Ο άνθρωπος της γνώσης είναι πολεμιστής

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Η ύπαρξη του ανθρώπου της γνώσης είναι ένας αδιάκοπος αγώνας, και η ιδέα ότι είναι πολεμιστής, ότι ζει τη ζωή ενός πολεμιστή, του παρέχει τα μέσα για να επιτύχει ψυχολογική σταθερότητα.

Η ιδέα του ανθρώπου που μάχεται περιλαμβάνει τέσσερις έννοιες:

1) ο άνθρωπος της γνώσης πρέπει να έχει σεβασμό
2) πρέπει να έχει φόβο
3) πρέπει να είναι σε πλήρη εγρήγορση
4) πρέπει να έχει αυτοπεποίθηση.

Κατά συνέπεια, το να είναι πολεμιστής αποτελεί μια μορφή αυτοπειθαρχίας που δίνει έμφαση στα ατομικά επιτεύγματα· ωστόσο, είναι μια στάση κατά την οποία τα προσωπικά ενδιαφέροντα μειώνονται στο ελάχιστο, καθώς στις πιο πολλές περιπτώσεις το προσωπικό ενδιαφέρον είναι ασύμβατο με τη δύναμη που απαιτείται για την εκτέλεση οποιασδήποτε προκαθορισμένης και υποχρεωτικής πράξης.

Ο άνθρωπος της γνώσης, όταν αναλαμβάνει τον ρόλο του πολεμιστή, είναι υποχρεωμένος να τηρεί στάση ευλαβικού ενδιαφέροντος για τα αντικείμενα με τα οποία ασχολείται· οφείλει να εμποτίζει με βαθύ σεβασμό όλα όσα σχετίζονται με τη γνώση του, ώστε να τα τοποθετεί σε διαστάσεις που έχουν νόημα. Το να έχει σεβασμό ισοδυναμεί με το να έχει αξιολογήσει τα ασήμαντα μέσα που διαθέτει όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με το Άγνωστο.

Αν διατηρήσει κανείς αυτό το πλαίσιο σκέψης, τότε η ιδέα του σεβασμού επεκτείνεται και συμπεριλαμβάνει και τον ίδιο, γιατί και αυτός είναι άγνωστος στον εαυτό του όσο το ίδιο το Άγνωστο. Η εμφάνιση ενός τόσο αφυπνισμένου αισθήματος σεβασμού μεταμορφώνει τη μαθητεία αυτής της εξιδεικευμένης γνώσης, που διαφορετικά ίσως να φαινόταν παράλογη, σε μια πολύ ορθολογική εναλλακτική.

Μια άλλη αναγκαιότητα στη ζωή του πολεμιστή είναι να βιώνει και να αξιολογεί προσεκτικά το αίσθημα του φόβου. Το ιδανικό είναι, παρά την ύπαρξη του φόβου, να καταφέρνει κανείς να συνεχίζει την απρόσκοπτη εκτέλεση των πράξεών του. Ο φόβος υποτίθεται ότι νικιέται και έρχεται μια στιγμή στη ζωή του ανθρώπου της γνώσης που κατατροπώνεται, αλλά πρώτα πρέπει κανείς να συνειδητοποιήσει ότι φοβάται και να αξιολογήσει έγκαιρα αυτό το αίσθημα. Ο δον Χουάν ισχυριζόταν ότι μπορεί κανείς να νικήσει τον φόβο μόνο αν τον αντιμετωπίσει.

Ο άνθρωπος της γνώσης ως πολεμιστής πρέπει να βρίσκεται σε πλήρη εγρήγορση. Ο μαχόμενος άνθρωπος πρέπει να επαγρυπνεί για να μπορεί να αντιλαμβάνεται τους περισσότερους από τους παράγοντες που βρίσκονται σε συνάφεια με τις δύο υποχρεωτικές πλευρές της επίγνωσης: 1) την επίγνωση της πρόθεσης και 2) την επίγνωση της αναμενόμενης ρευστής κατάστασης.

Επίγνωση της πρόθεσης σημαίνει να αναγνωρίζεις τους παράγοντες που αναφέρονται στη σχέση ανάμεσα στον συγκεκριμένο σκοπό οποιασδήποτε υποχρεωτικής πράξης και στον συγκεκριμένο σκοπό για τον οποίο ενεργείς. Επειδή όλες οι υποχρεωτικές πράξεις έχουν ορισμένο σκοπό, ο άνθρωπος της γνώσης πρέπει να βρίσκεται σε εγρήγορση· δηλαδή, πρέπει να είναι ικανός πάντα να συνταιριάζει τον καθορισμένο σκοπό κάθε υποχρεωτικής πράξης με τον καθορισμένο λόγο που έχει κατά νου όταν επιθυμεί να ενεργήσει.

Ο άνθρωπος της γνώσης, με το να έχει επίγνωση αυτής της σχέσης, είναι ικανός και να αναγνωρίζει αυτό που θεωρείται ότι είναι η αναμενόμενη ρευστή κατάσταση. Αυτό που αποκαλώ εδώ «επίγνωση της αναμενόμενης ρευστής κατάστασης» αναφέρεται στη βεβαιότητα ότι είναι κανείς ικανός να εντοπίζει πάντα τις σημαντικές μεταβλητές που εμπεριέχονται στη σχέση ανάμεσα στον συγκεκριμένο σκοπό της κάθε πράξης και στον συγκεκριμένο λόγο για τον οποίο ενεργεί. Με το να έχει κανείς επίγνωση της αναμενόμενης ρευστής κατάστασης μπορεί να εντοπίσει ακόμα και τις πιο ανεπαίσθητες αλλαγές. Αυτή η εσκεμμένη επίγνωση των αλλαγών συνηγορεί για την αναγνώριση και την ερμηνεία οιωνών και άλλων μη συνηθισμένων γεγονότων.

Η τελευταία πτυχή της συμπεριφοράς ενός πολεμιστή είναι η ανάγκη να έχει αυτοπεποίθηση, δηλαδή τη βεβαιότητα ότι ο συγκεκριμένος σκοπός μιας πράξης που έχει επιλέξει να εκτελέσει είναι η μόνη εύλογη εναλλακτική για τους συγκεκριμένους λόγους που έχει για να ενεργήσει. Χωρίς αυτοπεποίθηση δεν θα μπορούσε να επιτύχει έναν από τους πιο σημαντικούς στόχους της διδασκαλίας: την ικανότητα να κατακτήσει τη γνώση ως δύναμη.

Το να γίνει κανείς άνθρωπος της γνώσης είναι μια αδιάκοπη διαδικασία

Το να είναι κανείς άνθρωπος της γνώσης δεν συνιστά μια κατάσταση που συνεπάγεται μονιμότητα. Δεν υπάρχει ποτέ η βεβαιότητα ότι, με το να ακολουθήσει κανείς τα προκαθορισμένα βήματα της διδασκόμενης γνώσης, θα γίνει άνθρωπος της γνώσης. Υπονοείται ότι σκοπός των βημάτων είναι μόνο να καταδειχθεί πώς μπορεί να γίνει κανείς άνθρωπος της γνώσης.

Επομένως το να γίνει κανείς άνθρωπος της γνώσης είναι στόχος που δεν μπορεί ποτέ να επιτευχθεί πλήρως· αντιθέτως, είναι μια αδιάκοπη διαδικασία που περιλαμβάνει:

1) την ιδέα ότι πρέπει κανείς να ανανεώνει την επιδίωξη να γίνει άνθρωπος της γνώσης
2) την ιδέα της ανυπαρξίας μονιμότητας και 3) την ιδέα ότι πρέπει να ακολουθήσει έναν δρόμο που έχει καρδιά.

Η διαρκής ανανέωση της επιδίωξης να γίνει κανείς άνθρωπος της γνώσης εκφράζεται με το κύριο θέμα των τεσσάρων συμβολικών εχθρών –του φόβου, της διαύγειας, της δύναμης και των γηρατειών–, τους οποίους συναντά στον δρόμο της μάθησης.

Η ανανέωση της επιδίωξης προϋποθέτει την απόκτηση και διατήρηση του ελέγχου που έχει κανείς πάνω στον εαυτό του. Ο αληθινός άνθρωπος της γνώσης πρέπει να πολεμά και τους τέσσερις εχθρούς, διαδοχικά, ως την τελευταία στιγμή της ζωής του, προκειμένου να συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία να γίνει άνθρωπος της γνώσης. Όμως, παρά την ειλικρινή ανανέωση της επιδίωξης, οι συνθήκες είναι αναπόφευκτα εναντίον του ανθρώπου· θα υποκύψει στον τελευταίο συμβολικό εχθρό του. Αυτή είναι η ιδέα της ανυπαρξίας μονιμότητας.

Αντιστάθμισμα της αρνητικής αξίας της ανυπαρξίας μονιμότητας είναι η ιδέα ότι πρέπει κανείς να ακολουθήσει έναν «δρόμο που έχει καρδιά». Ο δρόμος που έχει καρδιά είναι ένας μεταφορικός τρόπος για να καταδειχθεί ότι ο άνθρωπος, παρά το γεγονός ότι δεν είναι μόνιμος, οφείλει να προχωρήσει και πρέπει να είναι ικανός να βρίσκει ικανοποίηση και προσωπική ολοκλήρωση στην πράξη επιλογής της πιο θετικής εναλλακτικής και να ταυτίζεται απολύτως μαζί της.

Ο δον Χουάν συμπύκνωσε τη συλλογιστική και την αιτιoλογία της όλης γνώσης του στη μεταφορά ότι το σημαντικό για εκείνον ήταν να βρει έναν δρόμο που να έχει καρδιά κι έπειτα να πορευτεί σε αυτόν μέχρι το τέλος του, εννοώντας ότι του αρκούσε η ταύτιση με την πιο πρόσφορη εναλλακτική. Ήταν αρκετό το ταξίδι από μόνο του· τυχόν ελπίδα να φτάσει σε μόνιμη θέση βρισκόταν έξω από τα όρια της γνώσης του.

Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο Η διδασκαλία του δον Χουάν του Carlos Castañeda που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα στο dioptra.gr και σε όλα τα συνεργαζόμενα βιβλιοπωλεία.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...