Στις ημέρες μας πραγματικά γίνεται μία πολύ σημαντική προσπάθεια όσον αφορά την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και στην καταπολέμηση κάθε είδους βίας, ανισότητας και διακρίσεων.

Γυναίκες, άνδρες, παιδιά, κοινωνικές ομάδες από όλο τον κόσμο έχουν υπάρξει θύματα κακοποίησης. Ας πάμε να γνωρίσουμε μερικά δείγματα συναισθηματικής κακοποίησης ούτως ώστε να βρισκόμαστε σε εγρήγορση και να μπορούμε να διακρίνουμε τα επικίνδυνα σημάδια αλλά και να λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα για την εξάλειψή της.

Ας μην ξεχνάμε ότι ζούμε στην εποχή των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων όμως το σημαντικό είναι να ζούμε στην εποχή της πραγματικής απόλαυσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πάνω από όλα του σεβασμού στην προσωπικότητα και ελευθερία.

Συναισθηματική κακοποίηση

Αρχικά, ένας τρόπος συναισθηματικής κακοποίησης όσον αφορά στις σχέσεις των ζευγαριών είναι η υποτίμηση ή η επίκριση ή η εξύβριση ή υποβάθμιση του συναισθήματος του ενός συντρόφου από τον άλλον.

Αρκετές φορές όταν κάποιος σύντροφος κακοποιεί λεκτικά τον άλλον θεωρεί ότι δεν πράττει κάτι το οποίο είναι επιλήψιμο και σοβαρό.

Εν αντιθέσει πολλές φορές οι άνθρωποι που είναι κακοποιητικοί και χειριστικοί, όπως έχουν δείξει και ψυχολογικές έρευνες και μελέτες, έχουν εξοικειωθεί με τη βία κυρίως λόγω των τραυματικών βιωμάτων που υπέστησαν κι οι ίδιοι ως παιδιά στο παρελθόν.

Αυτό σημαίνει ότι μπορεί και οι ίδιοι οι θύτες στο παρελθόν να έχουν υπάρξει θύματα συναισθηματικής ή οποιουδήποτε είδους κακοποίησης.

Οπότε, έχουν εξοικειωθεί με τη βία και πολλές φορές στην προσπάθειά τους να έχουν οι ίδιοι τον έλεγχο της κατάστασης, δηλαδή να προλάβουν να μην τους κακοποιήσουν εκ νέου οι άλλοι κακοποιούν πρώτα οι ίδιοι.

Λεκτική βία

Σε αρκετές περιπτώσεις διαζυγίων ένας από τους δύο συζύγους ή και οι δυο διαμαρτύρονται για λεκτική βία. Φυσικά δεν είναι καθόλου αμελητέα, είναι πάρα πολύ σοβαρή, είναι άξια ποινής νομικά από την δικαιοσύνη γιατί προκαλεί ανεπανόρθωτα ψυχικά αλλά και σωματικά τραύματα.

Ο άνθρωπος είναι μία οντότητα ψυχοσωματική οπότε από τη στιγμή που τραυματίζεται συναισθηματικά τραυματίζεται στο σύνολό του και φθείρεται τόσο η ψυχή του και το πνεύμα του όσο και το σώμα του.

Εγκλωβισμός σε μια σχέση

Επιπρόσθετα, προχωρώντας βλέπουμε ότι ένας άλλος τρόπος συναισθηματικής κακοποίησης είναι ο εγκλωβισμός σε μία σχέση, δηλαδή ένας από τους δύο συντρόφους λόγω προσωπικής ανασφάλειας που διακατέχεται δημιουργεί ένα πλέγμα εγκλωβισμού γύρω από τη σχέση και το σύντροφό του.

Το αποτέλεσμα είναι να μην του αφήνει προσωπικό χώρο και χρόνο, να μην μπορεί να δει φίλους ή την οικογένειά του ή ακόμα και να εργαστεί γιατί αυτό είναι κάτι που ο σύντροφος του αισθάνεται ότι απειλεί τη σχέση ή μάλλον τον κακοποιητικό σύντροφο.

