Πώς απαντάμε στις δύσκολες ερωτήσεις των παιδιών;

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Πιθανότατα έχετε αναρωτηθεί πώς θα μπορείτε να απαντάτε στις περίπλοκες ερωτήσεις των παιδιών σας κάθε φορά.

Ξεκινώντας, κρίνεται σκόπιμο να τονιστεί ότι όλα τα παιδιά, από τη γέννησή τους, προσπαθούν να καταλάβουν πώς λειτουργεί ο κόσμος γύρω τους. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και εξελίσσονται, αυτή η περιέργεια συνεχίζεται, αλλά με διαφορετικό τρόπο σε σύγκριση με την βρεφική ηλικία.

Όταν τα παιδιά είναι μεταξύ 3 και 5 ετών, συχνά ακούμε τις πιο «δύσκολες» ερωτήσεις τους. Και μερικές φορές μας κάνουν να σταματήσουμε και να μην ξέρουμε τι να απαντήσουμε.

Καθώς τα παιδιά αρχίζουν να κατακτούν τη γλώσσα, οι ερωτήσεις τους αποτελούν μια μέθοδο για την απόκτηση πολύτιμων πληροφοριών που τα βοηθά να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους. Επομένως, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η περιέργεια είναι το κλειδί της μάθησης.

Τι κάνει τις πιο «δύσκολες» ερωτήσεις των παιδιών τόσο «δύσκολες»;

Οι απρόβλεπτες ερωτήσεις των παιδιών για θέματα που είναι περίπλοκα στην αντιμετώπιση, όπως ο θάνατος, η γέννηση ή οι κοινωνικές δυσκολίες, συχνά μας πιάνουν απροετοίμαστους.

Ίσως επειδή όταν ήμασταν μικροί μας έλεγαν:

• «Δεν είσαι αρκετά μεγάλος για να μάθεις» ή
• «Όταν μεγαλώσεις θα καταλάβεις».

Εντούτοις, αυτού του είδους οι φράσεις δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να παρεμποδίζουν την επικοινωνία. Επιπλέον, το γεγονός ότι δεν μπορούμε να απαντήσουμε σε αυτές τις ερωτήσεις μπορεί να δημιουργήσει άγχος ή ανασφάλεια στο παιδί.

Να σημειωθεί ότι ακόμα κι αν μερικές φορές δεν γνωρίζουμε την απάντηση σε κάτι που ρωτούν τα παιδιά, είναι σημαντικό να τα ακούμε και να δίνουμε μια συνεκτική και θετική εξήγηση σε μια προσπάθεια να ηρεμήσουμε το άγχος τους.

Πώς απαντάμε στις «δύσκολες» ερωτήσεις των παιδιών;

Όλοι μας έχουμε δεχτεί κάποια στιγμή μια απροσδόκητη ερώτηση από ένα παιδί στην οποία δεν μπορέσαμε να απαντήσουμε. Σε αυτήν την περίπτωση, υπάρχουν μερικές χρήσιμες οδηγίες που μπορούν να μας βοηθήσουν να βρούμε απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις.

1. Να μην κατηγορούμε ποτέ ένα παιδί ότι ρωτάει πολλά ή ότι «χώνει τη μύτη του παντού»: Κάθε φορά που ένα παιδί μας κάνει ερωτήσεις, θα πρέπει να το κάνουμε να νιώσει ότι ενδιαφερόμαστε να ακούσουμε την ερώτηση ή την ανησυχία του. Δεν θα πρέπει να επιπλήττουμε ένα παιδί για την περιέργειά του επειδή μια ερώτηση του μας κάνει να νιώθουμε άβολα. Αντιθέτως, θα πρέπει να προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ανοιχτή επικοινωνία με τα παιδιά, όπου η εμπιστοσύνη αποτελεί προτεραιότητα.

2. Να προσπαθούμε να απαντάμε στις ερωτήσεις του παιδιού αυθόρμητα: Οι «δύσκολες» ερωτήσεις των παιδιών μπορούν να μας φέρουν σε αμηχανία και να δυσκολεύομαστε να διαχειριστούμε αυτές τις στιγμές με φυσικότητα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, εάν δεν μπορούμε να σκεφτούμε μια καλή απάντηση, τότε θα μπορούσαμε να πούμε στο παιδί να πάει να παίξει για λίγο και ότι θα επιστρέψουμε με μια απάντηση στην ερώτησή του (π.χ., «Θέλω να σου δώσω την καλύτερη απάντηση. Πήγαινε παίξε τώρα και θα σε βρω εγώ σε λίγο!»). Η εν λόγω τακτική μας δίνει λίγο χρόνο να σκεφτούμε ποια απάντηση να του δώσουμε και να το κάνουμε με φυσικό τρόπο, χωρίς αμηχανία.

