Πολύ συχνά κρίνουμε τους άλλους επειδή διαβλέπουμε σε εκείνους κάποιο δικό μας χαρακτηριστικό που δεν μας αρέσει ή επειδή τους ζηλεύουμε και θα θέλαμε να επιτύχουμε κι εμείς τα ίδια αποτελέσματα ή να απολαμβάνουμε τις ίδιες ανταμοιβές. Την επόμενη φορά που θα διαπιστώσετε ότι αποδοκιμάζετε κάποιον, ερευνήστε τα κίνητρά σας.

Μήπως έχετε ή υποψιάζεστε ότι έχετε κι εσείς αυτό το χαρακτηριστικό που σας προκαλεί απέχθεια;
Ή μήπως λαχταράτε να είχατε τα ίδια χαρίσματα και τον ίδιο τρόπο ζωής με το άτομο που μέμφεστε;

Επικρίσεις και κατηγορίες

Το αντίθετο της επίπληξης είναι η ουδετερότητα: να παραμένετε ουδέτεροι και να κρατάτε συναισθηματική απόσταση από το συγκεκριμένο άτομο ή τη συγκεκριμένη κατάσταση.

Πάρτε απόσταση από το άτομο και επιτρέψτε του να είναι ο εαυτός του και να κάνει αυτό που θέλει χωρίς να το κατηγορείτε με βάση τις προσωπικές σας αξίες και κριτήρια. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι πράξεις του δεν σας αφορούν καθόλου.

Όταν κρίνετε κάποιον, κατακλύζεστε από συναισθήματα. Και τα συναισθήματα αυτά διαστρεβλώνουν την κρίση σας. Όσο περισσότερο επικρίνετε και καταδικάζετε τους άλλους, τόσο μεγαλύτερο θυμό και αρνητικότητα εκλύετε.

Συχνά παρατηρούμε τους άλλους επειδή θέλουμε να ελέγξουμε τη συμπεριφορά τους. Η αλήθεια είναι ότι όλοι έχουν δικαίωμα να ζήσουν τη ζωή τους όπως επιθυμούν, αρκεί να μην επηρεάζουν αρνητικά τις ζωές των άλλων. Ζήστε τη ζωή σας κι αφήστε τους άλλους να κάνουν το ίδιο.

Αν μεγαλώσατε σε μια οικογένεια όπου κάποιος έκρινε τους άλλους ή παραπονιόταν συνεχώς, μπορεί να ενσωματώσατε τη λανθασμένη εντύπωση ότι η συμπεριφορά αυτή είναι συνηθισμένη και φυσική. Η ιδέα να παραμείνετε ουδέτεροι και αποστασιοποιημένοι όταν κάποιος κάνει ή πει κάτι με το οποίο δεν συμφωνείτε ίσως ακούγεται περίεργη.

Έχετε ένα υπέροχο μυαλό που, όμως μπορεί να αποδειχθεί δίκοπο μαχαίρι. Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε για να φτάσετε στην ευτυχία ή για να βράζετε συνεχώς μέσα σας. Στόχος σας παραμένει να ακονίζετε την οξυδέρκειά σας για να διατηρείτε την ηρεμία, τη γαλήνη και τον αυτοέλεγχό σας, ό,τι κι αν συμβαίνει γύρω σας.

Για 24 ώρες προσπαθήστε να μην κρίνετε κανέναν για τίποτα. Παραμείνετε ουδέτεροι. Θα δείτε πόσο δύσκολο ειναι να αποστασιοποιηθείτε, αν έχετε τη συνήθεια να επιτηρείτε συνεχώς τους τρίτους.

Ο καλύτερος τρόπος για να σταματήσετε να κατακρίνετε κάποιον είναι να τον συμπονέσετε. Είναι σχεδόν αδύνατον να συμπονάτε κάποιον και ταυτόχρονα να τον κρίνετε αποδοκιμαστικά. Όταν έχετε να κάνετε με ένα δύστροπο άτομο, φερθείτε του σαν να είναι ένα κουρασμένο, πεινασμένο, εκενυρισμένο παιδί που έχει θυμώσει ή έχει ξεσπάσματα οργής. Δεν θα τα βάζατε ποτέ με ένα παιδί. Θα αποδεχόσασταν ότι έτσι συμπεριφέρονται κάποιες φορές τα παιδιά.

