Ο θυμός των νέων. Δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα, είναι ότι δεν με ακούσατε ποτέ

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Πολύ όμορφη μοιάζει η συνθήκη του να μιλάει και να εκφράζει κάποιος τα συναισθήματά του. Συναισθήματα χαράς, λύπης, ανησυχίας, ενθουσιασμού αλλά και θυμού.

Πολύ σημαντική για τους ανθρώπους, η θέληση και η ικανότητα να επικοινωνούν διάφορα συναισθήματα που νιώθουν και να μην τα καταπιέζουν. Ωστόσο πολλοί άνθρωποι, δεν επιθυμούν να εκφραστούν, η εκφράζονται λιγότερο, λόγω φόβου επίκρισης, ενδεχόμενων ανασφαλειών ή για διάφορους άλλους λόγους που μπορεί να σχετίζονται με την οικογένεια.

Σε αυτό το άρθρο, θα συζητήσω για το συναίσθημα του θυμού των νέων, ως απόρροια παραγόντων που σχετίζονται κυρίως και με την παιδική ηλικία και την γονεϊκότητα.

Ο θυμός των νέων, δεν είναι ένα παροδικό συναίσθημα, το οποίο είναι σε έξαρση και μετά υποχωρεί. Συχνά, είναι ένα σημάδι ενός μηνύματος που δεν ειπώθηκε ποτέ.

Πίσω από τον θυμό, την οργή αλλά και την απομάκρυνση, υπάρχει θαμμένη κάπου βαθιά, η φράση «δεν με ακούσατε ποτέ». Κάθε νέος, προσπαθεί να χτίσει τη ζωή του με γνώμονες την ελευθερία και την ελεύθερη έκφραση του. Όταν ο ίδιος έρχεται αντιμέτωπος με κανόνες, ή όταν επιθυμεί να εκφραστεί αλλά όταν ξεπερνάει τα όρια, ξεφεύγει από το αποδεκτό, κάτι μέσα σου πονάει ή ασφυκτιά. Η ψυχή του, προσπαθεί να ακουστεί και να υπάρξει σε έναν κόσμο που συνεχώς περιορίζει τον νέο. Έτσι αυτός, είτε νιώθει ενοχές που δεν κατάφερε αυτά που φανταζόταν, είτε θυμώνει με τον εαυτό του ή με τους άλλους. Ποιος όμως στην πραγματικότητα είναι ο κόσμος στον οποίο θέλουν να νιώθουν ελεύθεροι και πως τον νοηματοδοτούν; 

Ο θυμός που γεννιέται στο σπίτι

Η οικογένεια, είναι το πρώτο καθρέφτισμα του εαυτού μας. Εκεί το άτομο μαθαίνει για την ταυτότητά του, για την θέσπιση ορίων καθώς και για τα συναισθήματα και πότε και πώς εκφράζονται και επικοινωνούνται.

Όταν οι οικογενειακοί δεσμοί, στηρίζονται στην ενοχή, την αδιαφορία ή στην υπερπροστασία του άλλου, τότε το παιδί μαθαίνει ότι για να αγαπηθεί και να διεκδικήσει, πρέπει να προσαρμοστεί. Η προσαρμογή αυτή όμως πολλές φορές μπορεί να έχει και ένα τίμημα. Την απώλεια του εαυτού του.

Κάθε φορά που το παιδί θα νιώσει ανασφάλεια να μιλήσει και να εκφραστεί στο πιο ασφαλές περιβάλλον που θα μπορούσε να νιώσει ότι έχει, τότε υποσυνείδητα δημιουργούνται αρνητικά συναισθήματα, τα οποία εσωτερικεύονται στον βυθό της θάλασσας, εγκλωβίζονται και ο θυμός μένει εκεί μέχρι να βρει διαφορετική διέξοδο. Την διέξοδο είτε της επιθετικότητας, είτε της απομόνωσης είτε απλά του εσωτερικού πόνου.

Το παιδί νιώθει λοιπόν ότι κανένας από τα πρόσωπα αναφοράς δεν το ακούει. Όταν το «μη φωνάζεις» ή «μη μιλάς», καθιερώνονται ως τρόπος επικοινωνίας, εδραιώνεται και ο θυμός. Από την άλλη πλευρά, πολλοί νέοι, μεγαλώνουν σε οικογένειες όπου η έκφραση των συναισθημάτων, θεωρείται αδυναμία. Εκεί το συναίσθημα του θυμού, θεωρείται η μόνη διέξοδος και ο μόνος τρόπος επικοινωνίας γιατί μοιάζει με δύναμη. Ωστόσο, πίσω από αυτή την εξουσιαστική συνθήκη, κρύβεται εσωτερικός πόνος που δεν κατάφερε να βγει στην επιφάνεια της θάλασσας. Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν καθημερινά όπως συνθήκες και ρυθμοί σε όλα τα πλαίσια, η εσωτερικότητα των νέων δεν εκφράζεται. Επικρατεί ο θυμός, ως κύριο μέσο για να φανεί ο νέος ξεχωριστός, μοναδικός και ότι η γνώμη του ακούγεται. Μια γνώμη που δεν κατάφερε να ακουστεί ποτέ. Που δεν ξεχώρισε ποτέ ο ίδιος και πάντα καταπίεζε τα συναισθήματα του και τον θυμό που είχε μέσα του.  

