Οι περισσότεροι άνθρωποι σε κάποια περίοδο της ζωής τους έχουν νιώσει ένα δυσάρεστο συναίσθημα που τους δυσκολεύει. Ίσως δε μπορούν να του αποδώσουν έναν ορισμό, όμως μπορούν να το εξηγήσουν περιγράφοντάς το.

«Είναι άγχος», θα ακούσεις να σου λένε, χωρίς όμως να σου προσδιορίζουν τι είναι και που οφείλεται. Όπως θα προσέξεις και από την ετοιμολογία του το άγχος προέρχεται από το ρήμα: άγχω που σημαίνει πιέζω δυνατά, σφίγγω, κάτι που προετοιμάζει για κάτι όχι και τόσο ευχάριστο

Άγχος

Το άγχος είναι ένα απόλυτα φυσιολογικό συναίσθημα που λειτουργεί σαν μηχανισμός προστασίας για εμάς. Ενεργοποιείται όταν έρθουμε αντιμέτωποι με μια επικίνδυνη κατάσταση ή απειλή για να μας κινητοποιήσει να ξεφύγουμε από τον κίνδυνο.

Για παράδειγμα σκεφτείτε πως θα αντιδράσει ένας άνθρωπος βλέποντας ένα αυτοκίνητο να τρέχει με μεγάλη ταχύτητα κατά πάνω του. Κάτι στον οργανισμό του πρέπει αυτόματα να προκαλέσει άμεση αντίδραση για να τον αναγκάσει να τρέξει και να το αποφύγει.

Τα συμπτώματά του είναι έντονα.

Νιώθουμε την καρδιά μας να χτυπά δυνατά, ιδρώνουμε, νοιώθουμε ζάλη, οι κόρες των ματιών μας διαστέλλονται.

Αυτό είναι το λεγόμενο υγιές και φυσιολογικό άγχος που υπάρχει από την εποχή που οι πρωτόγονοι άνθρωποι ζούσαν στις σπηλιές και έπρεπε να προστατευθούν από τη φύση και τα άγρια ζώα.

Φανταστείτε το σώμα μας σαν έναν άγρυπνο φρουρό έτοιμο να αντιμετωπίσει τον εχθρό.

Παρά το γεγονός ότι ο άνθρωπος εξελίχθηκε, συνεχίζει να βιώνει το άγχος ως αντίδραση σε κάποια απειλή, με τη μόνη διαφορά ότι δε μπορεί να ξεχωρίσει αν πρόκειται για σημαντικό κίνδυνο ή για κάτι ασήμαντο.

Από τη στιγμή που θα αισθανθούμε δυσάρεστα θα ενεργοποιηθεί αυτόματα αυτός ο μηχανισμός άμυνας, είτε πρόκειται για έναν άγριο σκύλο που γαυγίζει και μας πλησιάζει είτε για ένα μικρό κουτάβι που κάθεται ήρεμα κοντά μας.

Ο εγκέφαλός μας δε μπορεί να ξεχωρίσει το αντικείμενο του άγχους, ούτε το λόγο που συμβαίνει αυτό. Αν πείσεις τον εαυτό σου πως πρόκειται για κάτι απειλητικό, αμέσως θα ενεργοποιηθεί αυτός ο προστατευτικός μηχανισμός.

Τι συμβαίνει όμως στην περίπτωση που το άγχος βιώνεται σε μια μόνιμη και μακροχρόνια περίοδο;

Tότε γίνεται χρόνιο και παθολογικό. Εδώ βρίσκεται και το κλειδί της αντιμετώπισης.

Αν μπορέσεις και πείσεις τον εαυτό σου πως δεν πρόκειται για κάτι ανησυχητικό, τότε θα μειώσεις την έντασή του και θα το αποδυναμώσεις.

