αισιοδοξία ελπίδα

Πριν από 200 χρόνια, δεν είχαμε μετρήσεις για την ευτυχία. Η φτώχεια που επικρατούσε και που στερούσε ακόμα και τις βασικές ανάγκες για φαγητό, ρουχισμό και στέγη δεν άφηνε περιθώρια για παραπάνω σκέψεις. Ο πόλεμος ήταν κάτι που οι περισσότεροι είχαν βιώσει και που η αξία της ζωής δεν κατείχε τον τόσο σημαντικό ρόλο που κατέχει στην σημερινή εποχή.

Η αρχή του 20ου αιώνα στιγματίστηκε από τους 2 παγκόσμιους πολέμους, τον κινέζικο εμφύλιο, τον πόλεμο της Κορέας, τον πόλεμο του Βιετνάμ κ.ο.κ. Θεωρούσαν ότι η χρήση βίας ήταν ο μόνος τρόπος επίλυσης προβλημάτων.

Ο 18ος αιώνας, στα περισσότερα μέρη του κόσμου ήταν μια εποχή μεγάλης σκληρότητας απέναντι στα παιδιά, τα ζώα, τους ψυχικά ασθενείς, τους άπορους, τους φυλακισμένους και τους σκλάβους. Οι αρρώστιες αφάνιζαν ολόκληρους πληθυσμούς και το προσδόκιμο ζωής δεν ξεπερνούσε τα 40 χρόνια, (συγκεκριμένα στην Ελλάδα στα 36 έτη ανέρχονταν η μέση διάρκεια ζωής τον 19ο αιώνα και η οποία άρχισε να αυξάνεται βαθμιαία από τα τέλη του συγκεκριμένου αιώνα).

Διανύοντας τον 21ο αιώνα αντιλαμβανόμαστε σε πόσο καλύτερες συνθήκες ζωής μεγαλώνουμε ειδικά όσον αφορά την επιβίωση μας.

Ιεραρχία του Maslow

Το κατώτερο επίπεδο στην ιεραρχία του Maslow, το οποίο αποτελείται από τις σωματικές ανάγκες, εκφράζει τον αγώνα του ανθρώπου για επιβίωση (φαγητό). Το επόμενο σκαλοπάτι αντιστοιχεί στην ανάγκη για ασφάλεια (μια στέγη πάνω από το κεφάλι του)  και το τρίτο είναι η ανάγκη του ατόμου να ανήκει σε μια ομάδα, δηλαδή η φυσιολογική ανθρώπινη επιθυμία να γίνεται αποδεκτό και να εκτιμάται από άλλους.

Στην σημερινή εποχή έχουμε καταφέρει να εκπληρώσουμε αυτά τα τρία επίπεδα (ειδικά στον δυτικό κόσμο) και επιπλέον υπάρχει μια γενικότερη τάση στο να επιδιώκουμε και τα 2 ανώτερα επίπεδα της αυτοεκτίμησης και αυτοπραγμάτωσης. Τα επιτεύγματα του 21ου αιώνα έχουν φέρει τον άνθρωπο να ωφελείται από τα θαύματα στην ιατρική, στην επικοινωνία, στην συγκοινωνία και γενικότερα τις ανέσεις στην καθημερινή ζωή.  

Στην σημερινή κοινωνία όμως βλέπουμε ότι ο άνθρωπος είναι απογοητευμένος γιατί ζούμε σε μια εποχή στην οποία το κουβάρι της κοινωνίας ξετυλίγεται με ολοένα και μεγαλύτερη ταχύτητα, όπου ο εγωισμός, η βία και η μοχθηρία καταστρέφουν καθετί καλό. Η εγκληματικότητα και  οι άλλες κοινωνιοπαθολογικές ενδείξεις, διαζύγια, εξάρτηση, κακοποίηση , ρουσφέτια, μίζες, απάτες κτλ είναι κοινό φαινόμενο και όλα εκφράζουν μια γενική κατάρρευση της ηθικής δομής της σημερινής κοινωνίας. Στην εποχή της selfie, όπου πολλοί από εμάς νιώθουμε υποχρεωμένοι να μεταδίδουμε κάθε μας κίνηση και κάθε μας γεύμα αντιλαμβανόμαστε πόσο εγωκεντρικοί και εμμονικοί με τον εαυτό μας έχουμε γίνει. Η συλλογικότητα, το ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο μας και ο αλτρουισμός έχουν εκλείψει.

