Ακρόαση άρθρου......

google news icon Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Ανατρέχοντας στην εξέλιξη του ανθρώπινου γένους, παρατηρούμε ότι κόντρα στην ιλιγγιώδη ανάπτυξη των ιατρικών και τεχνολογικών επιστημών, ο ψυχικός μας κόσμος παραμένει σχεδόν απαράλλαχτος μέσα στην πάροδο των ετών.

Δεν θα έπρεπε να αποτελεί έκπληξη ότι οι άνθρωποι μοιραζόμαστε κοινούς φόβους και ανησυχίες, ματαιώσεις, απογοητεύσεις, αλλά και συναισθήματα αγάπης - τρυφερότητας, καθώς και ανάγκη για φροντίδα.

Αν και τα θετικά συναισθήματα παραμένουν προτιμητέα, συνήθως στο επίκεντρο των αναμνήσεων συναντάμε αρνητικές εμπειρίες, μιας και σε μεγάλο βαθμό είναι εκείνες που καθορίζουν και διαμορφώνουν την προσωπικότητα μας.

Είθισται οι δυσκολίες της ζωής, με τα τραύματα που τις συνοδεύουν, να μας δίνουν το έναυσμα να προχωρήσουμε μπροστά.

Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική προσέγγιση, από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας αναπτύσσουμε δικλείδες ασφαλείας ως αμυντικούς μηχανισμούς προστασίας προκειμένου να εξαλείψουμε ή να μειώσουμε την ένταση των αρνητικών συναισθημάτων που μας κατακλύζουν.

Ωστόσο οι μέθοδοι που έχουμε επιλέξει στην παιδική ηλικία, μας ακολουθούν συνειδητά ή ασυνείδητα και στην μετέπειτα ενήλικη μορφή μας, δυσχεραίνοντας και συχνά καθιστώντας την ζωή ανυπόφορη.

Οι παρακάτω 4 τύποι προσωπικότητας έχουν διαμορφωθεί με βάση δυσάρεστες εμπειρίες και ματαιώσεις της πρώιμης παιδικής ηλικίας, επίσης κοινές για την πλειοψηφία των ανθρώπων.

Οι περισσότεροι/ες από εμάς συνήθως φέρουμε στοιχεία από έναν ή δυο από τους παρακάτω τύπους προσωπικότητας, χωρίς αυτό όμως να αποτελέσει λόγο ανησυχίας. Το πρόβλημα έγκειται όταν τα δομικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας όπως αναλύονται στη συνέχεια, δημιουργούν εμπόδια υψηλότατου βαθμού δυσκολίας, που καθιστούν το ίδιο το άτομο δυσλειτουργικό στην καθημερινότητα του, και λειτουργούν αποτρεπτικά τόσο στην δημιουργία ικανοποιητικών σχέσεων, όσο και στην ομαλή διεκπεραίωση φαινομενικά απλών δραστηριοτήτων. Σε αυτή την περίπτωση συστήνεται εμφατικά η λήψη βοήθειας από επαγγελματία Ψυχικής Υγείας. 

Σχιζοειδής τύπος

Αποφεύγει πάση θυσία το δέσιμο και την αφοσίωση, βιώνει αδυναμία σύνδεσης ίσως λόγω προβληματικών αλληλεπιδράσεων στην βρεφική ηλικία. Αναπτύσσει παρανοϊκά σενάρια, ζει μοναχικά, γίνεται προκλητικός ενίοτε, και συνήθως επιλέγει δουλειές που προσφέρουν απομόνωση, όπως αρχιτέκτονας, επιστήμονας, ερευνητής.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...

Συχνά μπορεί να είναι απόλυτα συμφιλιωμένος με την συναισθηματική δυσλειτουργία του, και να συνδέεται ερωτικά με άτομα τα οποία εκμεταλλεύεται. Αποφεύγει διακαώς την συναισθηματική σύνδεση με άλλους ανθρώπους, στις ερωτικές σχέσεις είναι πάντα αυτός που θα προσπαθήσει λιγότερο, δεν επενδύει σε φιλίες και ρομαντικές επαφές, και ζει μέσα από ένα φαντασιακό τείχος ψευδούς προστασίας από οποιαδήποτε βλαπτική επαφή. Πολλές μεγαλοφυΐες ανήκουν στο συγκεκριμένο τύπο προσωπικότητας.

