Ακρόαση άρθρου......
Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR
Ίσως έχεις ανοίξει το κινητό σου για να ενημερωθείς για λίγα λεπτά και, χωρίς να το καταλάβεις, έχει περάσει σχεδόν μία ώρα. Διαβάζεις τη μία αρνητική είδηση μετά την άλλη.
Πολεμικές συγκρούσεις, οικονομική αβεβαιότητα, φυσικές καταστροφές, εγκλήματα, δυσάρεστες προσωπικές ιστορίες. Παρότι νιώθεις ότι η διάθεσή σου βαραίνει, συνεχίζεις να κάνεις scroll στην οθόνη.
Αυτή η συμπεριφορά ονομάζεται Doomscrolling, δηλαδή η αδιάκοπη κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων μέσα από το κινητό ή τον υπολογιστή. Δεν αφορά μόνο την ενημέρωση. Περιγράφει την τάση να αναζητά κανείς συνεχώς δυσάρεστο περιεχόμενο, ακόμη και όταν αυτό αυξάνει το άγχος ή την ψυχική κόπωση.
Πολλοί άνθρωποι αναγνωρίζουν πλέον αυτή την εμπειρία στον εαυτό τους. Έρευνες δείχνουν ότι η παρατεταμένη έκθεση σε αρνητικές ειδήσεις συνδέεται με αυξημένο ψυχολογικό φορτίο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλοι επηρεάζονται με τον ίδιο τρόπο. Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές αντοχές, εμπειρίες και τρόπους διαχείρισης των δύσκολων συναισθημάτων.
Τι είναι το Doomscrolling;
Ο όρος προέρχεται από τις αγγλικές λέξεις doom (καταστροφή) και scrolling (κύλιση στην οθόνη). Περιγράφει τη συνεχή αναζήτηση και κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων, ακόμη κι όταν αυτές προκαλούν δυσφορία.
Το παράδοξο είναι ότι συχνά δεν συνεχίζουμε επειδή μας ευχαριστεί αυτό που διαβάζουμε. Συνεχίζουμε επειδή προσπαθούμε να νιώσουμε περισσότερο προετοιμασμένοι ή ασφαλείς απέναντι σε όσα συμβαίνουν γύρω μας.
Από ψυχολογική σκοπιά, αυτό είναι κατανοητό. Όταν ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται πιθανές απειλές, στρέφει την προσοχή του προς αυτές. Πρόκειται για μια φυσιολογική λειτουργία που ονομάζεται αρνητική προκατάληψη (negativity bias). Με απλά λόγια, ο νους δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στα δυσάρεστα γεγονότα, επειδή ιστορικά η αναγνώριση του κινδύνου αύξανε τις πιθανότητες επιβίωσης.
Ένα καθημερινό παράδειγμα είναι όταν δέχεσαι δέκα θετικά σχόλια και ένα αρνητικό. Συχνά εκείνο που μένει περισσότερο στο μυαλό είναι το αρνητικό. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τις ειδήσεις.
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να σταματήσεις;
Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν ότι ενώ νιώθουν εξάντληση, δυσκολεύονται να αφήσουν το κινητό στην άκρη. Αυτό συμβαίνει γιατί ενεργοποιούνται περισσότεροι από ένας ψυχολογικοί μηχανισμοί.
Η ανάγκη για έλεγχο
Όταν επικρατεί αβεβαιότητα, είναι φυσικό να προσπαθείς να συγκεντρώσεις περισσότερες πληροφορίες. Ο νους αναζητά την αίσθηση ότι, αν γνωρίζει περισσότερα, ίσως μπορέσει να προβλέψει τι θα συμβεί.
Στην πραγματικότητα όμως, η συνεχής ενημέρωση δεν οδηγεί πάντα σε μεγαλύτερη ασφάλεια. Αντίθετα, μπορεί να συντηρεί την αίσθηση ότι υπάρχει διαρκώς ένας νέος κίνδυνος που πρέπει να παρακολουθείς.
