Το πένθος είναι μια από τις πιο έντονες και δύσκολες συναισθηματικές εμπειρίες που μπορούμε να ζήσουμε.

Συνήθιζε να κρύβεται πίσω από τις προτάσεις, συνήθιζε να κρύβεται πίσω από τα θλιμμένα μάτια του, μια θλίψη που έκρυβε χιλιάδες συναισθηματα. Ωστόσο, δεν του άρεσαν τα ορατά πράγματα και συνήθιζε να χτίζει παγόβουνα με αόρατες προτάσεις. Τα λόγια του συνεχίστηκαν και συνεχίστηκαν. Δεν πήρε ούτε μία ανάσα για να προσθέσει ένα κόμμα ανάμεσα στις μακριές του προτάσεις.
«Φεύγω», είπε.

Χριστούγεννα, γιορτές, χαμόγελα και καλή διάθεση… ή μήπως όχι; Άραγε είναι το ίδιο για όλους; Σίγουρα όχι… Υπάρχουν άνθρωποι που είναι γεμάτοι χαρά (και φαίνεται στα πρόσωπά τους) κι άλλοι που βιώνουν μία θλίψη. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο καταστάσεις υπάρχουν κι άλλων πολλών ειδών καταστάσεις.

Στις ανθρώπινες σχέσεις εκτός από τη σύνδεση υπάρχει και ο χωρισμός. Το να χωρίζεις από έναν άνθρωπο μπορεί να προκαλέσει τις ίδιες αντιδράσεις στον οργανισμό όπως προκαλεί και ο θάνατος.

Συχνά οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τους όρους Θλίψη, Μελαγχολία ή Κατάθλιψη, θέλοντας να περιγράψουν παρόμοιες συναισθηματικές καταστάσεις. Υπάρχουν όμως ουσιαστικές διαφορές μεταξύ τους. Η θλίψη προέρχεται από κάποια απώλεια και είναι υγιής και χρήσιμη.

Οι άνθρωποι στο πέρασμα τους από την ζωή διαγράφουν πορείες. Σε αυτές συναντώνται μεταξύ τους, ενώ μοιράζονται τον δικό τους εσωτερικό κόσμο, με αυτόν που βλέπουν γύρω τους. Με προσλαμβάνουσες τις αισθήσεις, τον νου αλλά και την συμπεριφορά τους, χαράσσουν διαδρομές.

Ο θυμός θεωρείται σε σχέση με άλλα συναισθήματα -όπως η χαρά και λιγότερο η θλίψη που γίνονται εύκολα ανεκτά από τους γονείς και από την κουλτούρα μας - το πιο δύσκολο συναίσθημα που χρειάζεται να εκφράσει ένα παιδί. Αυτό συμβαίνει, διότι συχνά η εκδήλωση του παρερμηνεύεται ή παρεμποδίζεται από τους γονείς, από τους δασκάλους στο σχολείο, ιδιαίτερα μάλιστα, εάν φτάσει σε ακραίο βαθμό.  

Τα πρώτα δείγματα της κατάθλιψης ήταν άκακα σαν κουτάβι. Τίποτα δεν προμήνυε την κόλαση που θα κρατούσε χρόνια ατέλειωτα.

Είναι έλλειψη αγάπης ή μήπως ο φόβος ότι ο χρόνος μαζί τελειώνει πολύ γρήγορα; Υπάρχουν φράσεις που ακούγονται σκληρές μέχρι να μάθει κανείς τι κρύβεται πίσω τους.

Όταν μιλάμε για κατάθλιψη, δεν εννοούμε απλά κάποια αρνητικά συναισθήματα που μπορεί να βιώνουμε για ένα μικρό χρονικό διάστημα ύστερα από διάφορα δυσάρεστα γεγονότα που μπορεί να συνέβησαν. Στην πραγματικότητα η κατάθλιψη αποτελεί μια πολύ σοβαρή διαταραχή της διάθεσης, η οποία απαιτεί σωστή διάγνωση και κατά συνέπεια σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση.

Αν έχει κατάθλιψη κάποιος δικός σας άνθρωπος…

Δείξτε κατανόηση στο πώς αισθάνεται, δεν υπάρχουν "σωστά" και "λάθος" συναισθήματα.
Μην κριτικάρετε, προσβάλλετε, ενοχοποιείτε.
Συζητήστε με σοβαρότητα, ήπιο και γλυκό τρόπο για το πώς νιώθει.

