Ακρόαση άρθρου......
Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR
«Πάλι τα ίδια…». Είναι μια σκέψη που πολλοί άνθρωποι κάνουν όταν συνειδητοποιούν ότι, παρά την επιθυμία τους για μια διαφορετική εμπειρία, βρίσκονται ξανά σε σχέσεις που τους προκαλούν πόνο, απογοήτευση ή συναισθηματική εξάντληση.
Η επανάληψη των ίδιων μοτίβων στις σχέσεις αποτελεί ένα από τα συχνότερα ερωτήματα που απασχολούν τους ανθρώπους: Γιατί, ενώ αναγνωρίζουμε τι μας πληγώνει, συχνά επιστρέφουμε σε παρόμοιες δυναμικές; Γιατί επιλέγουμε ανθρώπους που ενεργοποιούν τους ίδιους φόβους ή οδηγούμαστε σε συμπεριφορές που τελικά δυσκολεύουν τη σύνδεσή μας με τους άλλους;
Η απάντηση δεν βρίσκεται στην «κακή τύχη» ή στην αδυναμία μας να αλλάξουμε. Συνδέεται με τον τρόπο που έχουμε μάθει να σχετιζόμαστε, με τις πρώιμες εμπειρίες μας και με τις πεποιθήσεις που έχουμε διαμορφώσει για τον εαυτό μας και τους άλλους.
Οι πρώιμες σχέσεις και η δημιουργία των εσωτερικών μας μοντέλων
Σύμφωνα με τη Θεωρία του Δεσμού (Attachment Theory) του John Bowlby, οι πρώτες σχέσεις με τους σημαντικούς ανθρώπους της ζωής μας συμβάλλουν στη διαμόρφωση του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ασφάλεια, την εμπιστοσύνη και την εγγύτητα στις σχέσεις.
Ένα παιδί που μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου οι ανάγκες του αναγνωρίζονται και ανταποκρίνονται με συνέπεια, έχει περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξει μια αίσθηση ασφάλειας στις μετέπειτα σχέσεις του. Αντίθετα, εμπειρίες απόρριψης, ασυνέπειας ή συναισθηματικής απουσίας μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται την αξία του και τη δυνατότητά του να αγαπηθεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το παρελθόν καθορίζει απόλυτα το μέλλον. Σημαίνει ότι οι πρώτες εμπειρίες μπορούν να λειτουργούν ως «χάρτες» που επηρεάζουν, συχνά ασυνείδητα, τις επιλογές μας.
Γιατί το γνώριμο δεν είναι πάντα και καλό
Ένας σημαντικός λόγος που επαναλαμβάνουμε κάποια μοτίβα είναι ότι ο ψυχισμός μας συχνά αναζητά το γνώριμο. Ακόμη και μια δυσάρεστη κατάσταση μπορεί να φαίνεται πιο οικεία από μια νέα, άγνωστη εμπειρία.
Για παράδειγμα, ένα άτομο που έχει μάθει ότι η αγάπη συνδέεται με την προσπάθεια, την απόδειξη της αξίας του ή τον φόβο απώλειας, μπορεί να δυσκολεύεται να αναγνωρίσει μια σχέση που βασίζεται στην ηρεμία, την αμοιβαιότητα και τον σεβασμό.
Παράλληλα, οι βαθύτερες πεποιθήσεις για τον εαυτό μας μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη συμπεριφορά μας. Σκέψεις όπως «δεν αξίζω αρκετά», «πρέπει να κάνω πάντα υποχωρήσεις για να με αγαπούν» ή «αν εκφράσω τις ανάγκες μου θα απομακρυνθούν από εμένα» μπορεί να οδηγήσουν σε δυσκολία οριοθέτησης και σε σχέσεις που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές μας ανάγκες.
Η αλλαγή ξεκινά από την επίγνωση
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.
Η επανάληψη ενός μοτίβου δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας. Συχνά πρόκειται για έναν τρόπο προσαρμογής που κάποτε είχε έναν προστατευτικό ρόλο στη ζωή μας. Ωστόσο, αυτό που μας βοήθησε σε μια προηγούμενη περίοδο μπορεί αργότερα να περιορίζει την προσωπική μας ανάπτυξη.
Η αλλαγή ξεκινά όταν μπορούμε να παρατηρήσουμε τον εαυτό μας με περιέργεια και κατανόηση, αντί με κριτική. Να αναρωτηθούμε: «Τι προσπαθώ να προστατεύσω;», «Ποια ανάγκη μου δεν εκφράζεται;», «Τι φοβάμαι ότι θα συμβεί αν επιλέξω διαφορετικά;».
Ο ρόλος της ψυχοθεραπείας
Η ψυχοθεραπεία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο όπου το άτομο μπορεί να διερευνήσει τις εμπειρίες του, να κατανοήσει τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα και να αναπτύξει νέους τρόπους σύνδεσης με τον εαυτό του και τους άλλους.
Μέσα από τη θεραπευτική σχέση, το άτομο μπορεί να ενισχύσει την αυτογνωσία του, να αναγνωρίσει τις ανάγκες του, να θέσει πιο υγιή όρια και να δημιουργήσει σχέσεις που βασίζονται στην αυθεντικότητα, την εμπιστοσύνη και τον αμοιβαίο σεβασμό.
Η αλλαγή δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν ξανά δυσκολίες. Σημαίνει ότι αποκτούμε μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής και τη δυνατότητα να δημιουργούμε σχέσεις που ανταποκρίνονται περισσότερο σε αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε.
PRO PSYCHOLOGY: Επαγγελματική Κοινότητα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Ένα Οικοσύστημα του PSYCHOLOGY.GR για Εποπτεία, Επαγγελματική Ανάπτυξη, Σύνδεση
Η κατανόηση της προσωπικής μας ιστορίας δεν αλλάζει το παρελθόν, μπορεί όμως να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να πορευτούμε στο μέλλον.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΊΑ
Bowlby, J. (1988). A Secure Base: Parent-Child Attachment and Healthy Human Development. Basic Books.
Cassidy, J., & Shaver, P. R. (Eds.). (2016). Handbook of Attachment: Theory, Research, and Clinical Applications (3rd ed.). Guilford Press.
Rogers, C. R. (1961). On Becoming a Person. Houghton Mifflin.
Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2003). Schema Therapy: A Practitioner’s Guide. Guilford Press.
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Μαίρη Δέδε - Ψυχολόγος
Μαίρη Δέδε: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy
Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.
- Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
- Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
- Επικυρωμένη ειδίκευση
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.