PRO PSYCHOLOGY: Επαγγελματική Κοινότητα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Ένα Οικοσύστημα του PSYCHOLOGY.GR για Εποπτεία, Επαγγελματική Ανάπτυξη, Σύνδεση
Οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης έχουν σχεδιαστεί ώστε να προβάλλουν περιεχόμενο που κρατά τον χρήστη περισσότερο χρόνο στην οθόνη.
Επειδή οι αρνητικές ειδήσεις συχνά προκαλούν έντονα συναισθήματα, συγκεντρώνουν μεγαλύτερη αλληλεπίδραση. Έτσι, ο αλγόριθμος μπορεί να εμφανίζει ολοένα και περισσότερο παρόμοιο περιεχόμενο, δημιουργώντας έναν κύκλο που δύσκολα διακόπτεται.
Ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία;
Η περιστασιακή ενημέρωση δεν αποτελεί πρόβλημα. Όταν όμως η κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων γίνεται καθημερινή και παρατεταμένη, είναι πιθανό να επηρεάσει τον τρόπο που βιώνεις την καθημερινότητά σου.
Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι το Doomscrolling σχετίζεται με υψηλότερα επίπεδα άγχους, ψυχικής δυσφορίας, στρες και απαισιόδοξης θεώρησης των γεγονότων. Παράλληλα, μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου και τη γενικότερη ψυχική ευεξία, ιδιαίτερα όταν η έκθεση στις ειδήσεις συνεχίζεται μέχρι αργά το βράδυ.
Μια ακόμη μελέτη έδειξε ότι όσο περισσότερο χρόνο αφιερώνει κάποιος στην αδιάκοπη κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να βιώνει έντονη συναισθηματική εξάντληση και δυσκολία να αποστασιοποιηθεί από τα γεγονότα που παρακολουθεί.
Πώς μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο που βλέπεις τον κόσμο;
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος προσπαθεί διαρκώς να δώσει νόημα στις εμπειρίες του.
Όταν όμως εκτίθεται καθημερινά σε μεγάλες ποσότητες αρνητικών πληροφοριών, μπορεί σταδιακά να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι ο κόσμος είναι πολύ πιο επικίνδυνος από όσο πραγματικά είναι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ειδήσεις είναι ψευδείς. Σημαίνει ότι η συνεχής έκθεση μόνο σε γεγονότα που προκαλούν φόβο μπορεί να επηρεάσει την αντίληψή σου για την πραγματικότητα, ενισχύοντας την ανασφάλεια και την αίσθηση ότι ο κίνδυνος βρίσκεται παντού.
Πώς μπορείς να διαχειριστείς το Doomscrolling στην καθημερινότητά σου
Το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση μιας συνήθειας που σε επιβαρύνει είναι να παρατηρήσεις τι ρόλο έχει στη ζωή σου.
Το Doomscrolling δεν εμφανίζεται πάντα τυχαία. Για κάποιους ανθρώπους μπορεί να λειτουργεί ως ένας τρόπος να μειώσουν την ανασφάλεια που δημιουργεί η αβεβαιότητα. Για άλλους μπορεί να γίνει μια αυτόματη συνήθεια που ενεργοποιείται σε στιγμές άγχους, μοναξιάς ή ψυχικής έντασης.
Μερικές φορές το κινητό γίνεται ένας τρόπος να αποφύγεις για λίγο δυσάρεστα συναισθήματα. Για παράδειγμα, μπορεί να ανοίγεις τις ειδήσεις όταν νιώθεις πίεση ή ανησυχία, επειδή η αναζήτηση πληροφοριών δίνει προσωρινά την αίσθηση ότι κάνεις κάτι για να προστατευτείς.
Όμως, όταν η ενημέρωση γίνεται συνεχής, μπορεί τελικά να ενισχύσει το ίδιο συναίσθημα από το οποίο προσπάθησες να απομακρυνθείς.
Πώς να αναγνωρίσεις αν η ενημέρωση έχει γίνει πηγή επιβάρυνσης
Ίσως βοηθήσει να παρατηρήσεις μερικές ενδείξεις στη δική σου καθημερινότητα:
- Ανοίγεις συχνά ειδήσεις ή μέσα κοινωνικής δικτύωσης χωρίς συγκεκριμένο λόγο.