Η κατάθλιψη έχει πολλά πρόσωπα. Μπορεί τυπικά να μας έρχεται στο μυαλό η φιγούρα ενός μοναχικού ανθρώπου, που απομονώνεται στον εαυτό του σε ένα σκοτεινό περιβάλλον. Δεν ισχύει όμως πάντα αυτό.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ελλήνων πάσχουν από κάποιο τύπο κατάθλιψης και ένας στους 8 ασθενείς έχουν ανάγκη θεραπείας λόγω κατάθλιψης, κατά τη διάρκεια της ζωής τους.  Η κατάθλιψη με την κοινή σημασία του όρου είναι μια άσχημη διάθεση που είναι η φυσιολογική απάντηση σε ένα ερέθισμα που συνήθως έχει να κάνει με μια αίσθηση απώλειας, όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, ο χωρισμός, η απώλεια της εργασίας, η μη επίτευξη στόχων, η απώλεια ενός υλικού αγαθού, κλπ.

Από μικρή ηλικία, πολλοί μεγαλώνουμε με φράσεις όπως «Κλαις; Θα σου δώσω εγώ λόγο να κλάψεις!» ή «Μην κλαις, οι άντρες δεν κλαίνε». Αυτές οι κοινωνικές εντολές εκπαιδεύουν τον άνθρωπο να θεωρεί το κλάμα αδυναμία, ακατάλληλη έκφραση ή σημάδι ευαλωτότητας.

Η γη δεν φωνάζει. Ραγίζει. Και αυτός ο ήχος, συχνά αφανής, μοιάζει με τις βαθύτερες ρωγμές της ψυχής: δεν διακρίνονται εύκολα, αλλά διαμορφώνουν τα πάντα.

Η αλήθεια είναι ότι συχνά δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε την ψυχοθεραπεία και την αναγκαιότητά της. Νομίζω ότι, μάλλον, τη φοβόμαστε. Τη φοβόμαστε, γιατί έχουμε συνηθίσει σε συγκεκριμένες καταστάσεις, τη φοβόμαστε, γιατί την αλλαγή όλοι τη θέλουμε, αλλά δύσκολα την αποφασίζουμε, τη φοβόμαστε, γιατί μας φέρνει αντιμέτωπους με τα λάθη μας, με τα άγχη μας, με πράγματα με τα οποία έχουμε μάθει να συμπορευόμαστε και να συμβιώνουμε. Άλλοτε αρμονικά και άλλοτε όχι. Δε σημαίνει ότι δε βασανιζόμαστε, όταν συμβιώνουμε με αρνητικά πράγματα, απλά συχνά κυριαρχεί ο φόβος της αλλαγής. 

Τι νόημα έχει η κατάθλιψη τελικά; Γιατί να μου συμβαίνει; Θέλουμε διακαώς να την εκδιώξουμε από τη ζωή μας και όλο νιώθουμε να μας τρώει λίγο λίγο, κάθε μέρα, σαν τη σκουριά το σίδερο.

Θα διαφωνήσεις πολλές φορές στη ζωή σου, με τους γονείς, με τους φίλους, με τον άνθρωπο σου. Η πρώτη αντίδραση όταν διαφωνείς είναι να νευριάσεις, μάθαμε να το κάνουμε αυτό από παιδιά, βλέποντας τους ‘’μεγάλους’’ να διαφωνούν με αυτό τον τρόπο. Με φωνές και με χειρονομίες. Με εντάσεις και υπερβολές.

Γιατί υπάρχει τόσο άγχος; Μελέτες δείχνουν ότι είμαστε η πιο αγχωμένη γενιά. Τα ποσοστά των αγχώδη διαταραχών έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια.

“Ποιος πήρε το τυρί μου;” Αυτό ήταν το πρώτο βιβλίο που διάβασα για την απώλεια και, μάλιστα, για το πώς η απώλεια μπορεί να μετασχηματιστεί σε ευκαιρία. Οι ειδικοί υποστηρίζουν πως όλες οι αλλαγές, ακόμη και οι θετικές, εμπεριέχουν πένθος, όπως και ότι όλες οι απώλειες απαιτούν αλλαγή.