Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR
Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν μάθει να αποφεύγουν τη σύγκρουση σχεδόν με κάθε κόστος. Δεν μιλάω απαραίτητα για ανθρώπους ήσυχους. Ούτε για ανθρώπους που δεν θυμώνουν. Πολλές φορές μιλάμε για ανθρώπους που θυμώνουν πολύ. Απλώς έχουν μάθει να μη δείχνουν αυτό που πραγματικά συμβαίνει μέσα τους.
Κρατιούνται. Σκέφτονται δεύτερη και τρίτη φορά πριν πουν κάτι. Καταπίνουν κουβέντες. Προσπαθούν να μη χαλάσουν την ατμόσφαιρα, να μη δημιουργήσουν ένταση, να μη δυσαρεστήσουν.
Και κάπως έτσι περνάνε χρόνια πιστεύοντας ότι αυτό είναι ωριμότητα. Ότι το να αποφεύγεις έναν καβγά σημαίνει ότι ξέρεις να διαχειρίζεσαι τις σχέσεις σου.
Δεν είμαι τόσο σίγουρος ότι ισχύει πάντα αυτό.
Γιατί πολλές φορές ο άνθρωπος που αποφεύγει να συγκρουστεί με τους άλλους, συγκρούεται αδιάκοπα με τον ίδιο του τον εαυτό.
Και αυτή είναι μια μορφή σύγκρουσης που δεν φαίνεται.
Δεν ακούγεται. Αλλά κουράζει πολύ περισσότερο.
Από μικρή ηλικία αρκετοί άνθρωποι μεγαλώνουν μέσα σε περιβάλλοντα όπου η σύγκρουση παρουσιάζεται σαν απειλή.
Μπορεί να υπήρχαν φωνές στο σπίτι.
Μπορεί κάποιος γονιός να θύμωνε απότομα.
Μπορεί απλώς να υπήρχε ένα άγραφο μήνυμα που έλεγε κάτι πολύ συγκεκριμένο:
«Μη φέρνεις αντίρρηση. Μην αναστατώνεις τα πράγματα.»
Και τότε το παιδί μαθαίνει κάτι επικίνδυνο. Μαθαίνει ότι για να ανήκει, πρέπει να προσαρμόζεται. Ότι για να αγαπηθεί, πρέπει να μη δυσκολεύει τους άλλους.
Και αργότερα αυτό μετατρέπεται σε στάση ζωής.
- Δεν λέει όχι εύκολα.
- Δεν βάζει όρια.
- Δεν εκφράζει θυμό.
- Δεν διεκδικεί χώρο.
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.
Και το παράδοξο είναι πως συχνά οι γύρω του τον επιβραβεύουν γι’ αυτό.
- «Τι ήρεμος άνθρωπος.»
- «Τι καλός χαρακτήρας.»
- «Δεν δημιουργεί ποτέ προβλήματα.»
Ναι.
Μόνο που κανείς δεν βλέπει τι συμβαίνει όταν κλείνει η πόρτα και ο άνθρωπος μένει μόνος με τον εαυτό του. Γιατί το συναίσθημα δεν εξαφανίζεται επειδή αποφάσισες να μη μιλήσεις.
Ο θυμός που δεν εκφράζεται δεν πεθαίνει. Απλώς αλλάζει μορφή. Και αρχίζει να στρέφεται προς τα μέσα.
- Γίνεται άγχος.
- Γίνεται μόνιμη εσωτερική ένταση.
- Γίνεται μια παράξενη εξάντληση χωρίς να υπάρχει αντικειμενικά λόγος.
- Γίνεται εκείνη η συνεχής αυτοκριτική που μοιάζει να μη σταματά ποτέ.
- «Μήπως έκανα λάθος;»
- «Μήπως δεν έπρεπε να το πω έτσι;»
- «Μήπως φταίω εγώ πάλι;»
Και κάπου εκεί αρχίζει ο εσωτερικός πόλεμος.
PRO PSYCHOLOGY: Επαγγελματική Κοινότητα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Ένα Οικοσύστημα του PSYCHOLOGY.GR για Εποπτεία, Επαγγελματική Ανάπτυξη, Σύνδεση
Ο άνθρωπος αρχίζει να κάνει στον εαυτό του αυτό που δεν τόλμησε ποτέ να κάνει στους άλλους.
- Να επιτεθεί.
- Να θυμώσει.
- Να κατηγορήσει.
Ο Heraclitus είχε πει κάτι πολύ σπουδαίο. «Πόλεμος πάντων μεν πατήρ εστι.» Ο πόλεμος είναι πατέρας των πάντων.
