Ακρόαση άρθρου......
Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR
Υπάρχει μια φράση που ακούγεται συχνά: «Οι νέοι σήμερα τα κάνουν όλα πιο νωρίς». Μόνο που, σε σχέση με το σεξ, τα δεδομένα δείχνουν σχεδόν το αντίθετο.
Οι νεότερες γενιές φαίνεται να κάνουν λιγότερο σεξ, να μπαίνουν αργότερα σε σχέσεις, να έχουν λιγότερους σταθερούς ερωτικούς δεσμούς και, σε αρκετές περιπτώσεις, να μένουν περισσότερο καιρό χωρίς σεξουαλική επαφή.
Δεν πρόκειται απλώς για μια ηθικολογική παρατήρηση των μεγαλύτερων. Υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι η σεξουαλική δραστηριότητα των νέων έχει μειωθεί αισθητά τις τελευταίες δεκαετίες.
Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, η σεξουαλική συχνότητα των ενηλίκων μειώθηκε από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 έως τις αρχές του 2010, ενώ οι νεότερες γενιές εμφανίζονται λιγότερο σεξουαλικά ενεργές σε σχέση με προηγούμενες γενιές στην αντίστοιχη ηλικία τους. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο «γιατί οι νέοι κάνουν λιγότερο σεξ;». Το πιο ουσιαστικό ερώτημα είναι: τι έχει αλλάξει τόσο πολύ στον τρόπο που σχετίζονται;
Γιατί το σεξ δεν είναι ένα αποκομμένο γεγονός.
Δεν συμβαίνει στο κενό. Χρειάζεται σώμα, επιθυμία, χώρο, χρόνο, ασφάλεια, έκθεση, ρίσκο, φλερτ, σχέση ή έστω μια ανθρώπινη συνάντηση. Και εδώ είναι το πρόβλημα. Οι νέοι σήμερα δεν στερούνται απλώς σεξ. Συχνά στερούνται συνθήκες σύνδεσης. Ζούμε σε μια εποχή όπου η επικοινωνία είναι συνεχής, αλλά η επαφή είναι πιο δύσκολη. Τα μηνύματα είναι άπειρα. Οι ειδοποιήσεις είναι ατελείωτες. Η εικόνα του άλλου είναι πάντα διαθέσιμη. Όμως η πραγματική συνάντηση, αυτή που έχει αμηχανία, μυρωδιά, βλέμμα, παύση, απόρριψη, προσέγγιση, γίνεται όλο και πιο σπάνια.
Παλαιότερα, για να γνωρίσεις κάποιον, έπρεπε να βγεις. Να πας σε παρέα. Να εκτεθείς. Να μιλήσεις. Να διακινδυνεύσεις την απόρριψη. Σήμερα μπορείς να «μιλάς» με δέκα ανθρώπους και να μη συναντάς κανέναν. Μπορείς να φλερτάρεις χωρίς να φλερτάρεις πραγματικά. Να κρατάς ανοιχτές επιλογές χωρίς να επιλέγεις. Να παίρνεις επιβεβαίωση χωρίς να πλησιάζεις.
Εδώ υπάρχει μια σκληρή αλήθεια
Η ψηφιακή ευκολία δεν έφερε απαραίτητα μεγαλύτερη ερωτική ζωή. Σε αρκετές περιπτώσεις έφερε αναβολή. Έφερε σύγκριση. Έφερε φόβο. Έφερε μια μόνιμη αίσθηση ότι υπάρχει πάντα κάποιος καλύτερος, πιο όμορφος, πιο διαθέσιμος, πιο ενδιαφέρων. Και όταν όλα φαίνονται αντικαταστάσιμα, η δέσμευση μοιάζει βαριά.
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...
Τα dating apps υποτίθεται ότι θα έκαναν τις γνωριμίες πιο εύκολες. Σε έναν βαθμό το έκαναν. Όμως ταυτόχρονα μετέτρεψαν την ερωτική αναζήτηση σε αγορά. Προφίλ, φωτογραφίες, επιλογές, απόρριψη με ένα σύρσιμο του δαχτύλου. Ο άλλος δεν προλαβαίνει να γίνει άνθρωπος. Γίνεται πιθανότητα. Και όταν ο άνθρωπος γίνεται πιθανότητα, χάνει βάθος.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί νέοι μιλούν για κόπωση από τα dating apps. Όχι γιατί δεν θέλουν σχέση ή σεξ, αλλά γιατί κουράζονται από το παιχνίδι της παρουσίασης. Να φανούν ενδιαφέροντες. Να απαντήσουν σωστά. Να μην δείξουν πολλή ανάγκη. Να μην δείξουν πολλή αδιαφορία. Να είναι διαθέσιμοι, αλλά όχι δεδομένοι. Να είναι ανοιχτοί, αλλά όχι ευάλωτοι.