Από τα παραπάνω εύλογα θα υποπτευόταν κάποιος ότι ο σημερινός άνθρωπος δεν μπορεί να είναι ευτυχισμένος, παρ όλη την εμφανή πρόοδο στην επιστήμη και στην τεχνολογία. Πώς μπορούμε λοιπόν να έχουμε αισιοδοξία για το μέλλον; Για ένα ευτυχισμένο μέλλον;

Η ευτυχία στη σύγχρονη εποχή

Ο Επίκουρος θεωρούσε ότι για να είναι κάποιος ευτυχισμένος θα πρέπει να αποφεύγει τον σωματικό πόνο και την ψυχική ταραχή. Για να αποφεύγει όμως αυτά πρέπει να αναζητεί την ευτυχία με σωφροσύνη και λογική και όχι με λαιμαργία και απληστία. Για τον Επίκουρο η ευχαρίστηση της μιας στιγμής που φέρνει δυστυχία την επόμενη, είτε για τον εαυτό μας είτε για άλλους πρέπει να απορριφθεί.

Σήμερα, υπάρχει μια πεποίθηση ότι για να είμαστε καλά πρέπει να ζούμε σε αρμονία τόσο με τον εαυτό μας όσο με τους άλλους και με την φύση.  Για να το καταφέρει αυτό πρέπει να μην είναι ένας «ανόητος εγωιστής» αλλά ένας «σοφός εγωιστής». Ο ανόητος εγωιστής έχει υπερβολική εστίαση στον εαυτό του, κολλάει περισσότερο στα θέλω του, γίνεται ευερέθιστος όταν δεν τα καταφέρνει και αγνοεί τις ανάγκες των άλλων. Η οπτική του στενεύει, βλέπει τα πάντα αποκλειστικά από την άποψη του προσωπικού του συμφέροντος και της αυτοεικόνας του. Ο σοφός εγωιστής αντιλαμβάνεται ότι η δική του ευημερία εδρεύει στο συνολικό καλό- στο να δείχνουμε συμπόνια.

Αποκτήστε το βιβλίο Αυτογνωσία και νόημα της ζωής, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο Ψυχολογίας της Πύλης μας.

Πώς μπορούμε όμως να αποκτήσουμε αυτό το όραμα όταν λαμβάνουμε καθημερινά τόσα καταστροφολογικά και αποκαρδιωτικά μηνύματα καθημερινά από τα ΜΜΕ; Όταν πίσω από την δημόσια ζωή υπάρχουν σοβαρά ηθικά παραπτώματα στην πολιτική, στην επιχειρηματικότητα στην επιστήμη και στην θρησκεία; Όταν οι καθημερινές ειδήσεις μιλούν συνεχώς για πολέμους, φόνους και άλλες ανθρώπινες φρικαλεότητες; Η απάντηση σε αυτό δεν είναι τόσο απλή.

Αν εξετάσουμε το θέμα από επιστημονικής πλευράς, ο Ian Morris, ιστορικός του πανεπιστημίου Στάνφορντ, μελέτησε αρχαιολογικά ευρήματα που δείχνουν ότι πριν 10000 χρόνια το 10 με 20% των θανάτων ήταν φόνοι σε αντίθεση με το 0,7% των φόνων που συμβαίνουν σήμερα (με βάση τις στατιστικές των Ηνωμένων Εθνών). Όσον αφορά το κομμάτι της εκπαίδευσης πριν 200 χρόνια 1 στους 5 ανθρώπους γνώριζαν ανάγνωση σε σύγκριση με τους 4 στους 5 από το 2000 και μετά. Αυτά που πριν χρόνια θεωρούνταν ακατόρθωτα, παγκόσμια εκπαίδευση, κατάργηση της δουλείας, διεθνής κινητοποίηση για άμεση βοήθεια σε μεγάλες καταστροφές και απευθείας πρόσβαση σε μια τεράστια βάση δεδομένων της παγκόσμιας γνώσης, σήμερα είναι δεδομένα.

Επιπλέον, οι ειδήσεις ασχολούνται με τις λίγες αρνητικές πράξεις που συμβαίνουν καθημερινά και αν το δούμε με θετική ματιά, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι είναι μια πρακτική που επιδιώκει να στρέψει την προσοχή μας σε αυτά που χρειάζονται διόρθωση, σε αυτά που ίσως είναι απειλές ή επικίνδυνα.

Σε αυτές τις λίγες κακές πράξεις έχουν συντελεστεί χιλιάδες καλές πράξεις καθημερινά σε κάθε γωνιά του κόσμου. Όπως η φροντίδα των γονιών προς τα παιδιά τους, η φιλανθρωπία, η ευγένεια και η βοήθεια που μπορεί να προσφέρει κάποιος στον πλησίον του.

