Ακρόαση άρθρου......

google news icon Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Κάποιος νομίζει ότι αγριεύει η σκέψη και ο νους παίρνει φωτιά. Η αμφιβολία κυριαρχεί παντού. Οι συνειρμοί δεν βγάζουν νόημα. Η ασυναρτησία αιχμαλωτίζει την ζωή και την γεμίζει με τελειοθηρία. Βρίσκεται στον πλανήτη του ψυχαναγκασμού.

H ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή είναι γνωστή με τα αρχικά OCD (Obsessive Compulsive Disorder). Προκαλείται από το παθολογικό άγχος. Παρουσιάζει όμως ιδιαίτερα συμπτώματα συγκρινόμενη με την γενικευμένη αγχώδη διαταραχή.

Η ψυχική αυτή διαταραχή ανήκει στο πεδίο της ψυχιατρικής και της κλινικής ψυχολογίας. Περιγράφεται στο εγχειρίδιο DSM της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. Αξιόπιστες ιστοσελίδες παρέχουν λεπτομερή πληροφόρηση πάνω στο θέμα αυτό.

Είναι δύσκολo να παρθεί οποιαδήποτε απόφαση όταν η εμμονή παρουσιάζεται. Η αμφιβολία μεταδίδεται κλιμακωτά. Ανατρέπει κάθε λογική. Το κυνήγι της τελειότητας οδηγεί στην δημιουργία συναισθημάτων ανασφάλειας και συνεχούς υπερανάλυσης.

Η ατέλεια και η ασυμμετρία προκαλούν σύγχυση και πανικό. Στην πραγματικότητα το τέλειο είναι λάθος και το ατελές σωστό. Ποια είναι η λογική προσέγγιση; Είναι η απομάκρυνση από τον κυκλώνα που συγχύζει τον ψυχισμό. Πως βρέθηκε κάποιος εδώ; Ούτε ξέρει. Κανένας δεν ξέρει πως φτάνει στο χείλος του γκρεμού. Πως πέφτει στην δίνη; Χρειάζονται πολλά χρόνια για να δημιουργηθούν και να παγιωθούν οι συνήθειες του ψυχαναγκασμού.

Δεν μπορεί κάποιος να σταματήσει την ιδεοληψία, μπορεί όμως να σταματήσει τον ψυχαναγκασμό.

Ο ψυχαναγκασμός είναι καταστρεπτική συμπεριφορά. Αξίζει πολύ να προλάβει κάποιος ένα ψυχαναγκασμό και να μείνει αμέτοχος στην προσκόλληση που προκαλεί. Η επανάληψη θα συνεχίζεται μέχρι να καταστήσει κάποιο άτομο αδύναμο να αντιδράσει. Δεν θα μπορεί πλέον να χρησιμοποιήσει την ενσυνειδητότητα και θα συνεχίζει με μηχανικές επαναλήψεις και αχρείαστα τελετουργικά.

Οι ιδεοληψίες είναι ύπουλες αυτόματες σκέψεις που παρεισφρύουν αλυσιδωτά και προκαλούν λανθασμένες συνδέσεις. Λειτουργούν ως παγίδες. Αυτός που έχει μόνο ιδεοληψίες (Pure O), πραγματοποιεί τους ψυχαναγκασμούς στο μυαλό αντί στην πράξη.

Οι τέσσερεις βασικοί τύποι του OCD είναι:

  • καθαριότητα,
  • αμφιβολία,
  • συμμετρία
  • αυτόματες σκέψεις.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...

Παρεμφερείς κατηγορίες είναι:

  • υπευθυνότητα (φόβος για την ασφάλεια των άλλων),
  • ενοχή (θρησκοληψία),
  • φόβος για οικονομικά προβλήματα (τσιγγουνιά)
  • στοίβαγμα αχρείαστων αντικειμένων στο σπίτι.

Παντού υπάρχει η αμφιβολία.

Μοτίβο αμφιβολίας

Μια φορά να υποκύψει κάποιος στην αμφιβολία και να κάνει το τελετουργικό για να φύγει η ανησυχία και θα βρίσκεται συνεχώς στον ψυχαναγκασμό.

Σαν τον Προμηθέα θα είναι δεμένος στον βράχο και θα έρχεται ο αετός να του τρώει το συκώτι. Σε επαναληπτικό ρυθμό.

ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουνίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.

Το ίδιο μοτίβο σκέψης κάνει την ζωή πολύπλοκη. Δεν υπάρχει τέλος αν δεν αλλάξει ο τρόπος σκέψης.