Αυτό δεν είναι φλερτ. Είναι διαχείριση εντύπωσης.
Ένας δεύτερος παράγοντας είναι η καθυστέρηση της ενηλικίωσης. Πολλοί νέοι σπουδάζουν περισσότερο, αργούν να αποκτήσουν οικονομική ανεξαρτησία, μένουν περισσότερο με τους γονείς τους, δυσκολεύονται να έχουν δικό τους χώρο. Και χωρίς χώρο, η ερωτική ζωή γίνεται πιο δύσκολη. Όχι μόνο πρακτικά. Και ψυχολογικά.
Δεν είναι εύκολο να νιώσεις ενήλικας όταν ζεις ακόμη σε συνθήκες εξάρτησης. Δεν είναι εύκολο να φέρεις κάποιον στο σπίτι όταν το σπίτι δεν είναι ακριβώς δικό σου. Δεν είναι εύκολο να επιθυμήσεις ελεύθερα όταν γύρω σου υπάρχει έλεγχος, οικονομικό άγχος ή αίσθηση προσωρινότητας.
ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουλίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.
Έρευνες για τη μείωση της σεξουαλικής δραστηριότητας στους νέους ενήλικες έχουν συνδέσει την τάση αυτή με λιγότερες ρομαντικές σχέσεις, λιγότερη κατανάλωση αλκοόλ, περισσότερα ηλεκτρονικά παιχνίδια, χαμηλότερα εισοδήματα και αλλαγές στις συνθήκες μετάβασης στην ενήλικη ζωή.
Ένας τρίτος παράγοντας είναι το άγχος. Οι νέοι σήμερα έχουν μεγαλώσει μέσα σε έναν κόσμο υψηλής σύγκρισης. Το σώμα συγκρίνεται. Η σεξουαλική επίδοση συγκρίνεται. Η σχέση συγκρίνεται. Η ζωή συγκρίνεται. Όλα μοιάζουν να πρέπει να είναι τέλεια, άνετα, ελκυστικά, φωτογενή.
Αλλά το σεξ δεν είναι τέλειο.
Το σεξ έχει αμηχανία. Έχει ανασφάλεια. Έχει αποτυχία. Έχει παύσεις. Έχει γέλιο. Έχει στιγμές που κάτι δεν πάει όπως το φαντάστηκες. Αν ένας νέος έχει μάθει να λειτουργεί μόνο μέσα από την εικόνα, τότε η πραγματική σωματική επαφή μπορεί να γίνει απειλητική. Γιατί εκεί δεν μπορείς να επεξεργαστείς τον εαυτό σου όπως επεξεργάζεσαι μια φωτογραφία.
Επίσης, οι νέοι έχουν περισσότερη ενημέρωση γύρω από τη συναίνεση, τα όρια, την κακοποίηση, τα τραύματα. Αυτό είναι θετικό. Πολύ θετικό. Όμως σε ορισμένες περιπτώσεις, μαζί με την απαραίτητη ευαισθητοποίηση, έχει μπει και ένας φόβος: «Κι αν κάνω κάτι λάθος;», «Κι αν παρεξηγηθώ;», «Κι αν εκτεθώ;», «Κι αν πληγωθώ;». Άρα δεν έχουμε απλώς μια γενιά που δεν θέλει. Έχουμε μια γενιά που συχνά φοβάται να πλησιάσει.
Υπάρχει και κάτι ακόμη.
Η πορνογραφία είναι πιο διαθέσιμη από ποτέ. Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος βλέπει πορνογραφία δεν κάνει σεξ. Θα ήταν απλοϊκό. Όμως η εύκολη ψηφιακή διέγερση μπορεί, σε κάποιους ανθρώπους, να αντικαταστήσει την προσπάθεια της πραγματικής συνάντησης. Το πραγματικό σεξ απαιτεί να υπολογίσεις τον άλλον. Η πορνογραφία όχι. Το πραγματικό σεξ ζητά παρουσία. Η οθόνη ζητά μόνο κατανάλωση.
Και εδώ φαίνεται η μεγάλη αντίφαση της εποχής: υπάρχει περισσότερη σεξουαλική εικόνα, αλλά λιγότερη σεξουαλική επαφή. Περισσότερη πρόσβαση, αλλά λιγότερη οικειότητα. Περισσότερη πληροφορία, αλλά λιγότερη εμπειρία.
