα:

  • ξαφνικός σοβαρός θωρακικός πόνος
  • πίεση στο στήθος που διαρκεί περισσότερο από 2 ή 3 λεπτά
  • πόνος στο στήθος, που αντανακλά  κάτω από το χέρι ή μέσα στη γνάθο
  • Ορισμένα άλλα συμπτώματα που μπορεί να συνοδεύουν καρδιακή προσβολή περιλαμβάνουν ναυτία, εφίδρωση και ζάλη

Πηγές

1. Iatronet.gr/symptom-checker/kardiaki-prosvoli.html
2. Medicalnewstoday.com/articles/322797 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Γεώργιος Λυράκος - Ψυχολόγος

Γεώργιος Λυράκος: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ο Γεώργιος Λυράκος είναι Κλινικός Ψυχολόγος Υγείας με μεταπτυχιακό στην Ιατρική ψυχολογία από την Ιατρική Σχολή Ιωαννίνων και στην Δημόσια Υγεία από την ΕΣΔΥ. Είναι Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ. POSTDOC Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και Ψυχοθεραπευτής Γνωσιακής Συμπεριφορικής Κατεύθυνσης. Εργάζεται ως ψυχολόγος στο ΓΝΝ. Αγ. Παντελεήμων και ως ιδιώτης ενώ είναι Program Director στο MSc Health Psychology στο City Unity College-Cardiff MU.