- Δυσκολεύεσαι να σταματήσεις το scrolling, ακόμη και όταν νιώθεις ότι κουράζεσαι.
- Μετά την ενημέρωση αισθάνεσαι περισσότερο άγχος, φόβο ή ένταση.
- Ελέγχεις επανειλημμένα τις ίδιες πληροφορίες για να νιώσεις μεγαλύτερη σιγουριά.
- Η χρήση του κινητού επηρεάζει τον ύπνο, την ηρεμία ή τον χρόνο σου με άλλους ανθρώπους.
Η αναγνώριση αυτών των μοτίβων δεν χρειάζεται να γίνει με κριτική προς τον εαυτό σου. Η κατανόηση είναι διαφορετική από την επίκριση. Όταν καταλαβαίνεις τι προσπαθείς να πετύχεις μέσα από μια συμπεριφορά, ανοίγεται ο δρόμος για διαφορετικές επιλογές.
Μικρές αλλαγές που μπορούν να βοηθήσουν
Η διαχείριση του Doomscrolling δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη αποχή από τις ειδήσεις. Η ενημέρωση μπορεί να είναι σημαντική και χρήσιμη όταν γίνεται με τρόπο που σέβεται τις ανάγκες σου.
Μερικές πρακτικές που μπορείς να δοκιμάσεις είναι:
Δημιούργησε πιο συνειδητές στιγμές ενημέρωσης
Αντί να ελέγχεις συνεχώς τις ειδήσεις μέσα στην ημέρα, μπορεί να βοηθήσει να επιλέξεις συγκεκριμένες χρονικές στιγμές για ενημέρωση.
Με αυτόν τον τρόπο, η ενημέρωση γίνεται μια συνειδητή επιλογή και όχι μια αυτόματη αντίδραση κάθε φορά που εμφανίζεται μια νέα ειδοποίηση.
Παρατήρησε πώς νιώθεις πριν και μετά
Μπορείς να αναρωτηθείς:
«Τι αισθάνομαι αυτή τη στιγμή και τι ελπίζω να πάρω από αυτή την ενημέρωση;»
Ίσως ανακαλύψεις ότι δεν αναζητάς πάντα πληροφορίες. Μερικές φορές μπορεί να αναζητάς ανακούφιση, έλεγχο ή μια αίσθηση σύνδεσης με όσα συμβαίνουν γύρω σου.
Βάλε μικρά όρια στη χρήση της τεχνολογίας
Μικρές αλλαγές μπορούν να δημιουργήσουν περισσότερο χώρο μέσα στην ημέρα.
Για παράδειγμα, μπορεί να βοηθήσει:
- να απομακρύνεις τις ειδοποιήσεις που σε κάνουν να ελέγχεις συνεχώς το κινητό,
- να αφήνεις το τηλέφωνο μακριά πριν τον ύπνο,
- να επιλέγεις αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης αντί για ατελείωτη κύλιση.
Ο στόχος δεν είναι να δημιουργήσεις αυστηρούς κανόνες που θα σε πιέζουν. Είναι να επανακτήσεις μια πιο συνειδητή σχέση με την τεχνολογία.
Η ψυχοδυναμική ματιά: Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την ανάγκη για συνεχή ενημέρωση;
Από την ψυχοδυναμική οπτική, οι συμπεριφορές μας συχνά έχουν ένα βαθύτερο νόημα, ακόμη κι όταν δεν το αντιλαμβανόμαστε άμεσα.
Μια συνήθεια όπως το Doomscrolling μπορεί να συνδέεται με συναισθήματα που χρειάζονται χώρο για να κατανοηθούν. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος μπορεί να αναζητά συνεχώς πληροφορίες επειδή δυσκολεύεται να αντέξει την αβεβαιότητα ή επειδή οι ειδήσεις ενεργοποιούν παλαιότερες εμπειρίες φόβου και ανασφάλειας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει μία συγκεκριμένη αιτία πίσω από τη συμπεριφορά. Κάθε άνθρωπος έχει τη δική του ιστορία, τις δικές του εμπειρίες και τον δικό του τρόπο να αντιμετωπίζει όσα συμβαίνουν γύρω του.