Ακόμη και στους εφήβους, τα δεδομένα δείχνουν μείωση της σεξουαλικής δραστηριότητας, αλλά παράλληλα και μείωση ορισμένων προστατευτικών συμπεριφορών, όπως η χρήση προφυλακτικού. Το CDC αναφέρει ότι από το 2013 έως το 2023 μειώθηκε η σεξουαλική δραστηριότητα των μαθητών λυκείου στις ΗΠΑ, αλλά μειώθηκαν και προστατευτικές συμπεριφορές όπως η χρήση προφυλακτικού. Στην Ευρώπη, ο ΠΟΥ κατέγραψε επίσης ανησυχητική μείωση στη χρήση προφυλακτικού στους σεξουαλικά ενεργούς εφήβους, με βάση στοιχεία της έρευνας HBSC 2021/2022 σε 42 χώρες και περιοχές.
Άρα το ζήτημα δεν είναι να πανηγυρίσουμε επειδή οι νέοι κάνουν λιγότερο σεξ. Ούτε να τους κατηγορήσουμε. Το ζήτημα είναι να καταλάβουμε τι συμβαίνει.
Γιατί λιγότερο σεξ δεν σημαίνει απαραίτητα περισσότερη ωριμότητα. Μπορεί να σημαίνει καλύτερα όρια. Μπορεί να σημαίνει περισσότερη επιλογή. Μπορεί όμως να σημαίνει και μοναξιά. Φόβο. Αναστολή. Έλλειψη εμπιστοσύνης. Αδυναμία σύνδεσης.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι νέοι δεν κάνουν αρκετό σεξ. Δεν υπάρχει «σωστή ποσότητα» σεξ που πρέπει να κάνει ένας άνθρωπος για να θεωρείται υγιής. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η αποχή δεν είναι επιλογή, αλλά σύμπτωμα. Όταν ο νέος δεν απέχει επειδή έτσι θέλει, αλλά επειδή δεν αντέχει την έκθεση. Όταν δεν λέει «δεν θέλω», αλλά στην πραγματικότητα λέει «φοβάμαι», «ντρέπομαι», «δεν ξέρω πώς να πλησιάσω», «δεν νιώθω αρκετός».
Αν θέλουμε να μιλήσουμε σοβαρά για τη σεξουαλικότητα των νέων
Πρέπει να σταματήσουμε να τη βλέπουμε μόνο βιολογικά ή ηθικά. Χρειάζεται να τη δούμε σχεσιακά. Το σεξ μειώνεται όταν μειώνονται οι σχέσεις. Η επιθυμία παγώνει όταν αυξάνεται το άγχος. Το σώμα αποσύρεται όταν η εικόνα γίνεται πιο σημαντική από την εμπειρία. Και η οικειότητα χάνεται όταν ο άλλος γίνεται προφίλ, επιλογή ή απειλή.
Οι νέοι δεν χρειάζονται κήρυγμα. Χρειάζονται χώρο να μάθουν να σχετίζονται. Να μιλούν. Να φλερτάρουν χωρίς να παίζουν ρόλους. Να αποδέχονται την αμηχανία. Να αντέχουν την απόρριψη. Να φροντίζουν τη συναίνεση χωρίς να φοβούνται την επιθυμία. Να προστατεύονται χωρίς να αποκόβονται.
Γιατί τελικά το ερώτημα δεν είναι μόνο γιατί κάνουν λιγότερο σεξ. Το ερώτημα είναι αν ξέρουν πια πώς να συναντηθούν πραγματικά. Και αυτό δεν αφορά μόνο τους νέους. Αφορά μια ολόκληρη κοινωνία που επικοινωνεί διαρκώς, αλλά δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να ακουμπήσει.
Βιβλιογραφία
Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Youth Risk Behavior Survey Data Summary & Trends Report: 2013–2023. U.S. Department of Health and Human Services.
Lei, L., & South, S. J. (2021). Explaining the decline in young adult sexual activity in the United States. Journal of Marriage and Family, 83(1), 280–295.
Twenge, J. M., Sherman, R. A., & Wells, B. E. (2017). Declines in sexual frequency among American adults, 1989–2014. Archives of Sexual Behavior, 46, 2389–2401.
World Health Organization Regional Office for Europe. (2024). A focus on adolescent sexual health in Europe, central Asia and Canada: Health Behaviour in School-aged Children international report from the 2021/2022 survey.
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Χρήστος Καρράς - Ψυχολόγος
Χρήστος Καρράς: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy
Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.
- Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
- Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
- Επικυρωμένη ειδίκευση
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...
