Ψυχολογικές θεωρίες

Οι ψυχοφυσιολογικές διαταραχές είναι διαταραχές με καθαρά σωματικά συμπτώματα, τα οποία μπορεί να συνδέονται με βλάβη των ιστών που συνήθως αφορούν ένα σύστημα οργάνων και που μπορεί να προκληθούν ή να επιδεινωθούν από ψυχολογικούς παράγοντες, όπως το στρες και τα αρνητικά συναισθήματα.

Οι τομείς της ψυχολογίας της υγείας και της συμπεριφορικής ιατρικής ασχολούνται με την κατανόηση του πώς επηρεάζουν την υγεία οι ψυχολογικοί παράγοντες και το στρες που σχετίζεται με αυτούς.

Οι ψυχολογικές θεωρίες προσπαθούν να ερμηνεύσουν την εμφάνιση των ψυχοφυσιολογικών διαταραχών εστιάζοντας σε παράγοντες όπως είναι τα ασυνείδητα συναισθήματα, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, ο τρόπος αντιμετώπισης και  διαχείρισης του στρες.

Ψυχαναλυτικές θεωρίες

Οι ψυχαναλυτικές θεωρίες προτείνουν ότι συγκεκριμένες συγκρούσεις που βιώνει το άτομο και τα αρνητικά συναισθήματα που συνδέονται με αυτές, οδηγούν σε ψυχοφυσιολογικές διαταραχές. Σύμφωνα με τον Franz Alexander που διατύπωσε την θεωρία του θυμού που δεν έχει εκφραστεί ή αλλιώς την θεωρία για τον θυμό που στρέφεται προς τον εαυτό, οι καταπιεσμένες εχθρικές ενορμήσεις δημιουργούν χρόνια αρνητικά συναισθήματα που επιδρούν αρνητικά στην υγεία.

Ο ρόλος του τρόπου σκέψης και της προσωπικότητας

Οι άνθρωποι βιώνουν στρες ως αντίδραση σε ένα ευρύ φάσμα καταστάσεων και συνθηκών. Τα ίδια ερεθίσματα προκαλούν σε διαφορετικό βαθμό στρες σε διαφορετικά άτομα. Οι διαφορές αυτές σχετίζονται με τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται, αξιολογούν και ερμηνεύουν τα γεγονότα, αλλά και από τους τρόπους αντιμετώπισης που διαθέτουν, ορισμένοι από τους οποίους είναι ωφέλιμοι για την υγεία κι άλλοι όχι.

Οι κίνδυνοι που απειλούν το σώμα δημιουργούν στρες, αλλά και τα αρνητικά συναισθήματα, όπως η μνησικακία, η ανησυχία κ.α. είναι συναισθήματα που δεν υποχωρούν εύκολα και τα άτομο δυσκολεύεται πολλές φορές να τα διαχειριστεί. Τα αρνητικά συναισθήματα αυξάνουν την δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και έτσι μπορεί να διατηρήσουν σε κατάσταση διέγερσης διάφορα συστήματα του σώματος που σχετίζονται με το στρες, αλλά και το ίδιο το σώμα σε μια κατάσταση εγρήγορσης για διαστήματα πολύ μεγαλύτερα από αυτά που μπορεί να αντέξει.

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η εκτίμηση και η αξιολόγηση ενός στρεσογόνου παράγοντα είναι καταλυτική για το πώς και σε ποιο βαθμό θα επηρεάσει το άτομο.

Τα άτομα που εκτιμούν ότι οι εμπειρίες, τα γεγονότα της ζωής και οι συνθήκες που καλούνται να αντιμετωπίσουν υπερβαίνουν τα αποθέματα των δυνάμεων τους μπορεί να βιώνουν χρόνιο στρες και είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν ψυχοφυσιολογικές διαταραχές.

Διαχρονικές έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στο στρες και τις αναπνευστικές λοιμώξεις.

Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας θεωρούνται, επίσης, συχνά υπεύθυνα για αρκετές διαταραχές και κυρίως για την καρδιαγγειακή νόσο. Τα άτομα που βιώνουν χρόνιο και υψηλό επίπεδο αρνητικών συναισθημάτων διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων, ενώ τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητα έχουν συνδεθεί και με την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Η προδιάθεση που μπορεί να έχει κάποιος να βιώνει αρνητικά συναισθήματα έχει συνδεθεί με την επιβάρυνση του ανοσοποιητικού συστήματος σε διάφορες συνθήκες, ενώ η αισιοδοξία αποτελεί προβλεπτικό παράγοντα καλύτερης διάθεσης και ισχυρότερου ανοσοποιητικού συστήματος. Συγκεκριμένα, τα αισιόδοξα άτομα εκτιμούν και αξιολογούν τις στρεσογόνες καταστάσεις λιγότερο αρνητικά απ΄ ο,τι τα μη αισιόδοξα, κάτι το οποίο οδηγεί σε καλύτερη διαχείριση του στρες και συνεπώς και σε καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Επειδή οι ψυχοφυσιολογικές διαταραχές αποτελούν πραγματικές σωματικές  δυσλειτουργίες, η θεραπεία τους συνήθως περιλαμβάνει φαρμακευτική θεραπεία. Ο στόχος της ψυχοθεραπείας για τις διαταραχές αυτές είναι η μείωση του στρες, του άγχους, της κατάθλιψης και του θυμού.

Συγγραφή Άρθρου

Τσιούλου Χριστίνα

tsioulou christinaΨυχολόγος, απόφοιτη του Τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ.
Ειδίκευση στην Κλινική Ψυχοπαθολογία.

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πώς θα βελτιώσουμε την επικοινωνία με τα παιδιά μας
επικοινωνία παιδιά

Πολλές φορές οι γονείς μέσα στην προσπάθεια οριοθέτησης και τροποποίησης των συμπεριφορών του παιδιού, διαπραγματεύονται τα συναισθήματα τους και την αγάπη τους προς αυτό με αποτέλεσμα το παιδί να βιώνει συνεχείς αγωνίες και ματαιώσεις για τη σταθερότητα των συναισθημάτων και τη θέση του μέσα στην οικογένεια.

Πώς θα απαλλαγείτε από τις αρνητικές σκέψεις
απαλλαγή, αρνητικές σκέψεις

Γίνεσαι συχνά αποδοκιμαστικός κι επικριτικός με τον εαυτό σου; Νιώθεις φόβο κι ανησυχία για την ζωή σου και πώς αυτή εξελίσσεται; Γυρίζουν στο μυαλό σου σκέψεις που αφορούν προβλήματα, αποτυχίες, εμπόδια ή αρρώστιες; Νιώθεις απογοητευμένος, αναστατωμένος; Τότε σίγουρα έχεις επιτρέψει στις αρνητικές σκέψεις να εισβάλλουν στο μυαλό σου και να καθορίζουν την ζωή σου και τις κινήσεις σου. Ας δούμε πώς αυτές μας επηρεάζουν.

Η διαδρομή προς την απώλεια μιας σχέσης
διαδρομή, απώλεια σχέσης

Η απώλεια των ερωτικών σχέσεων στην ενήλικη ζωή,αν και είναι κάτι αρκετά συνηθισμένο, μπορεί να πυροδοτήσει έναν κύκλο αντιδράσεων παρόμοιο με αυτόν που συναντάμε και σε άλλες μορφές απώλειας και αποχωρισμού. Για παράδειγμα, η απώλεια ενός γάμου μετά από διαζύγιο, μπορεί να μας οδηγήσει σε αντιδράσεις όπως το σοκ, το θυμό, την αποδιοργάνωση και στην συνέχεια την σταδιακή αναδιοργάνωση και τον επαναπροσδιορισμό μας.

Γιατί αναβάλλουμε την ώρα του ύπνου μας;
ύπνος

Όσο παράδοξο κι αν ακούγεται πολλοί από εμάς, παρά την σημαντική συμβολή του ύπνου στην σωματική και ψυχική μας υγεία, έχουμε την τάση να αναβάλλουμε την διαδικασία του.
Ενώ το σώμα μας διαμαρτύρεται, το πνεύμα μας αρνείται πεισματικά να υπακούσει στις επιταγές του.

Πότε να αναζητήσουμε την βοήθεια ενός ψυχολόγου;
βοήθεια ψυχολόγου

Όλοι μας βιώνουμε δύσκολες καταστάσεις και υπάρχουν στιγμές στην ζωή μας που νιώθουμε άσχημα ψυχολογικά. Πώς ξέρουμε όμως πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να επισκεφτεί ο καθένας μας έναν ειδικό ψυχικής υγείας; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο να δοθεί, καθώς είναι κάτι αρκετά πολύπλοκο που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.


Βρείτε Ψυχολόγο - Ειδικό Ψ.Υγείας

Επιλέξτε ειδικό για θέματα Ψυχολογίας Υγείας στον μοναδικό εξειδικευμένο κατάλογο του ελληνικού διαδικτύου.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).