Κατανόηση και ακρόαση του θυμού

Ο θυμός των νέων, δεν χρειάζεται αδιαφορία. Χρειάζεται κατανόηση. Κάθε νέος και κάθε άτομο ευρύτερα που ξεσπάει σε θυμό, κατά βάθος, προσπαθεί να επικοινωνήσει το εξής: «δες με», «άκουσέ με», «είμαι και εγώ εδώ», «δώσε μου χώρο να υπάρξω, χωρίς να με κρίνεις».

Όμως η ουσιώδης κατανόηση του θυμού, δεν έρχεται μέσα από συμβουλές και υποδείξεις, έρχεται μέσα από τη διάθεση να είμαστε παρόντες και δίπλα σε αυτό το έντονο συναίσθημα. Μέσα από την ικανότητα να αντέξουμε και να υποδεχτούμε αυτή την μορφή μηνύματος. Όταν ο νέος αντιληφθεί ότι βρίσκεται σε ένα ασφαλές μέρος όπου κάποιος αποδέχεται και κατανοεί πλήρως το έντονο συναισθηματικό φορτίο, τότε ο νέος θα αρχίσει να γαληνεύει και ο θυμός μετατρέπεται σε επικοινωνία, λόγο και σχέση, χάνοντας το αμυντικό του προφίλ.

Ίσως τελικά η εκδήλωση του θυμού, μπορεί να θεωρηθεί ως απάντηση σε έναν κόσμο που έχει ξεχάσει να νιώθει. Έναν κόσμο που λειτουργεί τόσο μηχανιστικά, αψηφώντας την επένδυση στο συναίσθημα και το πόσο σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η ύπαρξή του. Αν εμείς οι μεγαλύτεροι καταφέρουμε να ακούσουμε αυτό το συναίσθημα, ίσως ανακαλύψουμε μέσα από αυτό και μια δική μας ανάγκη. Την ανάγκη για την αλήθεια.  

Θυμός: Ένα παρεξηγημένο συναίσθημα 

Ίσως τελικά ο θυμός είναι ένα παρεξηγημένο συναίσθημα το οποίο είναι πολύ ειλικρινές. Θέλει να πει «υπάρχω», «κάτι μέσα μου πονάει», «μην με προσπερνάτε».

Αν καταφέρουμε να το δεχτούμε με ηρεμία και σύνεση, θα καταφέρουμε να αντικρίσουμε τη άλλη όψη του νομίσματος. Την όψη που δείχνει τον θυμό ως ανάγκη για αποδοχή και για παρουσία. Δεν χρειάζεται να κρίνουμε τους νέους όταν είναι θυμωμένοι και να τους χαρακτηρίζουμε ως αχάριστους η απείθαρχους. Χρειάζεται να τους δώσουμε την ευκαιρία και τον χώρο να εκφράσουν το συναίσθημά τους, όπως αντίστοιχα και εμείς κάποτε ζητήσαμε.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία 

 Averill, J. R. (1982). Anger and aggression: An essay on emotion. Springer.

 Cole, P. M., Michel, M. K., & Teti, L. O. (1994). The development of emotion regulation and dysregulation. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59(2–3), 73–100

 Siegel, D. J., & Bryson, T. P. (2014). The whole-brain child: 12 revolutionary strategies to nurture your child’s developing mind. Delacorte Press.

 Steinberg, L. (2014). Age of opportunity: Lessons from the new science of adolescence. Houghton Mifflin Harcourt. 

 Underwood, M. K. (1997). Top ten recurring themes in adolescent anger research. Journal of Adolescence, 20(5), 439–455. 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ζήσης Ρέππας - Ψυχολόγος

Ζήσης Ρέππας: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

• Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
• Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
• Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κάτοχος άδειας άσκησης επαγγέλματος Ψυχολόγου. Κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (MSc) στην Επαγγελματική Συμβουλευτική και Προσανατολισμό από το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου.Πιστοποιημένη επιμόρφωση στη Σχολική Ψυχολογία από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. 

6981567903

Δείτε όλα τα άρθρα Σελίδα ειδικού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...