Ακόμη και οι άνθρωποι που εγκλωβίζονται σε αυτήν την φυλακή και βιώνουν αυτό το συναίσθημα εγκλωβισμού πραγματικά αισθάνονται ότι η ζωή  κυλάει μπροστά από τα μάτια τους χωρίς να έχουν καθόλου εξουσία και έλεγχο της ζωής τους και δεν έχουν καθόλου ευχάριστες στιγμές.

Κάποια στιγμή, αφού ανακαλύψουν τον εαυτό τους και θέσουν τα προσωπικά τους όρια, πολλές φορές και με την βοήθεια ειδικού προσπαθούν να απεμπλακούν από αυτήν την τοξική και κακοποιητική κατάσταση.

Κακοποιητική αποξένωση

Ακόμη, ένας άλλος τρόπος συναισθηματικής κακοποίησης σε ζευγάρια είναι η αποξένωση του ενός συντρόφου από τον άλλον και η ένταξή του στο στρατόπεδο της οικογένειάς του ή του φιλικού του περιβάλλοντος εκτοξεύοντας πυρά κατηγορίας ή ύβρεων σε βάρος του συντρόφου του.

Δηλαδή, ένας από τους δύο συντρόφους μπορεί να παίρνει το μέρος του περιβάλλοντος του ή της οικογένειάς του που εκτοξεύει πολύ αρνητικά σχόλια σε βάρος του άλλου συντρόφου ή συζύγου. Αυτό σημαίνει ότι ο σύντροφος που δέχεται τα πυρά όχι μόνο του συντρόφου του αλλά και της οικογένειας του συντρόφου βρίσκεται ουσιαστικά στο κέντρο μιας μάχης νιώθοντας ουσιαστικά ανυπεράσπιστος.

Πράγματι, η σχέση πλήττεται αφόρητα εφόσον δεν τηρούνται τα όρια και παρεμβαίνουν τρίτοι σε αυτή.

Εξευτελισμός της προσωπικότητας του άλλου

Επόμενη περίπτωση συναισθηματικής κακοποίησης είναι όταν ο ένας σύντροφος πραγματικά εξευτελίζει τον άλλον και ακυρώνει την προσωπικότητα του άλλου συντρόφου τον χαρακτηρίζει ως άχρηστο ή ανίκανο, τον υποτιμά ως άνθρωπο, υποτιμά τις ικανότητες και τις δεξιότητες του, τα χαρίσματα του.

Το αποτέλεσμα είναι ο σύντροφος που δέχεται όλη αυτή τη συναισθηματική κακοποίηση να αισθάνεται ότι δεν αξίζει, δεν πιστεύει στον εαυτό του και ζει σε μία κατάσταση μεμψιμοιρίας έχοντας παραδώσει τα κλειδιά της δικής του ζωής στους άλλους.

Χειριστικότητα κακοποιητικών συντρόφων

Οι κακοποιητικοί σύντροφοι είναι εξαιρετικά χειριστικοί άνθρωποι οπότε γνωρίζουν το πως πραγματικά θα ελέγξουν το σύντροφό τους. Όταν βλέπουν ότι το θύμα προσπαθεί να αποδράσει επιχειρούν να το φέρουν πίσω.

Είναι καιρός να πάψουν να υπάρχουν θύματα και το κυριότερο να μην υπάρχουν θύτες. Για αυτό όλοι χρειάζεται να αποκτήσουμε φωνή. Όσο σιωπούμε η αλυσίδα δεν πρόκειται να σπάσει. Αντίθετα, αυτό που πρόκειται να γίνει είναι να συνεχιστεί με πολύ δυσάρεστες συνέπειες.

Βάλε τέλος. Μίλα, σπάσε την αλυσίδα για να εξαφανιστεί κάθε είδους κακοποίηση στον κόσμο. Η ανθρώπινη ζωή είναι μοναδική και ανεκτίμητη και οφείλει να απολαμβάνει την ανεκτίμητη αξία που της αρμόζει. 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ολυμπία Μαρία Ποντίκη

olympia pontikiΝομικός, Σύμβουλος Γάμου και Οικογένειας, Life and Business Coaching, Msc Ποιμαντική Ψυχολογία.