Επίσης, μπορείτε να σταματήσετε και να αναλογιστείτε όλες τις φορές που ήσασταν εσείς κουρασμένοι, στρεσαρισμένοι και δύστροποι. Έχει συμβεί σε όλους μας.

Η μέθοδος Σεντόνα

Η μέθοδος Σεντόνα, την οποία ανέπτυξε ο Χέιλ Ντόσκιν, αποτελεί έναν τρόπο για να ανακτήσετε τον συναισθηματικό έλεγχο στη ζωή σας. Βάσει αυτής της μεθόδου, ξεχωρίσετε τους αθρώπους από το παρελθόν σας με τους οποίους είστε θυμωμένοι, καθώς και τις καταστάσεις για τις οποίες είστε ακόμη ταραγμένοι.

Έπειτα απαντάτε σε δύο ερωτήσεις. Η πρώτη είναι: «Θέλετε να απελευθερωθείτε από την αρνητικότητα που προκαλεί αυτή η κατάσταση;» Αν απαντήσετε ναι, έπεται η δεύτερη ερώτηση: «Είστε διατεθειμένοι να την αφήσετε πίσω σας μια και καλή;»

Είναι εκπληκτικό πόσοι άνθρωποι δεν είναι διατεθειμένοι να αφήσουν πίσως τους μια αρνητική εμπεριία που τους συνέβη στο παρελθόν. Αισθάνονται ότι την ξεπλήρωσαν με τον χρόνο, τα χρήματα και την ψυχική τους οδύνη. Βαθιά στην καρδιά τους δεν είναι διατεθειμένοι να την ξεπεράσουν.

Ακολουθεί ένα παράδειγμα που παραδίδουν οι εκπαιδευτές της μεθόδου Σεντόνα.

Βάλτε ένα μολύβι στο χέρι σας και σφίξτε το όσο πιο δυνατά μπορείτε. Έπειτα, συνεχίζοντας να σφίγγετε το μολύβι, γυρίστε το χέρι σας ώστε η παλάμη να κοιτάζει στο πάτωμα.

Το ερώτημα είναι: «Τι κρατάει το μολύβι στο χέρι σας;»

Η απάντηση είναι προφανής. Εσείς κρατάτε το μολύβι στο χέρι σας σφίγγοντάς το.

Το επόμενο ερώτημα είναι: «Πώς μπορείτε να απαλλαγείτε από το μολύβι;»

Η απάντηση είναι εξίσου απλή: ανοίγοντας μαλακά το χέρι σας και αφήνοντάς το να πέσει.

Πρόκειται για ένα υπέροχο παράδειγμα του πόσο εύκολο είναι να απαλλαγείτε μόνιμα από ένα βλαβερό γεγονός. Με το μολύβι, το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να ανοίξετε το χέρι σας και να το αφήσετε. Με μια αρνητική εμπειρία που σας προκαλεί ακόμη δυστυχία, απλά ανοίξτε την καρδιά σας και αφήστε τη να φύγει.

Να θυμάστε, κανείς δεν μπορεί να σας κάνει να νιώσετε οτιδήποτε. Κανείς δεν μπορεί να σας εξαγριώσει. Τίποτα από όσα σας έχουν συμβεί δεν μπορεί να σας ελέγξει.

Κανένα συμβάν, κανένα άτομο και καμία κατάσταση από το παρελθόν σας δεν μπορεί να επηρεάσει τα συναισθήματά σας χωρίς την άδειά σας.

Ο μόνος που μπορεί να σας κάνει να νιώσετε κάτι είναι ο εαυτός σας. Ανάλογα με το πώς ερμηνεύετε κάτι που σας συνέβη.

Οι δύσθυμες παρελθούσες καταστάσεις ανήκουν στα περασμένα. Εσείς -και μόνο εσείς-διατηρείτε τα ζοφερά συναισθήματα ζωντανά, θρέφοντάς τα με τις σκέψεις και την ενέργειά σας. Αποφασίστε σήμερα να απομακρυνθείτε από αυτούς τους βατράχους και να συνεχίσετε τη ζωή σας.

Το παρόν άρθρο αποτελεί αδειοδοτημένο απόσπασμα από το βιβλίο «Φίλα τον βάτραχό σου» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Χρύσα Πράντζαλου

e psy logo twitter2Τμήμα Σύνταξης της Πύλης Ψυχολογίας Psychology.gr
Επιμέλεια και συγγραφή άρθρων, μετάφραση & απόδοση ξενόγλωσσων άρθρων.
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr