Όταν το άγχος «μιλάει»: Η νευροβιολογία πίσω από τις αγχώδεις διαταραχές και την κατάθλιψη: Συνέντευξη με την ψυχολόγο, Γεωργία Ρανούτσου

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις πρώτος όλα τα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Συναντηθήκαμε διαδικτυακά με την ψυχολόγο - ψυχοθεραπεύτρια, Γεωργία Ρανούτσου και μιλήσαμε μαζί της για το άγχος και τη νευροβιολογία πίσως από τις αγχώδεις διαταραχές.

Ακολουθούν οι απαντήσεις που έδωσε στα ερωτήματα μας:

Ερ: Τι είναι τελικά το άγχος και πότε γίνεται πρόβλημα;
Απ: Το άγχος είναι μια φυσιολογική και απαραίτητη λειτουργία του οργανισμού. Μας προετοιμάζει να αντιμετωπίσουμε μια πρόκληση ή έναν κίνδυνο. Γίνεται πρόβλημα όταν ενεργοποιείται υπερβολικά, χωρίς πραγματική απειλή, ή όταν παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τότε μιλάμε για αγχώδεις διαταραχές, όπου το σώμα και ο νους βρίσκονται σε συνεχή «συναγερμό».

Ερ: Ποια είναι η σχέση μεταξύ άγχους και σώματος;
Απ: Το άγχος δεν είναι μόνο μια σκέψη — είναι μια ολόσωμη εμπειρία. Το νευρικό σύστημα ενεργοποιεί αντιδράσεις όπως ταχυκαρδία, ένταση στους μύες, δύσπνοια ή γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Συχνά, το σώμα αντιδρά πριν καν προλάβουμε να συνειδητοποιήσουμε τι συμβαίνει. Με αυτόν τον τρόπο, το σώμα «θυμάται» και αναπαράγει παλαιότερες εμπειρίες στρες.

Ερ: Πώς δημιουργούνται οι αγχώδεις διαταραχές και οι φοβίες;
Απ.: Συνήθως πρόκειται για έναν συνδυασμό παραγόντων:

• βιολογικών (ευαισθησία του νευρικού συστήματος),
• ψυχολογικών (τρόπος σκέψης και ερμηνείας των καταστάσεων),
• και εμπειριών ζωής.

Οι φοβίες, για παράδειγμα, συχνά προκύπτουν από μια έντονη εμπειρία ή από επαναλαμβανόμενο στρες, που «εκπαιδεύει» τον εγκέφαλο να αντιδρά με φόβο σε συγκεκριμένα ερεθίσματα.

Ερ: Πού εμπλέκεται η κατάθλιψη σε όλα αυτά;
Απ: Το άγχος και η κατάθλιψη συχνά συνυπάρχουν. Το χρόνιο άγχος εξαντλεί τον οργανισμό και μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματική κόπωση, έλλειψη ενέργειας και αίσθημα ματαιότητας — βασικά χαρακτηριστικά της κατάθλιψης. Από νευροβιολογική σκοπιά, επηρεάζονται κοινά κυκλώματα του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη διάθεση, την ανταμοιβή και την αντίληψη του κινδύνου.

Ερ: Γιατί κάποιοι άνθρωποι βιώνουν πιο έντονα άγχος από άλλους;
Απ: Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετική «ευαισθησία» στο στρες. Αυτό εξαρτάται από τη γενετική προδιάθεση, αλλά και από τις πρώιμες εμπειρίες ζωής. Αν κάποιος μεγάλωσε σε περιβάλλον με ένταση, αστάθεια ή υπερβολικές απαιτήσεις, το νευρικό του σύστημα μπορεί να μάθει να βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση.

Ερ: Μπορεί το άγχος να ξεπεραστεί;
Απ: Ναι, αλλά όχι με την έννοια της πλήρους εξαφάνισης — και ούτε χρειάζεται. Στόχος είναι να αλλάξει η σχέση του ατόμου με το άγχος. Μέσα από την ψυχοθεραπεία, το άτομο μαθαίνει να αναγνωρίζει τις αντιδράσεις του, να ρυθμίζει το νευρικό του σύστημα και να ερμηνεύει διαφορετικά τις καταστάσεις που το ενεργοποιούν.

Ερ: Τι ρόλο παίζει η ψυχοθεραπεία στις αγχώδεις διαταραχές και την κατάθλιψη;
Απ: Η ψυχοθεραπεία βοηθά σε πολλαπλά επίπεδα. Αφενός, φέρνει επίγνωση στα μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς. Αφετέρου, δουλεύει με το ίδιο το σώμα και το νευρικό σύστημα, ώστε να μειωθεί η υπερδιέγερση. Σταδιακά, το άτομο αποκτά αίσθηση ελέγχου και ασφάλειας.

Ερ.: Υπάρχουν πρακτικοί τρόποι για να διαχειριστεί κάποιος το άγχος στην καθημερινότητα;
Απ.: Βεβαίως. Μερικές βασικές πρακτικές είναι:

• η συνειδητή αναπνοή και η χαλάρωση του σώματος,
• η παρατήρηση των σκέψεων χωρίς κριτική,
• η σταδιακή έκθεση σε καταστάσεις που προκαλούν φόβο,
• και η φροντίδα βασικών αναγκών, όπως ο ύπνος και η σωματική δραστηριότητα.

Ακόμα και μικρές αλλαγές μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση.

Ερ: Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θα θέλατε να κρατήσει κάποιος που παλεύει με το άγχος ή την κατάθλιψη;
Απ: Ότι αυτό που βιώνει είναι πραγματικό, αλλά και κατανοητό. Δεν είναι αδυναμία, αλλά μια αντίδραση του οργανισμού που κάποτε είχε νόημα. Και, το πιο σημαντικό, μπορεί να αλλάξει — με κατανόηση, υπομονή και τη σωστή υποστήριξη.

Ερ.: Σε ποιους τομείς εξειδικεύεστε, ποια είναι η προσέγγισή σας στη θεραπευτική διαδικασία και πώς μπορεί να σας βρει κάποιος;
Απ: Εξειδικεύομαι στη διαχείριση του άγχους, κατάθλιψης και γενικότερα στις αγχώδεις διαταραχές, καθώς και στη συμβουλευτική ζεύγους. Στη δουλειά μου συνδυάζω τη μέθοδο NLP με ψυχοδυναμική προσέγγιση, δίνοντας έμφαση τόσο στην κατανόηση των βαθύτερων αιτίων όσο και στην πρακτική αλλαγή μοτίβων σκέψης και συμπεριφοράς.

Στόχος μου είναι να δημιουργώ ένα ασφαλές πλαίσιο, όπου κάθε άνθρωπος ή ζευγάρι μπορεί να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του και να προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές. Οι συνεδρίες πραγματοποιούνται κυρίως διαδικτυακά, αλλά υπάρχει και η δυνατότητα δια ζώσης στο Ηράκλειο Κρήτης. 

Δείτε αναλυτικές πληροφορίες για την ψυχολόγο - ψυχοθεραπεύτρια Γεωργία Ρανούτσου.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...