Αν προσθέσουμε ακόμα σε αυτήν την εξίσωση και τις σκληρές πράξεις που ποτέ δεν διαπράχθηκαν τότε μπορούμε να έχουμε αισιοδοξία για το μέλλον. Σε αυτό το καινούργιο μέλλον που προσπαθούμε να χτίσουμε θα πρέπει να μας χαρακτηρίζουν τρείς αρχές, η δικαιοσύνη (σε όλους επιφυλάσσεται η ίδια αντιμετώπιση), η διαφάνεια (να είναι κανείς τίμιος και ανοιχτός) και η λογοδοσία (να είναι κανείς υπόλογος για τις πράξεις του).

Μην ξεχνάμε ότι το όραμα στην ζωή μας δεν μπορεί να έχει αρνητικό πρόσημο. Ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ κατάφερε να κατακτήσει εκατομμύρια ανθρώπους με μια ομιλία του στην οποία δήλωνε ότι «έχω ένα όνειρο» και όχι έναν εφιάλτη!

Συγγραφή Άρθρου

Αικατερίνη Τζανοπούλου Καβουσανού - Ψυχολόγος

Αικατερίνη Τζανοπούλου Καβουσανού: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος, απόφοιτη του Εθνικου και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Buckinghamshire University College στο Λονδινο. Οι  μεταπτυχιακές μου σπουδές είναι στη λογικοθυμική θεραπεία, MSc in Rational Emotive Behavior therapy, Goldsmiths University of London. Τακτικό μέλος του συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων. Αριθμός άδειας ασκήσεως επαγγέλματος: 1272/09.

google news iconΗ Πύλη Ψυχολογίας είναι εγκεκριμένος εκδότης (Publisher) στην υπηρεσία Google News. Ακολουθήστε μας για να έχετε πρόσβαση σε όλη την αρθρογραφία καθώς και άμεση ενημέρωση για έρευνες ψυχολογίας και θέματα που αφορούν την επικαιρότητα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας: Πύλη Ψυχολογίας - Google News

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η ψυχολογία της συγχώρεσης
συγχώρεση

Ιστορικά η συγχώρεση έχει παραμεληθεί για πολλά χρόνια καθώς είχε συνδεθεί με την χριστιανική θρησκεία. Ωστόσο η ανάπτυξη της ψυχοθεραπείας της συγχώρεσης έστρεψε το ερευνητικό ενδιαφέρον στην έννοια της, η οποία πλέον θεωρείται ότι σχετίζεται με την ενσυναίσθηση και τον αλτρουισμό.

Ντροπαλότητα ή θάρρος
ντροπαλότητα θάρρος

Μολονότι πολλά άτομα χαρακτηρίζουν τον εαυτό τους ντροπαλό σε συγκεκριμένες καταστάσεις κάποια στιγμή στη ζωή τους, η ντροπαλότητα είναι ένα χαρακτηριστικό που παρουσιάζει μια σταθερότητα από τα πρώτα χρόνια του δημοτικού μέχρι την εφηβεία αλλά και μέχρι την ενήλικη ζωή.

Συγκρούσεις στην οικογένεια
Οικογενειακές συγκρούσεις

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η σύγκρουση είναι σύμφυτη με την έννοια της οικογένειας, δεδομένου ότι αυτή αποτελείται από μέλη που εθελοντικά προσχώρησαν στο σύστημά της (σύζυγοι) και παιδιά, που αναγκαστικά ανήκουν σε αυτή. Το σύστημα της οικογένειας παρουσιάζει τη συχνότερη και μεγαλύτερη σύγκρουση από όλα τα κοινωνικά συστήματα.

Παιδικό άγχος

Το άγχος μπορεί γενικά να οριστεί ως ένα δυσάρεστο αίσθημα αορίστου κινδύνου που επίκειται και εκφράζεται γενικά και απροσδιόριστα. Όπως γνωρίζουμε, το άγχος εκδηλώνεται με ένα ευρύ φάσμα έντασης και σοβαρότητας. Εχει βρεθεί ότι μέτρια επίπεδα άγχους αυξάνουν την απόδοση.

Εγγραφή στο Newsletter

Απεχθανόμαστε το Spam! Στην 1η λίστα, θα λαμβάνετε emails από την Πύλη Ψυχολογίας για επιλεγμένα άρθρα ψυχολογίας. Στη 2η λίστα, θα λαμβάνετε προτάσεις βιβλίων ψυχολογίας. Στην 3η λίστα, κάντε εγγραφή μόνο αν είστε επαγγελματίας ψυχικής υγείας.

0
Shares