3. Να περιμένουμε να ακούσουμε τη γνώμη των παιδιών: Όταν τα μικρά παιδιά μας κάνουν ερωτήσεις, θα πρέπει να μην δίνουμε βιαστικές απαντήσεις. Είναι πάντα καλύτερο να τα ρωτάμε πρώτα αν γνωρίζουν κάτι για το θέμα και τι σκέφτονται. Όταν σταματάμε για να ακούσουμε τη δική τους οπτική, προστατεύουμε όχι μόνο τη μαγεία του κόσμου τους, αλλά χτίζουμε και την αυτοπεποίθησή τους.

4. Εάν δεν έχουμε απάντηση στην ερώτηση των παιδιών, τότε να παραδεχτούμε ότι δεν τη γνωρίζουμε: Μπορεί να βρεθούμε σε μια κατάσταση όπου ένα παιδί να μας κάνει μια ερώτηση στην οποία δεν έχουμε την απάντηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να του πούμε ξεκάθαρα και με ειλικρίνεια ότι δεν έχουμε πάντα την απάντηση σε όλες τις ερωτήσεις.

5. Να μην δίνουμε εκτενείς εξηγήσεις: Όταν ένα παιδί μας κάνει μια ερώτηση, είναι σημαντικό να είμαστε ακριβείς και να του δίνουμε τις πληροφορίες με σαφή και απλό τρόπο. Εάν διατυπώσουμε πολύ εκτενείς απαντήσεις, τότε το παιδί θα θέσει περισσότερες ερωτήσεις και αυτό θα οδηγήσει σε περισσότερες αμφιβολίες. Γι' αυτό θα πρέπει να θυμόμαστε να προσαρμόζουμε την απάντησή μας στην ηλικία του παιδιού.

6. Εάν δεν γνωρίζουμε την απάντηση, τότε μπορούμε να την αναζητήσουμε μαζί με το παιδί: Όπως αναφέραμε παραπάνω, τα παιδιά μπορούν να μας κάνουν ερωτήσεις για πράγματα που πραγματικά δεν γνωρίζουμε την απάντηση. Και δεν χρειάζεται να τα γνωρίζουμε όλα. Έτσι, όταν συμβαίνει αυτό, μπορούμε να πούμε στο παιδί ότι δεν γνωρίζουμε την απάντηση, αλλά ότι μπορούμε να προσπαθήσουμε να την βρούμε μαζί. Μια εξαιρετική επιλογή είναι η αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο ή σε ένα εικονογραφημένο βιβλίο, εφόσον είναι κατάλληλο για την ηλικία του παιδιού.

7. Να λέμε πάντα την αλήθεια: Εάν δεν είμαστε σαφείς επειδή θέλουμε να αποφύγουμε να απαντήσουμε σε ορισμένες από τις «δύσκολες» ερωτήσεις των παιδιών, τότε ενδέχεται να καταλήξουμε σε σύγκρουση στο μέλλον. Είναι προτιμότερο να δίνουμε μια απλή και ειλικρινή απάντηση παρά να χρησιμοποιούμε μεταφορική γλώσσα ή να καταφεύγουμε σε ψέματα.

Συμπερασματικά, οι απρόβλεπτες ερωτήσεις των παιδιών μπορούν να μας φέρουν σε δύσκολη θέση, όμως θα πρέπει να μην το βλέπουμε με αυτό τον τρόπο. Πράγματι, υπάρχουν ερωτήσεις στις οποίες μπορεί να μην ξέρουμε πώς να απαντήσουμε σωστά ή να μην έχουμε την απάντηση μια δεδομένη στιγμή.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε τους εαυτούς μας με τις παραπάνω συμβουλές, ενώ θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε ρητορικές ερωτήσεις για να μας βοηθήσουν να μετατρέψουμε την ερώτηση του παιδιού σε μια μαθησιακή διαδικασία.

Συνεπώς, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι όταν αλλάζουμε τη δική μας οπτική γωνία, μετατρέπουμε μια «αμήχανη» στιγμή σε μια σπουδαία ευκαιρία για σύνδεση και μάθηση.

Βιβλιογραφία

Stoppard, M. (1998). Las preguntas difíciles que hacen los niños. Ediciones Barataria.

Elwin Harris, G. (2012). Las grandes preguntas de los niños y las sencillas respuestas de los grandes. Ediciones Paidot.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Άννα Χριστίνα Βούβαρη - Ψυχολόγος

Άννα Χριστίνα Βούβαρη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

• Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
• Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
• Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος, κάτοχος Μεταπτυχιακού (MSc) στην Κλινική και Κοινοτική Ψυχολογία με κατεύθυνση στη Γνωστική - Συμπεριφορική Θεραπεία απο το University of East London

97741886

Δείτε όλα τα άρθρα Σελίδα ειδικού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.