Το τραύμα των ανεκπλήρωτων εαυτών

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Μήπως ο μεγαλύτερος πόνος δεν είναι μόνο αυτό που χάσαμε, αλλά κι αυτό που δεν προλάβαμε να γίνουμε; Πολλοί έχουν μιλήσει για το ψυχικό τραύμα. Για την εγκατάλειψη, την απόρριψη, την κακοποίηση, την απώλεια, τη βία και τη στέρηση. Για γεγονότα που άφησαν το αποτύπωμά τους στην ψυχή και συνέχισαν να μας επηρεάζουν πολύ μετά το τέλος τους.

Και πράγματι, το τραύμα συνδέεται συχνά με όσα συνέβησαν. Με τα σημάδια που άφησαν πίσω τους οι εμπειρίες μας και με τον τρόπο που συνέχισαν να ζουν μέσα μας, ακόμη κι όταν τα ίδια τα γεγονότα είχαν πια περάσει. Όμως αυτή δεν είναι ολόκληρη η εικόνα. Μια πλευρά του ανθρώπινου πόνου περνά συχνά απαρατήρητη.

Είναι πιο αθόρυβη, πιο δύσκολη να περιγραφεί και πιο δύσκολη να αναγνωριστεί. Δεν μιλά μόνο για όσα έγιναν. Μιλά και για όσα δεν έγιναν ποτέ. Την αγκαλιά που δεν ήρθε, το βλέμμα που δεν μας είδε πραγματικά, την ασφάλεια που δεν μετατράπηκε ποτέ σε εκείνη την εσωτερική βεβαιότητα που επιτρέπει στον άνθρωπο να αισθάνεται ότι ο κόσμος είναι ένα ασφαλές μέρος.

Και ίσως κρύβεται κάτι ακόμη βαθύτερο

Κομμάτια του εαυτού που έμειναν σε αναμονή. Ποιότητες που υπήρχαν, αλλά δεν βρήκαν ποτέ το περιβάλλον που θα τους επέτρεπε να βγουν στο φως. Αυτή η μορφή τραύματος δεν διαθέτει πάντοτε μια συγκεκριμένη ιστορία να αφηγηθεί. Πολλές φορές δεν μπορούμε καν να την ονομάσουμε. Κι όμως τη νιώθουμε. Τη συναντάμε στις στιγμές που όλα μοιάζουν να βρίσκονται στη θέση τους, κι όμως κάτι λείπει. Στην αίσθηση ότι ένα μέρος μας συμμετέχει στη ζωή, ενώ ένα άλλο παραμένει σιωπηλό και αθέατο. Σε εκείνη την παράξενη νοσταλγία για κάτι που δεν μπορούμε να περιγράψουμε με λόγια.

Σαν να διαγράφεται μια άλλη εκδοχή της ζωής μας που θα μπορούσε να είχε υπάρξει, αλλά δεν συνάντησε ποτέ τις προϋποθέσεις για να ξεδιπλωθεί. Ένας άνθρωπος που θα μπορούσαμε να είχαμε γίνει, αλλά δεν καταφέραμε ποτέ να γνωρίσουμε. Ίσως κάποιες από τις βαθύτερες ψυχικές πληγές να μην γεννιούνται μόνο από όσα ζήσαμε, αλλά και από όσα μέσα μας έμειναν χωρίς χώρο να εξελιχθούν. Αυτό είναι που ονομάζω το τραύμα των ανεκπλήρωτων εαυτών.

Η απουσία μιας δυνατότητας

Πώς μπορεί να πονά κανείς για κάτι που δεν έζησε ποτέ; Ίσως επειδή η ψυχή δεν διαμορφώνεται μόνο από όσα συνέβησαν. Διαμορφώνεται και από όσα χρειάστηκε αλλά δεν συνάντησε. Ένα δέντρο δεν χρειάζεται να θυμάται το νερό για να επηρεαστεί από την έλλειψή του. Ο κορμός και τα κλαδιά του φέρουν ήδη την ιστορία αυτής της στέρησης. Δεν χρειάζεται να γνωρίζει τι του έλειψε. Το αποκαλύπτει ήδη ο τρόπος που μεγάλωσε. Ίσως κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με την ψυχή. Δεν κουβαλά μόνο τη μνήμη όσων έζησε.Κουβαλά και τα ίχνη όσων χρειάστηκε αλλά δεν βρήκε.

Γι’ αυτό πολλές φορές αυτό το είδος πόνου δεν εμφανίζεται ως μια καθαρή ανάμνηση. Δεν έχει πάντα μια συγκεκριμένη ιστορία να αφηγηθεί. Μπορεί να εκδηλωθεί ως μια επίμονη αίσθηση ανικανοποίητου που δύσκολα εξηγείται. Ως η τάση να αναζητούμε συνεχώς κάτι διαφορετικό χωρίς να γνωρίζουμε ακριβώς τι είναι. Ως η αίσθηση ότι, παρά τις επιτυχίες ή τις επιλογές μας, ένα ερώτημα εξακολουθεί να παραμένει ανοιχτό.

Μπορεί κάποιος να έχει δημιουργήσει οικογένεια, να έχει πετύχει επαγγελματικά, να έχει αγαπηθεί και να αγαπά, κι όμως να νιώθει ότι κάτι μέσα του εξακολουθεί να τον καλεί. Όχι σαν πληγή. Περισσότερο σαν μια απορία. Σαν μια διαδρομή που δεν ακολουθήθηκε ποτέ.

Και τότε ο άνθρωπος μπορεί να αναρωτηθεί:

• «Γιατί παραμένει αυτό το αίσθημα;»
• «Τι είναι αυτό που εξακολουθεί να με αγγίζει;»

Ίσως γιατί ορισμένες μορφές πόνου δεν προέρχονται από μια εμφανή απώλεια. Προέρχονται από την αίσθηση ότι κάτι μέσα μας έμεινε ανολοκλήρωτο. Και τότε αναδύεται ένα βαθύτερο ερώτημα: Αν αυτό που πονά δεν είναι μόνο μια ανάμνηση αλλά και κάτι που δεν μπόρεσε να ολοκληρωθεί μέσα μας, τότε ποια πλευρά του εαυτού μας έμεινε αθέατη; Ποιος θα μπορούσαμε να είχαμε γίνει;

Η θεραπεία ως συνάντηση με το ανεκπλήρωτο

Κάπου εδώ αρχίζει να αλλάζει και το νόημα της θεραπείας. Αν το τραύμα αφορά όχι μόνο όσα συνέβησαν αλλά και όσα δεν μπόρεσαν να αναπτυχθούν, τότε η θεραπεία δεν αφορά μόνο την κατανόηση των πληγών μας.

Αφορά και στη διερεύνηση όσων έμειναν έξω από την ιστορία που μάθαμε να αφηγούμαστε για τον εαυτό μας. Η θεραπεία δεν αλλάζει το παρελθόν ούτε μας επιστρέφει τα χρόνια που χάθηκαν. Και ασφαλώς δεν μπορεί να μας αποκαλύψει ποιοι ακριβώς θα ήμασταν αν η ζωή είχε ακολουθήσει άλλη πορεία.

Μπορεί όμως να μας βοηθήσει να σταθούμε διαφορετικά απέναντι στη ζωή που έχουμε σήμερα.
Να αναγνωρίσουμε όχι μόνο όσα μας περιόρισαν, αλλά και τις δυνατότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν στο παρόν.
Να δούμε ξανά επιθυμίες που εγκαταλείψαμε. Κατευθύνσεις που δεν ακολουθήσαμε. Πτυχές της ύπαρξής μας που έμειναν στο περιθώριο καθώς προσπαθούσαμε να προσαρμοστούμε, να προστατευτούμε ή απλώς να επιβιώσουμε. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να γίνουμε όλα όσα δεν γίναμε.

Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει όλες τις πιθανές εκδοχές της ζωής του.

Το ζητούμενο είναι κάτι πιο ανθρώπινο. Να μπορέσουμε να συναντήσουμε με μεγαλύτερη ειλικρίνεια αυτό που είμαστε. Να δώσουμε χώρο σε όσα εξακολουθούν να έχουν νόημα. Να ζήσουμε με περισσότερη συνείδηση, ελευθερία και πληρότητα.

Ίσως τελικά η θεραπεία να μην αφορά μόνο την επούλωση του παρελθόντος. Ίσως να αφορά και τη διεύρυνση του παρόντος. Τη δυνατότητα να ζήσουμε πιο ολοκληρωμένα τη ζωή που έχουμε, αντί να παραμένουμε εγκλωβισμένοι στη ζωή που δεν υπήρξε ποτέ.

Ο όρος «τραύμα των ανεκπλήρωτων εαυτών» χρησιμοποιείται στο παρόν κείμενο ως ερμηνευτική έννοια και όχι ως επίσημη διαγνωστική ή θεωρητική κατηγορία. Το κείμενο αποτελεί έναν θεωρητικό και κλινικό προβληματισμό που αντλεί στοιχεία από την ψυχοδυναμική θεωρία, τη θεωρία του δεσμού, την ψυχολογία του εαυτού, καθώς και από ανθρωπιστικές και υπαρξιακές προσεγγίσεις της ανθρώπινης ανάπτυξης.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Όλγα Μάντζιου - Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Όλγα Μάντζιου: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy

Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.

• Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
• Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
• Επικυρωμένη ειδίκευση

Μέσα από μια ανθρώπινη και ενσυναισθητική παρουσία, δημιουργώ έναν χώρο όπου το άτομο μπορεί να νιώσει ασφάλεια, να εκφραστεί και να κατανοήσει βαθύτερα αυτό που βιώνει, ερχόμενο σταδιακά σε πιο ουσιαστική επαφή με τον εαυτό του και τις σχέσεις του.
Πιστε

Εξειδικεύσεις:

Διαχείριση Άγχους - Φοβιών Διαζύγιο Διαταραχές Ύπνου

8 χρόνια εμπειρίας

Δείτε όλα τα άρθρα Κλείστε ραντεβού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...