Ο φαύλος κύκλος της κόλασης

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Το μυαλό σας έχει ένα ύπουλο χαρακτηριστικό που, αν του το επιτρέψετε, μπορεί να σας παλαβώσει εντελώς. Πείτε μου αν σας φαίνεται γνώριμο το εξής:

Αγχώνεστε επειδή θα βρεθείτε αντιμέτωποι με κάποιον στη ζωή σας. Αυτό το άγχος σάς παραλύει και αρχίζετε να αναρωτιέστε γιατί είστε τόσο αγχωμένοι. Τώρα αγχώνεστε επειδή είστε αγχωμένοι. Αχ, όχι! Διπλό άγχος! Τώρα αγχώνεστε για το άγχος σας, κάτι που προκαλεί κι άλλο άγχος. Το ουίσκι! Γρήγορα!

Ή ας πούμε ότι έχετε πρόβλημα με τον θυμό σας. Σας εκνευρίζουν τα πιο ηλίθια, τα πιο άκυρα πράγματα, και δεν έχετε ιδέα γιατί. Και το γεγονός ότι εκνευρίζεστε τόσο εύκολα αρχίζει να σας εκνευρίζει ακόμα πιο πολύ. Και έπειτα, σε κατάσταση μικροπρεπούς οργής, συνειδητοποιείτε ότι το να είστε θυμωμένοι όλη την ώρα σάς καθιστά ρηχούς και κακούς ανθρώπους, και αυτό δεν σας αρέσει καθόλου. Σας δυσαρεστεί τόσο πολύ ώστε καταλήγετε να θυμώνετε με τον εαυτό σας. Και να ποιο είναι το αποτέλεσμα. Θυμώνετε με τον εαυτό σας που θυμώνει επειδή θυμώνετε. Τοίχε, τράβα στα τσακίδια. Φάε και μια μπουνιά.

Ή σας ανησυχεί τόσο πολύ αν θα κάνετε το σωστό όλη την ώρα ώστε ανησυχείτε για το πόσο ανησυχείτε. Ή νιώθετε τέτοιες τύψεις για κάθε λάθος που κάνετε ώστε αρχίζετε να νιώθετε τύψεις για το πόσες τύψεις νιώθετε. Ή στενοχωριέστε και μένετε μόνοι τόσο συχνά ώστε στενοχωριέστε και μένετε μόνοι ακόμα πιο πολύ επειδή απλώς και μόνο το σκέφτεστε.

Καλωσήρθατε στον φαύλο κύκλο της κόλασης.

Κατά πάσα πιθανότητα έχετε μπλεχτεί σ’ αυτόν κάμποσες φορές. Ίσως είστε μπλεγμένοι αυτή τη στιγμή. «Θεέ μου, μπλέκομαι στον φαύλο κύκλο όλη την ώρα – είμαι άχρηστος. Πρέπει να σταματήσω. Αχ, Θεέ μου, νιώθω άχρηστος επειδή με λέω άχρηστο. Πρέπει να σταματήσω να με λέω άχρηστο. Ω, γαμώτο! Πάλι τα ίδια κάνω! Τα βλέπεις; Είμαι άχρηστος! Ααααα!»

Φιλαράκο, χαλάρωσε. Είτε το πιστεύεις είτε όχι, όλο αυτό είναι κομμάτι της ομορφιάς τού να είσαι άνθρωπος. Πρώτα απ’ όλα, ελάχιστα ζώα στη Γη έχουν την ικανότητα να κάνουν συγκροτημένες σκέψεις, αλλά εμείς οι άνθρωποι έχουμε την πολυτέλεια της ικανότητας να κάνουμε σκέψεις σχετικά με τις σκέψεις μας. Οπότε μπορώ, ας πούμε, να σκεφτώ να δω βίντεο της Μάιλι Σάιρους στο YouTube, και αμέσως μετά να σκεφτώ τι ψυχοπαθής είμαι που θέλω να δω βίντεο της Μάιλι Σάιρους στο YouTube. Α, το θαύμα της συνείδησης!

Λοιπόν, να πού είναι το πρόβλημα. Η σημερινή κοινωνία μας, μέσω των θαυμάτων της κουλτούρας της κατανάλωσης και των σόσιαλ που προωθούν τη λογική «αυτό που έχω εγώ είναι καλύτερο από αυτό που έχεις εσύ», έχει θρέψει τους ανθρώπους μιας ολόκληρης γενιάς που πιστεύουν ότι το να βιώνουν αυτά τα αρνητικά συναισθήματα –άγχος, φόβο, τύψεις κ.λπ.– δεν είναι καθόλου εντάξει. Να τι εννοώ. Δείτε τη ροή σας στο Facebook. Όλοι εκεί περνάνε φανταστικά. Κοίτα, οκτώ άνθρωποι παντρεύτηκαν αυτή την εβδομάδα! Και μια δεκαεξάχρονη στην τηλεόραση πήρε Ferrari για τα γενέθλιά της. Κι ένα άλλο πιτσιρίκι έβγαλε δύο δισεκατομμύρια με την εφεύρεση μιας εφαρμογής που σου παραδίδει αυτομάτως χαρτί υγείας μόλις ξεμείνεις.

Στο μεταξύ, εσύ είσαι κλεισμένος στο σπίτι και καθαρίζεις με οδοντικό νήμα τα δόντια της γάτας σου. Και δεν γίνεται να μη σκεφτείς ότι η ζωή σου είναι σε χειρότερο χάλι από ό,τι νόμιζες.
Ο φαύλος κύκλος της κόλασης κοντεύει να γίνει επιδημία, καθιστά πολλούς από εμάς υπερβολικά αγχώδεις και υπερβολικά νευρωτικούς και μας ωθεί να νιώθουμε απέχθεια για τον εαυτό μας.
Οι παππούδες μας, στη δική τους παλιά καλή εποχή, αισθάνονταν χάλια και σκέφτονταν, «Να πάρει η ευχή, νιώθω σκατά σήμερα. Αλλά εντάξει, ωραία είναι η ζωή. Ας συνεχίσω τη δουλειά μου στο χωράφι».

Σήμερα όμως; Σήμερα, αν νιώσεις σκατά έστω για πέντε λεπτά, σε βομβαρδίζουν τριακόσιες πενήντα εικόνες με ανθρώπους απόλυτα ευτυχισμένους που ζουν σούπερ ζωή, και είναι αδύνατον να μη σκεφτείς ότι το πρόβλημα το έχεις εσύ.

Αυτό το τελευταίο είναι που μας μπλέκει. Νιώθουμε άσχημα επειδή νιώθουμε άσχημα. Νιώθουμε τύψεις επειδή νιώθουμε τύψεις. Θυμώνουμε επειδή θυμώνουμε. Αγχωνόμαστε επειδή νιώθουμε άγχος. Μα ποιο είναι το πρόβλημά μου τελικά;

Να γιατί είναι τόσο βασικό να μη σε νοιάζει τίποτα. Να γιατί αυτό θα σώσει τον κόσμο. Και θα τον σώσει επειδή θα αποδεχτείς ότι ο κόσμος έχει το μαύρο του το χάλι, αλλά δεν πειράζει, γιατί πάντα έτσι ήταν και πάντα έτσι θα είναι.

Αν δεν σε νοιάζει που νιώθεις άσχημα, βραχυκυκλώνεις τον φαύλο κύκλο της κόλασης. Λες στον εαυτό σου, «Νιώθω σκατά, αλλά ποιος νοιάζεται;». Και μετά, λες και σου έκανε μάγια η καλή νεράιδα, σταματάς να σιχαίνεσαι τον εαυτό σου επειδή νιώθεις άσχημα.

Αστειευόμαστε στο διαδίκτυο μιλώντας για «προβλήματα του ανεπτυγμένου κόσμου», αλλά η πραγματικότητα είναι ότι έχουμε πέσει θύματα της ίδιας μας της επιτυχίας. Τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το στρες, οι αγχώδεις διαταραχές και η κατάθλιψη έχουν φτάσει στα ύψη τα τελευταία τριάντα χρόνια, παρά το γεγονός ότι όλοι έχουν τηλεόραση με επίπεδη οθόνη και παραλαμβάνουν τα ψώνια τους στο σπίτι τους. Η κρίση που αντιμετωπίζουμε δεν είναι υλική πια. Είναι υπαρξιακή, πνευματική. Έχουμε τόσα πράγματα και τόσες ευκαιρίες που δεν ξέρουμε πια για τι να νοιαστούμε.

Επειδή τώρα είναι άπειρα τα πράγματα που μπορούμε να δούμε και να μάθουμε, είναι αντιστοίχως άπειροι και οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να ανακαλύψουμε ότι δεν ανταποκρινόμαστε στο ύψος των περιστάσεων, ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί, ότι τα πράγματα δεν είναι όσο σπουδαία θα μπορούσαν. Κι αυτό μας διαλύει.

Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο THE SUBTLE ART OF NOT GIVING A F*CK - Η ευγενής τέχνη του να τα γράφεις όλα στα…! του Mark Manson, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα στο dioptra.gr και σε όλα τα συνεργαζόμενα βιβλιοπωλεία.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...