Μέσα από τη θεραπεία αυτές οι προσωπικότητες, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να ξεπεράσουν το πρόβλημα, και να βιώσουν μία πιο ισορροπημένη συναισθηματικά ζωή με ικανοποιητικές σχέσεις που στηρίζονται στην αμοιβαιότητα. 

Καταθλιπτικός τύπος

Φόβος απώλειας που οδηγεί στην αυτονομία. Δημιουργία σχέσεων εξάρτησης. Τρόμος απέναντι στο ενδεχόμενο της μοναξιάς, δυσκολία στην έκφραση ατομικότητας. Η εξάρτηση ενισχύει το φόβο της απώλειας και οδηγεί στον τυπικό φαύλο κύκλο. 

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση των καταθλιπτικών πηγάζει κυρίως από την άτολμη και αδύναμη επιθετικότητα τους, που δεν εκφράζεται με έναν υγιή τρόπο. Χαρακτηρίζονται από παθητικότητα, εσωστρέφεια, παραίτηση εαυτού, που οδηγούν σε χρήση ναρκωτικών, κατάχρηση αλκοόλ, και κάπνισμα.  Κατάθλιψη εμφανίζουν συχνά άτομα που έχουν γαλουχηθεί από μία υπερπροστατευτική μητέρα, που δεν τα άφησε να εξερευνήσουν τον εαυτό τους και τις δεξιότητες τους, ή από μία απορριπτική μητέρα η οποία τα έμαθε ως παιδιά και μετέπειτα ενήλικες, να παραιτούνται των παρορμήσεων τους, και να προσαρμόζονται στα θέλω του εξωτερικού περιβάλλοντος.

Σε ακραία μορφή ένας καταθλιπτικός θα στραφεί στην αυτοκτονία, ως αυτoτιμωρία για το μίσος που αισθάνεται απέναντι στους σημαντικούς άλλους αλλά και για τον ίδιο του τον εαυτό. Ένας υγιής άνθρωπος με καταθλιπτικά στοιχεία διακρίνεται από την ικανότητα να παίζει και να κατανοεί. Γνωρίζει ότι η ζωή είναι δύσκολη, αλλά αναπτύσσει το χιούμορ ως αντίβαρο και τελικά την αποδέχεται. Στο βάθος είναι ευγνώμων για όσα διαθέτει χωρίς όμως να τα θεωρεί δικό του επίτευγμα αλλά περισσότερο ως δώρο.

Ψυχαναγκαστικός τύπος

ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουλίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.

Υπερβολική ανάγκη για προστασία και σιγουριά, που εκδηλώνεται μέσα από προγραμματισμό για τα πάντα. Φόβος για ρίσκο, απότομες αλλαγές, και έλλειψη σταθερότητας. Εμμονή σε θρησκευτικές – κοινωνικές πεποιθήσεις, δογματισμός, συντηρητισμός. Οτιδήποτε νέο, μη οικείο προκαλεί ανασφάλεια.

Οι ψυχαναγκαστικοί άνθρωποι δεν χαλαρώνουν σχεδόν ποτέ, εκλογικεύουν τα πάντα, θεωρούν ότι κατέχουν την απόλυτη γνώση, εστιάζουν στα πρέπει, ακολουθούν δύσκαμπτους κανόνες, και πλάθουν όλες τις πιθανές εκδοχές με το μυαλό τους προτού πάρουν οποιαδήποτε απόφαση. Επειδή η πολλαπλότητα της ζωής δεν χωράει δύσκαμπτους κανόνες, εκεί εμφανίζονται όλες οι ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές όπως συνεχές πλύσιμο των χεριών, διαρκές μέτρημα, βασανιστικές ασταμάτητες σκέψεις, ως έκφραση φόβου για την τόλμη και τον αυθορμητισμό.

