Το Εγώ, για να ελέγξει και να αναστείλει την ικανοποίηση των εσωτερικών ενορμήσεων, παράγει άγχος ως σήμα κινδύνου. Γι αυτό το σκοπό, εκτός από τους μηχανισμούς που χρησιμοποιεί στη φυσιολογική ζωή (όπως αντίληψη, προσοχή, μνήμη, φαντασία), το Εγώ καταφεύγει επιπρόσθετα σε κάποιους ιδιαίτερους μηχανισμούς, τους λεγόμενους μηχανισμούς άμυνας, από τους οποίους θα αναφερθούν εκτενέστερα οι κυριότεροι και οι κλινικώς πιο εύχρηστοι από την πλειονότητα των ψυχαναλυτών.
Σύμφωνα με την πρώτη του θεωρία για το άγχος (1894), ο Freudπίστευε ότι αυτό οφειλόταν στην ανεπαρκή εκφόρτιση της λιβιδινικής ενέργειας, είτε λόγω εξωτερικών είτε λόγω εσωτερικών εμποδίων. Ωστόσο, αυτή η θεωρία δεν έδινε επαρκείς απαντήσεις για τον τρόπο και την ακριβή χρονική στιγμή δημιουργίας του άγχους. Στο έργο του Εισαγωγή στην ψυχανάλυση (1917) ο Freud κατατάσσει το άγχος σε δύο κατηγορίες:
Για να δυναμώσεις πρέπει πρώτα να βυθίσεις τις ρίζες σου στο τίποτε και να μάθεις ν' αντιμετωπίζεις την πιο μοναχική μοναξιά σου. - (Irvin D. Yalom, Όταν έκλαψε ο Νίτσε) Όταν αναφέρουμε ή σκεφτόμαστε τη μοναξιά, το μυαλό πάει αυθόρμητα στην εικόνα ενός ανθρώπου που ζει μόνος, χωρίς κοινωνικές συναναστροφές.Παρόλα αυτά, η μοναξιά είναι ένα προσωπικό, υποκειμενικό βίωμα και πλήττει ακόμη και ανθρώπους που κάθονται δίπλα δίπλα.
Προβλήματα και δυσάρεστες καταστάσεις είναι αναπόφευκτα μέρη της ζωής. Η διαχείρισή τους διαφέρει από άτομο σε άτομο και από κατάσταση σε κατάσταση. Η αίσθηση της «απειλής» σε ψυχικό ή σωματικό επίπεδο,πολλές φορές, θέτει σε λειτουργία εσωτερικούς μηχανισμούς που στόχο έχουν την προστασία από οτιδήποτε φαινομενικά ή πραγματικό βλαβερό και αυτό μπορεί να γίνεται συνειδητά ή ασυνείδητα.
Ψυχολογικές επιδράσεις στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος
Η αλήθεια είναι ότι οι εκλογές πάντοτε μου κέντριζαν το ενδιαφέρον όχι τόσο για το αν θα εκλεγεί ο εκλεκτός αντιπρόσωπος της καρδιάς μου αλλά για το πώς εμείς, ενεργούμε ως ψηφοφόροι, σε αυτό το γεγονός.
Ως φόβος της αποτυχίαςορίζεται η συναισθηματική κατάσταση, η οποία διακρίνεται από επίμονο και παράλογο άγχος για την αποτυχία να ανταποκριθεί κανείς στα πρότυπα και τους στόχους που έχει θέσει ο ίδιος ή οι άλλοι (Dictionary of Psychology, American Psychological Association).
Τα τελευταία χρόνια, όλο και πιο συχνά συναντάμε ανθρώπους που, ενώ η ζωή τους φαίνεται ισορροπημένη και γεμάτη στα μάτια των άλλων, οι ίδιοι μέσα τους νιώθουν ένα ανεξήγητο κενό, ένα βάρος ή ακόμα και μια αίσθηση ανησυχίας στην περίπτωση που όλα βαίνουν καλώς.
Συνήθως όταν διαβάζουμε τη λέξη πόνος, νιώθουμε δυσαρέσκεια, ο εγκέφαλος μας θα ανακαλέσει είτε έναν έντονο σωματικό πόνο που έχουμε νιώσει, είτε μια πιο δύσβατη περίοδο ψυχικού πόνου που έχουμε βιώσει. Το 1979 ο Διεθνής Οργανισμός για την Μελέτη του Πόνου (International Association for the Study of Pain, ΙΑSP) όρισε τον πόνο «ως μια δυσάρεστη υποκειμενική, αισθητική και συναισθηματική εμπειρία, που συνδέεται με πραγματική ή δυνητική ιστική βλάβη ή που περιγράφεται σαν τέτοια». (1)
Διαβάζοντας ένα βιβλίο τις τελευταίες μέρες στους γιους μου σκεφτόμουν πολύ την έννοια της αυτό εκτίμησης, της αυτοπεποίθησης, του άγχους, της θλίψης, των δύσκολων στιγμών που συχνά βιώνουμε, αλλά και των συμμάχων που έχουμε δίπλα μας σε αυτές τις στιγμές.