Μέσα σε έναν θεραπευτικό χώρο, η διερεύνηση αυτών των μοτίβων μπορεί να βοηθήσει έναν άνθρωπο να καταλάβει καλύτερα τον εαυτό του. Όχι για να κρίνει τις αντιδράσεις του, αλλά για να αποκτήσει περισσότερη ελευθερία στις επιλογές του.
Η ισορροπία ανάμεσα στην ενημέρωση και την ψυχική φροντίδα
Το να γνωρίζεις τι συμβαίνει γύρω σου είναι μέρος της συμμετοχής σου στον κόσμο. Παράλληλα, η ψυχική σου ανθεκτικότητα χρειάζεται χώρο για ξεκούραση, σύνδεση και επεξεργασία των συναισθημάτων.
Μπορεί να βοηθήσει να θυμάσαι ότι η ενημέρωση δεν χρειάζεται να γίνεται εις βάρος της εσωτερικής σου ηρεμίας.
Αν παρατηρείς ότι η κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων αυξάνει σημαντικά το άγχος σου, ενισχύει την ανασφάλεια ή επηρεάζει την καθημερινότητά σου, ίσως αξίζει να δώσεις χώρο σε αυτή την εμπειρία και να αναζητήσεις υποστήριξη.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει έναν ασφαλή χώρο όπου μπορείς να εξερευνήσεις τι βρίσκεται πίσω από συγκεκριμένες σκέψεις, συναισθήματα και συμπεριφορές. Η κατανόηση του εαυτού σου συχνά αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο ισορροπημένη σχέση με όσα συμβαίνουν γύρω σου.
Βιβλιογραφία
Satici, S. A., Gocet Tekin, E., Deniz, M. E., & Satici, B. (2023). Doomscrolling Scale: its Association with Personality Traits, Psychological Distress, Social Media Use, and Wellbeing. Applied research in quality of life, 18(2), 833–847. doi.org/10.1007/s11482-022-10110-7
Taskin, S., Yildirim Kurtulus, H., Satici, S. A., & Deniz, M. E. (2024). Doomscrolling and mental well-being in social media users: A serial mediation through mindfulness and secondary traumatic stress. Journal of community psychology, 52(3), 512–524. doi.org/10.1002/jcop.23111
Ang C. S. (2025). Doomscrolling and Secondary Traumatic Stress: Psychological Distress and Just World Belief as Potential Mediating Pathways. The Psychiatric quarterly, 10.1007/s11126-025-10236-5. Advance online publication. doi.org/10.1007/s11126-025-10236-5
Kartol, A., Üztemur, S., & Yaşar, P. (2023). 'I cannot see ahead': psychological distress, doomscrolling and dark future among adult survivors following Mw7. and 7.6 earthquakes in Türkiye. BMC public health, 23(1), 2513. doi.org/10.1186/s12889-023-17460-3
Πρώτο Θέμα. (2025, 22 Ιουνίου). Τι είναι το doomscrolling στο οποίο παγιδεύονται 3 στους 4 νέους – Η νέα ψηφιακή εξάρτηση και οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία. protothema.gr/greece/article/1826580/ti-einai-to-doomscrolling-sto-opoio-pagideuodai-3-stous-4-neous-i-nea-psifiaki-exartisi-kai-oi-epiptoseis-psuhiki-ugeia/
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Μαρία Αγγελική Κορωνιού - Ψυχολόγος
Παρέχει υποστήριξη για άγχος, στρες, κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, διαταραχές διάθεσης, ψυχικό τραύμα και δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις.
Μέσα από την ψυχοδυναμική προσέγγιση, η θεραπευτική διαδικασία βοηθά τον θεραπευόμενο να κατανοήσει βαθύτερα τις συναισθηματικές δυσκολίες του και να ενισχύσει την ψυχική του ισορροπία στην καθημερινότητα.
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.