Οι περισσότεροι διαβάζουν αυτή τη φράση ως αναφορά στην εξωτερική σύγκρουση. Εγώ πιστεύω ότι αφορά και κάτι άλλο. Η σύγκρουση είναι αναπόφευκτο μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης.
Δεν υπάρχει ζωή χωρίς αντίθεση.
Δεν υπάρχει σχέση χωρίς διαφωνία.
Δεν υπάρχει προσωπική εξέλιξη χωρίς εσωτερική τριβή.
Το πρόβλημα δεν είναι η σύγκρουση.
Το πρόβλημα είναι όταν τρομάζουμε τόσο πολύ απέναντί της ώστε κάνουμε τα πάντα για να την αποφύγουμε.
Και τελικά την κουβαλάμε μέσα μας. Στην πραγματικότητα, πολλοί άνθρωποι δεν φοβούνται τον καβγά. Φοβούνται αυτό που πιστεύουν ότι θα ακολουθήσει μετά τον καβγά.
- Την απόρριψη.
- Την εγκατάλειψη.
- Τη μοναξιά.
- Το να δυσαρεστήσουν κάποιον σημαντικό.
Και έτσι επιλέγουν σιωπή. Για χρόνια μερικές φορές.
Ο Epictetus έγραφε πως δεν μας ταράζουν τα γεγονότα αλλά ο τρόπος που τα ερμηνεύουμε.
Και αρκετοί άνθρωποι έχουν μάθει να ερμηνεύουν τη σύγκρουση σαν κίνδυνο. Σαν κάτι που απειλεί τη σύνδεση με τον άλλον.
Εδώ όμως υπάρχει μια μεγάλη παγίδα. Όταν περνάς πολλά χρόνια προσπαθώντας να μη χάσεις τους άλλους, αρχίζεις σιγά σιγά να χάνεις εσένα.
Αυτό είναι το τίμημα. Και πολλές φορές το βλέπω να συμβαίνει στις ανθρώπινες σχέσεις με έναν σχεδόν επώδυνο τρόπο.
Άνθρωποι που προσαρμόζονται συνεχώς. Που βάζουν τους άλλους πρώτους. Που λένε συνεχώς «δεν πειράζει». Μέχρι που μια μέρα δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους. Γιατί δεν είναι φτιαγμένος ο άνθρωπος να καταπιέζει διαρκώς αυτό που νιώθει.
Ο Aristotle έλεγε ότι αρετή δεν είναι η απουσία συναισθημάτων, αλλά η σωστή διαχείρισή τους.
- Δεν είναι ωριμότητα να μη θυμώνεις ποτέ.
- Δεν είναι ισορροπία να αποφεύγεις κάθε διαφωνία.
- Δεν είναι ψυχική υγεία να αντέχεις τα πάντα αδιαμαρτύρητα.
Καμιά φορά το πιο υγιές πράγμα που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος είναι να πει:
- «Αυτό με δυσκολεύει.»
- «Αυτό δεν μου κάνει καλό.»
- «Μέχρι εδώ.»
Και όχι, αυτό δεν σημαίνει ότι έγινε κακός άνθρωπος.
Σημαίνει ότι σταμάτησε να εγκαταλείπει τον εαυτό του για να κρατήσει τους άλλους ευχαριστημένους.
Τελικά ίσως το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει σύγκρουση στη ζωή μας. Θα υπάρξει. Είναι βέβαιο.
Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο. Θα επιλέξεις να εκφράσεις αυτό που νιώθεις προς τα έξω με έναν τρόπο καθαρό και αυθεντικό; Ή θα συνεχίσεις να το στρέφεις προς τα μέσα μέχρι να αρχίσεις να διαλύεις αργά τον ίδιο σου τον εαυτό;
Γιατί υπάρχει μια αλήθεια που συνήθως αργούμε να καταλάβουμε. Η σύγκρουση που αποφεύγεις με τους άλλους… δεν χάνεται. Απλώς αλλάζει διεύθυνση.
Και πολλές φορές καταλήγει στο μοναδικό μέρος που δεν θα έπρεπε ποτέ να ξεσπάσει. Πάνω σε εσένα.
Βιβλιογραφία
Murray Bowen, M. (1978). Family Therapy in Clinical Practice. Jason Aronson.
Virginia Satir, V. (1983). Conjoint Family Therapy. Science and Behavior Books.
Harriet Lerner, H. (1985). The Dance of Anger. Harper & Row.
Aristotle. Nicomachean Ethics.
Epictetus. Enchiridion.
Heraclitus. Fragments.
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.