σύνδρομο απατεώνα

Η επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα πρέπει να δώσει περισσότερη προσοχή σε ένα αφανή αλλά υπαρκτό «σαμποτέρ», στο «σύνδρομο του απατεώνα» (imposter syndrome), που μπορεί να υποσκάψει την ψυχική υγεία και την επαγγελματική σταδιοδρομία αρκετών ανθρώπων.

Αυτό επισημαίνουν με επιστολή τους στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό "Science" ένας διεθνώς αναγνωρισμένος Έλληνας επιστήμονας, ο καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιώργος Χρούσος, και ο δρ Αλέξιος-Φώτιος Μεντής των Εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ και του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Σύνδρομο της ψευδεπίγραφης επιτυχίας

Όσοι έχουν το εν λόγω σύνδρομο (γνωστό και ως «σύνδρομο της ψευδεπίγραφης επιτυχίας»), βασανίζονται από έναν ενδόμυχο αδικαιολόγητο φόβο ότι κάποια στιγμή θα αποκαλυφθούν πως είναι απατεώνες και κατατρέχονται από σκέψεις αυτοαμφισβήτησης και αναξιότητας, παρόλο που αποδεδειγμένα κατέχουν ταλέντα και παρουσιάζουν διάφορα επαγγελματικά ή άλλα επιτεύγματα.

Όπως αναφέρουν οι δύο Έλληνες επιστήμονες, επειδή το εν λόγω σύνδρομο πλήττει κυρίως άτομα με υψηλά επιτεύγματα, γυναίκες και ανθρώπους από μειονότητες (φυλετικές, εθνοτικές, θρησκευτικές), συχνά σαμποτάροντας την καριέρα τους, έχει ως συνέπεια τα πανεπιστήμια και άλλοι ακαδημαϊκοί-ερευνητικοί φορείς να κινδυνεύουν από υποαντιπροσώπευση αυτών των ομάδων στο δυναμικό τους.

Γι' αυτό, η επιστολή καλεί τα ιδρύματα όχι μόνο να υιοθετούν πολιτικές εισδοχής και πρόσληψης που ευνοούν την ευρύτερη δυνατή εκπροσώπηση όλων των ομάδων του πληθυσμού, αλλά επίσης να πάρουν μέτρα που θα αναγνωρίζουν και θα καταπολεμούν το πρόβλημα του «συνδρόμου του απατεώνα».

Συνέπεις τους συνδρόμου του απατεώνα

Σε ατομικό επίπεδο, το σύνδρομο αυτό, τονίζουν, μπορεί να οδηγήσει σε ψυχολογικό άγχος, συναισθηματικά προβλήματα και σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όπως χρόνιο στρες με δυσφορία, αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη και χρήση ναρκωτικών ουσιών. Σε αρκετές περιπτώσεις το σύνδρομο εκδηλώνεται ήδη από το γυμνάσιο ή το πανεπιστήμιο.

Σε κοινωνικό επίπεδο, σύμφωνα με τους κ.κ. Χρούσο και Μεντή, το σύνδρομο μπορεί να εξηγεί σε ένα βαθμό τα μεγαλύτερα ποσοστά γυναικών και μειονοτικών που εγκαταλείπουν πρόωρα τα πεδία της επιστήμης, τεχνολογίας, μηχανικής και μαθηματικών (STEM), κάτι που έχει παρατηρηθεί διεθνώς.

Οι Έλληνες επιστήμονες καλούν τα ΑΕΙ και άλλους φορείς να αναδείξουν το πρόβλημα

Οι Έλληνες επιστήμονες καλούν τα ΑΕΙ και άλλους φορείς να αναδείξουν το πρόβλημα, να διασφαλίσουν την πρόσβαση των πασχόντων σε ψυχολογική υποστήριξη και να υλοποιήσουν άλλες υποστηρικτικές πολιτικές. Ζητούν από τους καθηγητές, τους επικεφαλής ερευνητές και τους ομότιμους συναδέλφους να ενθαρρύνουν τους φοιτητές και τους συνεργάτες τους να εστιάσουν στα πραγματικά δεδομένα της επιστημονικής απόδοσης τους και να θέτουν ρεαλιστικές προσδοκίες.