Η ανθρώπινη ύπαρξη δεν είναι ποτέ αποκομμένη από τις προκλήσεις της ζωής. Ο ψυχικός μας κόσμος, όπως και το σώμα μας, διαθέτει μηχανισμούς προστασίας απέναντι σε ό,τι βιώνεται ως απειλητικό ή δυσβάσταχτο.
Σχέση: Ο τρόπος με τον οποίο δύο στοιχεία συνδέονται μεταξύ τους. Οι δεσμοί μεταξύ δύο ή περισσότερων ανθρώπων ή κοινωνικών ομάδων. Ο ερωτικός δεσμός, το ειδύλλιο. Η επαφή, η επικοινωνία.
Η αλήθεια είναι ότι όταν δύο άνθρωποι ξεκινούν μία σχέση, ο καθένας έχει ήδη συγκεκριμένες προσδοκίες από τον άλλον.
Ο πόνος είναι παρών σε όλες τις ηλικίες, σε κάθε ανθρώπινη πράξη από τη γέννηση έως το θάνατο, και μπορεί να προσβάλλει οποιοδήποτε μέρος του σώματος. Είναι ένα φύσει αντιφατικό φαινόμενο. Από τη μια, λειτουργεί σαν ένας σημαντικός αμυντικός μηχανισμός που μας προειδοποιεί για μια πραγματική ή επικείμενη ιστική βλάβη και μας υποχρεώνει να αντιδράσουμε ώστε να την θεραπεύσουμε, από την άλλη μπορεί το προειδοποιητικό σήμα του να είναι περιορισμένο και να έχει εξαιρετικά σημαντικές αρνητικές συνέπειες όπως συμβαίνει σε ασθενείς που πάσχουν από σωματόμορφες διαταραχές, οι οποίοι βιώνουν τον πόνο εν απουσία παθο-φυσιολογικών διεργασιών.
Η οριακή οργάνωση της προσωπικότητας καταλαμβάνει έναν ευρύ χώρο ανάμεσα στη νεύρωση και τη ψύχωση, που δεν είναι ούτε τυπικά νευρωτική, αλλά ούτε τυπικά ψυχωτική.
Σε κάποιον βαθμό όλοι κάνουμε συζητήσεις με τον εαυτό μας, κάτι σαν εσωτερικούς μονολόγους, και τις ονομάζουμε σκέψεις. Για τους περισσότερους ανθρώπους, αυτή η ροή λέξεων μέσα στο κεφάλι τους κατέχει κεντρική θέση στην επίγνωση του εαυτού τους ως όντα με συναισθήματα.
Ψυχολογικοί Μηχανισμοί και Αόρατες Πληγές στην Ενήλικη ΖωήΗ μητρότητα τυπικά περιγράφεται με λέξεις όπως «στοργή», «προστασία» και «ανιδιοτέλεια». Όμως, στη σκιά αυτών των ιδανικών εικόνων, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η μητέρα υιοθετεί έναν διαφορετικό ρόλο: αυτόν του μόνιμου θύματος.
Οι διακοπές είναι απαραίτητες και για τους δύο, θεραπευτή και θεραπευόμενο, και όχι μόνο για να φορτίσουν τις μπαταρίες τους. Τα εκλυόμενα από τη διακοπή της θεραπείας συναισθήματα είναι ένα πολύτιμο υλικό προς διερεύνηση και αξιοποίηση. Κάθε αντίδραση είναι διαφορετική και αλληλένδετη με τη θεραπευτική σχέση.
«Όταν σας ζητάνε αγκαλιά, μολών λαβέ μωρό μου, μολών λαβέ να απαντάτε… Κική Δημουλά»
Για σένα που έμαθες να προσφέρεις απλόχερα όλα τα συναισθήματά σου...
Για σένα που έχεις ξεχάσει τι σημαίνει υγιής εγωισμός...
Για σένα που θυμάσαι μόνο την σκληρή αυτοκριτική, τα αρνητικά σχόλια, τα μειονεκτήματά σου και τα λάθη σου...
Ανατρέχοντας στην εξέλιξη του ανθρώπινου γένους, παρατηρούμε ότι κόντρα στην ιλιγγιώδη ανάπτυξη των ιατρικών και τεχνολογικών επιστημών, ο ψυχικός μας κόσμος παραμένει σχεδόν απαράλλαχτος μέσα στην πάροδο των ετών.
Ένας από τις πιο σημαντικούς μηχανισμούς άμυνας κατά το Φρόυντ είναι η προβολή. Τι είναι όμως η προβολή; Θεωρώ σε αυτό το σημείο σκόπιμο να δώσουμε έναν ορισμό, ώστε να γίνει πιο εύκολα αντιληπτή από κάθε αναγνώστη.
Ένα από τα παλαιότερα προβολικά τεστ είναι το τεστ κηλίδων του Rorschach, το οποίο εκδόθηκε το 1921 από τον Ελβετό ψυχίατρο Hermann Rorschach. Μια καθορισμένη ομάδα συμμετρικών μελανοκηλίδων χρησιμεύει ως ερέθισμα.
Σελίδα 3 από 5
Ενημερωθείτε για τα άρθρα της εβδομάδας, για σεμινάρια και άλλες δράσεις που αφορούν αποκλειστικά την Ψυχολογία και την Ψυχική Υγεία.