Εκφράζουν την συσσωρευμένη επιθετικότητα τους συμπεριφερόμενοι ανήθικα και ύπουλα στα άτομα του περιβάλλοντος τους. Επίσης δεν έχουν καλή σχέση με το σώμα και την σεξουαλικότητα τους, επικαλούμενοι ότι η αγάπη και το πάθος προκαλούν απώλεια ελέγχου. Αντί της συναισθηματικής αμοιβαιότητας, στις σχέσεις συναντάμε μία σειρά όρων και κανόνων που ρυθμίζουν τη συμπεριφορά του συντρόφου.

Η ψυχαναγκαστική προσωπικότητα δημιουργείται στην ηλικία μεταξύ 2-4 ετών όταν οι αυθόρμητες τάσεις έκφρασης εαυτού καταπιέζονται ή ελέγχονται μέσα από αυστηρούς γονεϊκούς περιορισμούς. Ένας υγιής άνθρωπος με ψυχαναγκαστικά στοιχεία δίνει στον σύντροφο του την αίσθηση της προστασίας, της ασφάλειας, και την βεβαιότητα ότι βρίσκεται διαρκώς στο πλευρό του.

Υστερικός τύπος

Φόβος περιορισμού της ελευθερίας. Απόδραση από περιορισμούς, νόμους, κανόνες, κοινωνικές συμβάσεις. Ο αγώνας του δεν είναι στο πλαίσιο της ελευθερίας για κάτι, αλλά της ελευθερίας από κάτι. Συναισθηματική ανωριμότητα, διαρκής αναζήτηση του καινούργιου.

Κάθε παρόρμηση η επιθυμία πρέπει να εκπληρωθεί αμέσως, διότι η αναμονή δεν υποφέρεται. Παρασύρεται εύκολα και του είναι εξαιρετικά δύσκολο να αντισταθεί στους πειρασμούς. Άρνηση υποταγής στους νόμους της φύσης, συνεχής προσπάθεια διατήρησης της νεότητας μέσω διαφόρων τεχνασμάτων. Ο φόβος περιορισμού της ελευθερίας συχνά μεταβολίζεται σε κλειστοφοβία ή αγοραφοβία.

Επιμένουν πως ζουν μόνο για το σήμερα, και όταν στριμώχνονται μεταθέτουν με μεγάλη ευκολία τις ευθύνες σε τρίτους. Στις ερωτικές σχέσεις είναι έντονα παθιασμένοι, απαιτητικοί, και αποζητούν την επιβεβαίωση του εαυτού τους και μέσα από τα μάτια του συντρόφου.

Αν δεν έχει αναπτυχθεί υγιής εικόνα απέναντι στον εαυτό και το αντίθετο φύλο, μπορεί να προκύψουν σεξουαλικές διαταραχές όπως ανικανότητα στον άνδρα και ανοργασμία στην γυναίκα. Αλλάζουν συχνά ερωτικούς συντρόφους, απογοητεύονται διαρκώς και απαιτούν συνέχεια νέες αποδείξεις αγάπης. Συχνά γίνονται ιδιαίτερα πανούργοι και εκδικητικοί, αντανακλώντας ασυνείδητα καταστάσεις που είχαν βιώσει κατά την παιδική ηλικία όταν γονείς και αδέρφια, τους χρησιμοποιούσαν εναντίον κάποιου άλλου μέσα στην οικογένεια, και τους ζητούσαν να πάρουν θέση.

Επίσης η υστερία προκύπτει ως γόνιμη αντίδραση ενάντια σε ένα υπερβολικά ψυχαναγκαστικό γονεϊκό περιβάλλον. Ενας υγιής άνθρωπος με υστερικά στοιχεία, γίνεται εύκολα το κέντρο της προσοχής και γοητεύει τους γύρω με την εσωτερική του ορμή, την επικοινωνιακή δεινότητα, και την γοητευτική ενέργεια του. 

 

* Πηγή: Τετραλογία του Φόβου, Riemann F.

 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Μαριόλης Αθανάσιος - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Μαριόλης Αθανάσιος: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας - Ψυχοθεραπευτής. Athens Synthesis Center - ΚΕΔΙΒΙΜ Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνθετική Θεραπεία, Συστημική - Αφηγηματική Προσέγγιση, Συμβουλευτική Ενηλίκων δια ζώσης και online

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...