Το βιβλίο που θα ήθελες να είχαν διαβάσει οι γονείς σου

Πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει κάτι που χρειάζεται να ακούσουμε

Όταν ένα παιδί αρνείται να ντυθεί, πετάει το φαγητό του, ξεσπά σε κλάματα ή απαντά απότομα, η πρώτη σκέψη του γονιού είναι συνήθως μία: Πώς θα σταματήσω αυτή τη συμπεριφορά;

Αναζητούμε τον σωστό τρόπο να επιβάλουμε έναν κανόνα, να εξηγήσουμε τι επιτρέπεται και τι όχι ή να επαναφέρουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται την ηρεμία. Τι θα συνέβαινε, όμως, αν πριν προσπαθήσουμε να διορθώσουμε τη συμπεριφορά, αναρωτιόμασταν τι προσπαθεί να μας πει;

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που θέτει η ψυχοθεραπεύτρια Philippa Perry στο βιβλίο της Το βιβλίο που θα ήθελες να είχαν διαβάσει οι γονείς σου. Αντί να αντιμετωπίζει το παιδί ως ένα σύνολο συνηθειών που χρειάζονται διαχείριση, μας καλεί να το δούμε ως έναν άνθρωπο που προσπαθεί να επικοινωνήσει, ακόμη κι όταν δεν διαθέτει τις κατάλληλες λέξεις. Πίσω από μια έκρηξη θυμού μπορεί να κρύβονται η απογοήτευση, η κούραση ή η ανάγκη για προσοχή. Πίσω από την προσκόλληση μπορεί να υπάρχει ανασφάλεια. Και πίσω από αυτό που οι ενήλικες αποκαλούν «κακή συμπεριφορά» συχνά βρίσκεται ένα παιδί που δεν έχει ακόμα μάθει πώς να διαχειρίζεται όσα αισθάνεται.

Η συγγραφέας δεν προσφέρει ένα σύστημα τιμωριών και ανταμοιβών ούτε εύκολες τεχνικές που υπόσχονται άμεσα αποτελέσματα. Με απλή γλώσσα, ζωντανά παραδείγματα και χιούμορ στρέφει την προσοχή σε κάτι βαθύτερο, στο κλίμα μέσα στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί. Στον τρόπο με τον οποίο του μιλάμε, ακούμε τις ανάγκες του, ανταποκρινόμαστε στα αιτήματα για σύνδεση και στεκόμαστε απέναντι στα δύσκολα συναισθήματά του.

Το να ακούμε ένα παιδί δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε μαζί του σε όλα ή ότι καταργούμε τα όρια. Σημαίνει ότι μπορούμε να αναγνωρίσουμε το συναίσθημά του, ακόμη κι όταν δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε την επιθυμία του.

Ένας γονιός μπορεί να πει «καταλαβαίνω ότι θυμώνεις επειδή πρέπει να φύγουμε» και ταυτόχρονα να διατηρήσει σταθερή την απόφασή του. Το όριο παραμένει, αλλά δεν συνοδεύεται από ντροπή, απόρριψη ή χαρακτηρισμούς. Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί μαθαίνει ότι όλα τα συναισθήματα επιτρέπονται, χωρίς να σημαίνει ότι επιτρέπονται και όλες οι συμπεριφορές.

Εξίσου σημαντική είναι η διάκριση ανάμεσα στη βοήθεια και τη διάσωση. Η φροντίδα δεν σημαίνει να απομακρύνουμε κάθε δυσκολία από τον δρόμο του παιδιού ή να κάνουμε για λογαριασμό του όσα μπορεί σταδιακά να καταφέρει μόνο του. Σημαίνει να παραμένουμε κοντά, προσφέροντας ασφάλεια και ενθάρρυνση, χωρίς να του στερούμε την ευκαιρία να ανακαλύψει τις δυνατότητές του. Κάθε μικρή κατάκτηση –να ολοκληρώσει μια εργασία, να αντιμετωπίσει μια απογοήτευση ή να λύσει μια διαφωνία– ενισχύει την εμπιστοσύνη στον εαυτό του.

Μέσα σε αυτή τη διαδικασία, ακόμα και το παιχνίδι αποκτά ουσιαστική σημασία. Δεν είναι απλώς ένας τρόπος να απασχοληθεί ένα παιδί, αλλά ένα πεδίο στο οποίο εξερευνά τον κόσμο, επεξεργάζεται εμπειρίες, δοκιμάζει ρόλους και συνδέεται με τους ανθρώπους γύρω του. Ο χρόνος που ένας γονιός διαθέτει για να παίξει, να παρατηρήσει ή απλώς να είναι πραγματικά παρών δημιουργεί ένα αίσθημα ασφάλειας και δείχνει έμπρακτα στο παιδί ότι ο κόσμος και οι εμπειρίες του έχουν αξία.

Για’ αυτό Το βιβλίο που θα ήθελες να είχαν διαβάσει οι γονείς σου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα, δεν αφορά μόνο τη διαπαιδαγώγηση.

Είναι ένα βιβλίο για την επικοινωνία, την προσοχή και τη σχέση που διαμορφώνεται κάθε μέρα ανάμεσα στον γονιό και το παιδί.

Μας υπενθυμίζει ότι η γονεϊκότητα δεν κρίνεται μόνο στις μεγάλες αποφάσεις, αλλά κυρίως στις μικρές καθημερινές στιγμές: όταν αφήνουμε για λίγο το κινητό, όταν ακούμε χωρίς να διακόπτουμε, όταν αντέχουμε ένα δύσκολο συναίσθημα και όταν κοιτάζουμε πέρα από την επιφάνεια, για να καταλάβουμε τι έχει πραγματικά ανάγκη το παιδί που βρίσκεται απέναντί μας.