Η μια υποψία φέρνει την άλλη. Αμφιβολία και φόβος αναμιγνύονται μεταξύ τους. Ένας παλιός ψυχαναγκασμός θα έχει καταχωρηθεί στην σκέψη και θα επεμβαίνει συνεχώς μέχρι να ρίξει το θύμα στην παγίδα.

Με το συνεχές άγχος εδραιώνεται η ιδεοληψία, ακολουθεί ο ψυχαναγκασμός και η προσωρινή ανακούφιση. Μετά την ανακούφιση ξεκινά νέος κύκλος με μεγαλύτερη ένταση πλέον. Ο ψυχαναγκασμός δούλεψε ως βενζίνη που ρίχτηκε στην φωτιά. Η σκέψη είναι πιο πολύπλοκη πλέον.

Απόφαση

Κάποτε πρέπει να ληφθεί απόφαση. Να πει κάποιος ‘όχι’. Να ζήσει στο τώρα.

Όταν έρχεται σε κάποιο η ιδεοληψία, πρέπει να περιμένει λίγο. Να αναπτύξει ηρεμία και να μη φοβάται. Να παραδεχτεί όλα τα προηγούμενα λάθη. Όλα τα λάθη έχουν μεγεθύνει το πρόβλημα. Οι παλιές παραστάσεις πρέπει να αντικατασταθούν με θετικές σκέψεις.

Η εναλλακτική σκέψη (reconsideration) βοηθά σημαντικά στην αποφυγή του ψυχαναγκασμού ‘όταν παρουσιάζεται το δίλημμα. Μια θετική σκέψη μπορεί να αντικαταστήσει μια ανεπιθύμητη σκέψη. Μια ολιστική προσέγγιση θα αλλάξει το επαναλαμβανόμενο μοτίβο σκέψης. Πρέπει να αποφασίσει κάποιος ότι δεν υπάρχουν εκκρεμότητες. Ό,τι έγινε, τέλειωσε. Δεν χρειάζεται να αλλάξει κάτι. Όλα βρίσκονται υπό έλεγχο.

Αυτό που είναι λερωμένο, αυτό που είναι ασύμμετρο, αυτό που τρομάζει ότι θα προκαλέσει βλάβη, αυτό που λέχθηκε και ήταν πολύ τολμηρό, όλα είναι καλά καμωμένα. Χρειάζεται πίστη στον εαυτό και συγκέντρωση με διαλογισμό ενσυνειδητότητας (mindfulness meditation). Όλα θα πάνε καλά. Ο άνθρωπος μπορεί να διαλύσει την αμφιβολία και να ρισκάρει αποφεύγοντας του ολέθριους ψυχαναγκασμούς. Τώρα.

Η φαρμακοθεραπεία βοηθά στην αντιμετώπιση των δυσκολιών. Η διαχείριση άγχους ευκολύνει τα πράγματα. Στόχος είναι να μειωθεί η εξάρτηση από τους ψυχαναγκασμούς στο ελάχιστο σε βαθμό ώστε να μη ενοχλεί την σκέψη.

Η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία (Cognitive Behavioral Therapy-CBT) εντοπίζει τις γνωστικές στρεβλώσεις και επιτυγχάνει την γνωστική αναδόμηση (αλλαγή τρόπου σκέψης) μέσω του σωκρατικού διαλόγου. Αποτελεί πρωτοποριακή μέθοδο ψυχοθεραπείας. Η θεραπεία με την έκθεση και πρόληψη απόκρισης (Exposure and Response Prevention-ERP) αποτελεί την θεραπεία προτίμησης.

Η απομόνωση βλάπτει και πρέπει να αναπτυχθούν κοινωνικές σχέσεις. Η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης αποτελεί χρήσιμο εργαλείο. Όλα βρίσκονται στο μυαλό. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου αλλού, στην αυτογνωσία.

Χρειάζεται να πει κάποιος ‘εδώ και τώρα’: να σταματήσει τον ψυχαναγκασμό που προκαλεί άγχος, υπερανάλυση, τεράστια σπατάλη χρόνου, ανεπιθύμητες σκέψεις και να προχωρήσει με καθαρό μυαλό ώστε να απολαύσει την ζωή. Η απελευθέρωση από τον ψυχαναγκασμό φέρνει τον άνθρωπο στην ηρεμία και την αρμονική ζωή.

 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Μιχάλης Δαμιανού

damianou michalisΠιστοποιημένος ερευνητής ψυχολογίας ΕΚΠΑ
Λεμεσός

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...