Παράλληλα, τονίζουν την ανάγκη να γίνουν σε θεσμικό επίπεδο ανοιχτές συζητήσεις για το πρόβλημα, ώστε τα αισθήματα που πηγάζουν από το «σύνδρομο του απατεώνα» να έλθουν στο φως και να αντιμετωπισθούν περισσότερο ως κοινές εμπειρίες παρά ως κάτι παθολογικό. Σχετικά προγράμματα θα μπορούσαν να γίνουν ακόμη και στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κάτι που θα βοηθήσει τη μελλοντική καριέρα των νέων.

Ο Γεώργιος Χρούσος είναι Διευθυντής της Πρώτης Παιδιατρικής Κλινικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ από το 2010 κατέχει την έδρα της UNESCO στην Εφηβική Ιατρική του ίδιου Πανεπιστημίου. Πριν επιστρέψει στην Ελλάδα, ήταν Διευθυντής του Τμήματος Παιδιατρικής και Αναπαραγωγικής Ενδοκρινολογίας του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού και της Ανθρώπινης Ανάπτυξης των ΗΠΑ και καθηγητής του Πανεπιστημίου Τζορτζτάουν στην Ουάσινγκτον.

Έχει αναγνωρισθεί παγκοσμίως για την έρευνά του πάνω στους βιολογικούς μηχανισμούς του στρες και έχει ανοίξει νέους ορίζοντες σε ένα φάσμα χρόνιων διαταραχών, όπως η κατάθλιψη, το μεταβολικό σύνδρομο και οι αυτοάνοσες παθήσεις.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Παύλος Δρακόπουλος

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μεταξάς

e psy logo twitter2Επιμέλεια & μετάφραση άρθρων, Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ζητούνται ειδικοί ψυχικής υγείας από την Εταιρία Ψυχοκοινωνικών Μελετών
ζητούνται ψυχολόγοι

Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος πρόσληψης προσωπικού ΣΟΧ1/2020 για την υλοποίηση της Πράξης «Δημιουργία οικοτροφείου 15 ενηλίκων χρονίων πασχόντων από διαταραχές αυτιστικού φάσματος χαμηλής λειτουργικότητας»  στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020, Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αττικής.

Ζητούνται ειδικοί ψυχικής υγείας από το Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών
ζητούνται ψυχολόγοι

Το Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών (ΕΚΕΨΥΕ) για την κάλυψη των αναγκών του σε προσωπικό και για την προσήκουσα λειτουργία των μονάδων του, ενδιαφέρεται να συνεργαστεί με Ιατρούς, Ψυχολόγους, Κοινωνικούς Λειτουργούς, υπό καθεστώς έκδοσης δελτίου απόδειξης παροχής υπηρεσιών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους, για χρονικό διάστημα έως ένα (1) έτος και ως ακολούθως:

Ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε παιδιά που έρχονται αντιμέτωπα με τον καρκίνο
παιδιά με καρκίνο

Ψυχοκοινωνική υποστήριξη στα παιδιά που έρχονται αντιμέτωπα με τον καρκίνο, αλλά και τις οικογένειες τους, θα παρέχει πλέον ο Παγκρήτιος Σύλλογος Γονέων και Φίλων Παιδιών με νεοπλασία η «Ηλιαχτίδα».

Αν οι άνθρωποι είναι τόσο δημιουργικοί, γιατί κάνουν τόσο καταστρεπτικά πράγματα
Carl Rogers

Υπάρχουν αμέτρητα παραδείγματα ανθρώπων με μια συμπεριφορά απέναντι στον εαυτό τους και στους άλλους που μπορεί να χαρακτηριστεί οτιδήποτε άλλο εκτός από δημιουργική ή επoικοδομητική. Μια σύντομη ματιά σε οποιαδήποτε εφημερίδα ή σε τηλεοπτικές ειδήσεις μας αποκαλύπτει συγκλονιστικά και τρομακτικά παραδείγματα της ικανότητας του ανθρώπου να είναι βάναυσος, «μοχθηρός» ίσως έλεγαν ορισμένοι.

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares