Όλες οι σχέσεις και ειδικά οι στενές βασίζονται σε λεπτές και εύθραστες ισορροπίες. Αυτές μπορούν να ανατραπούν δραματικά όταν εμφανιστούν αντιξοότητες είτε κοινωνικές, οικονομικές ή ακόμα και προσωπικά γεγονότα ζωής όπως θέματα υγείας και σχέσεις με τρίτους. Αυτές οι αντιξοότητες γίνονται κρίσεις γιατί μέσα απο την δοκιμασία κρίνεται πώς και για πόσο θα πορευτεί η σχέση στο χρόνο.

Επιρροή της καραντίνας στο γάμο

Στενή σχέση είναι και ο γάμος που θεωρείται ενα απο τα δυσκολότερα εγχειρήματα του αιώνα μας μιας και προσπαθεί να παντρέψει τον ρομαντικό έρωτα, το σεξ και τον γάμο σε ένα ενιαίο θεσμό.

Την αυξητική τάση του αριθμού των διαζυγίων την είδαμε πολύ χαρακτηριστικά τους μήνες της καραντίνας. Τόσο οι δικηγόροι που δέχτηκαν πιέσεις σε αναλήψεις διαζυγίων όσο και ο ψυχολόγοι σε αμέτρητες κλήσεις σε γραμμές υποστήριξης, παρατήρησαν την πυροδότηση της έντασης που δημιουργήθηκε απο τον εγκλεισμό στο σπίτι.

Χαρακτηριστικό είναι οτι τα τηλεφωνήματα για θέματα διαζυγίου αποτελούν το 25% των συνολικών κλήσεων συμβουλευτικής.

Πώς μπορούμε όμως να καταφέρουμε να αντιμετωπίσουμε τα εμπόδια που παρουσιάζονται μπροστά μας;

Δυο μορφές επικοινωνίας στις σχέσεις

Η επικοινωνία είναι ένα απο τα μεγαλύτερα κλειδιά της επιτυχίας. Σύμφωνα με τον καθηγητή κοινωνικής ψυχολογίας και διαπροσωπικών σχέσεων Παναγίωτη Κορδούτη, στις σχέσεις λειτουργούν ταυτόχρονα 2 μορφές επικοινωνίας, η θερμή και η ψυχρή. Η θερμή επικοινωνία έιναι αυτή που έχει περιεχόμενο συναισθηματικό και είναι κυριώς μη λεκτική. Η ψυχρή είναι κυρίως λεκτική και και έχει περιεχόμενο του «δούναι και λαβείν» μεσα στη σχέση.

Στα νεαρά ζευγάρια που λειτουργεί περισσότερο η θερμή επικοινωνία λόγω του ερωτικού πάθους και έρωτα, η σχέση προστατεύεται τις περισσότερες φορές απο οποιαδήποτε κρίση. Την περίοδο όμως της συντροφικότητας που υπάρχει υποχώρηση του πάθους, οι 2 μορφές επικοινωνίας είναι σε μια πιο εύκολα ανατρέψιμη ισορροπία.

Εκεί η κρίση παίρνει μεγάλη έκταση διότι και οι 2 εστιάζουν στα πώς και στα γιατί μιας κατάστασης, στο ποιός έφταιξε, στο τι δίνει και τι παίρνει ο καθένας.

Σε αυτές, λοιπόν, τις περιπτώσεις πρέπει το ζευγάρι να προσπαθεί να κρατάει τις ισοροπίες ανάμεσα σε αυτες τις 2 επικοινωνίες και να μην ξεχνάει ότι όσο σημαντικό είναι το Εγώ άλλο τόσο πρέπει να προστατεύει και το Εμείς της σχέσης.

Ισορροπία ανάμεσα στην ατομικότητα και τη δυαδικότητα

Πέρα από την ισορροπία της επικοινωνίας υπάρχει και η ισορροπία ανάμεσα στην ατομικότητα και τη δυαδικότητα που αποτελεί τον δεύτερο προστατευτικό παράγοντα εναντίον της κρίσης.

Την περίοδο των μέτρων προστασίας της πανδημίας τα ζευγάρια χρειάστηκε να εγκλειστούν στον ίδιο χώρο κυριολεκτικά και ψυχολογικά χωρίς να έχουν στην διάθεση τους τον ίδιο χρόνο και χώρο που χρησιμοποιούσαν εκτός σπιτιού στην εργασία τους ή σε άλλες δραστηριότητες.

Το μέλος κάθε ζευγαριού με αυτόν τον τρόπο στερούνταν σοβαρό μέρος της ταυτότητας του που ορίζεται από την δουλειά που κάνει, τους συνεργάτες και φίλους. Έτσι ήταν περισσότερο εκτεθειμένοι σε αρνητικές πλεύρες της συμβίωση και το «μαζί» έπαυε να είναι ελεύθερη επιλογή και γινόταν καταναγκαστικό.

Περισσότερο από ποτέ λοιπόν παρατηρήθηκε πόσο σημαντικό είναι να διατηρηθεί αυτή η ισορροπία.

Η ατομικότητα του καθενός, δηλαδή το Εγώ, να διατηρεί την δική του ταυτότητα, το δικό του κοινωνικό δίκτυο φίλων και δραστηριοτήτων, το δικό του χώρο και ταυτόχρονα να ενισχύει και το Μαζί με κοινούς στόχους, κοινές δραστηριότητες και επικοινωνία.

Οι κρίσεις φανερώνουν τα θεμέλια μιας σχέσης

Αν τα ζευγάρια καταφέρουν να υπερπηδήσουν αυτά τα εμπόδια θα συνειδητοποιήσουν ότι αν και οι κρίσεις υποσκάπτουν τις σχέσεις από την άλλη αποκαλύπτουν και τα θεμέλια τους.

Πρώτον, γιατί φέρνουν στην επιφάνεια τα όρια τους και τους εξαναγκάζουν να τα εκφράσουν στο σύντροφο τους.

Δεύτερον, φανερώνουν τις ανάγκες τους που θέλουν να ικανοποιηθούν

και τρίτον αποκαλύπτονται τα όποια επικοινωνιακά ελλείμματα υπάρχουν στην σχέση.

Με αυτό τον τρόπο οι σύντροφοι στρέφονται σε εναν καλύτερο προσδιορισμό της σχέσης τους, σε μια καλύτερη αντίληψη του εαυτού τους αλλά και του άλλου και αντιμετωπίζουν την κατάσταση με μεγαλύτερο ρεαλισμό και ανθεκτικότητα.

Οι κρίσεις μπορούν να μας κατεβάσουν από τις υπερβολικές μας προσδοκίες και απαιτήσεις και βλέπουμε τα πράγματα όπως πραγματικά είναι όμως με μεγαλύτερο συναίσθημα και αντίληψη.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Αικατερίνη Τζανοπούλου Καβουσανού: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος, απόφοιτη του Εθνικου και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Buckinghamshire University College στο Λονδινο. Οι  μεταπτυχιακές μου σπουδές είναι στη λογικοθυμική θεραπεία, MSc in Rational Emotive Behavior therapy, Goldsmiths University of London. Τακτικό μέλος του συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων. Αριθμός άδειας ασκήσεως επαγγέλματος: 1272/09.