Ενημερωθείτε για το ασύγχρονο σεμινάριο Ψυχική ανθεκτικότητα και στρατηγικές διαχείρισης άγχους από την πλατφόρμα του PSYVERSITY

Τι είναι ο φόβος;

Ο φόβος είναι  ένα δυσάρεστο συναίσθημα ως προς κάτι συγκεκριμένο. Αφορά έναν πραγματικό κίνδυνο που είναι άμεσα ορατός. Π.χ φόβος για τα σκυλιά/φόβος για τα ύψη. Έχει συγκεκριμένη αιτία και μοιάζει με το άγχος.

Τι είναι η φοβία;

Η φοβία είναι ένας μηχανισμός προειδοποίησης, όμως διαφέρει από το φόβο γιατί προκαλείται ως προς κάτι αόριστο και μη συγκεκριμένο.

Δε μπορεί εύκολα να προσδιοριστεί και προκαλείται απέναντι σε έναν μη υπαρκτό κίνδυνο.

Π.χ φοβία που σχετίζεται με την υγεία και το πώς θα εξελιχθεί/φοβία για διάφορες καταστάσεις που μπορεί να βρεθεί ένα άτομο/ φοβία για τα καιρικά φαινόμενα της φύσης.

Πώς μπορώ να απαλλαγώ από το άγχος;

Υπάρχουν τρόποι να μειώσουμε το άσχημο και ενοχλητικό συναίσθημα του άγχους κάνοντας μικρές και καθημερινές προσπάθειες, και γιατί όχι και να το εγκαταλείψουμε εντελώς.

Αναπνεύστε!

Σκεφτείτε πόσο σημαντική είναι η αναπνοή μας. Σηματοδοτεί τη ζωή και καθορίζει την ύπαρξή μας! Με την αναπνοή δεν μπορούμε απλά να ανακουφιστούμε από μια κατάσταση αλλά μπορούμε να ρυθμίσουμε ολόκληρο το νευρικό μας σύστημα. Ο οργανισμός μας γεμίζει με οξυγόνο και όλα τα όργανα του σώματός μας λειτουργούν καλύτερα. Ο χτύπος της καρδιάς μας γίνεται πιο σταθερός, και χαλαρώνουμε.

Ασκηθείτε!

Με την άσκηση απελευθερώνονται στον οργανισμό μας κάποιες ουσίες που ονομάζονται «ενδορφίνες», είναι οι ορμόνες της χαράς. Προκαλούν χαρά κα αγαλλίαση, ηρεμία και απομακρύνουν το άγχος και τα παράγωγά του. Ένας λόγος να ασκηθείτε εκτός από την ψυχαγωγία είναι και η απομάκρυνση του άγχους.

Γελάστε!

Το γέλιο δίνει ζωή όπως θα έχετε ακούσει και είναι αλήθεια. Μας χαλαρώνει, μας γεμίζει δύναμη και ενεργοποιεί τις ορμόνες της ευτυχίας.

Κάντε πράγματα που σας ευχαριστούν και σας κάνουν να αισθάνεστε όμορφα!

Δεν υπάρχει κάποιος κανόνας. Υπάρχουν διαφορετικά πράγματα που γεμίζουν με δύναμη και ευτυχία την ψυχή του κάθε ανθρώπου. Ψάξτε και βρείτε τι είναι αυτό που σας γεμίζει και σας χαλαρώνει. Για κάποιον μπορεί να είναι ένα μουσικό όργανο. Για κάποιον άλλο η μαγειρική κλπ.

Βγείτε μια βόλτα!

Είναι σημαντική η επίδραση της φύσης στον άνθρωπο. Οι αισθήσεις μας ξεκουράζονται ακόμα κι αν κάνουμε ένα μικρό περίπατο στο πάρκο της γειτονιάς μας.

Οδηγήστε εσείς τις σκέψεις σας

Μπορεί να ακούγεται δύσκολο αλλά όπως θα έχετε ακούσει η αρχή είναι το ήμισυ του παντός. Αν κάθε φορά που έρχεται μια αρνητική σκέψη στο μυαλό σας την εναλλάσσετε με μια θετική τότε αμέσως θα αλλάξει και η διάθεσή σας.

Μια κακή σκέψη μπορεί να χρωματίσει τα συναισθήματά μας και να μας επηρεάσει για ολόκληρη τη μέρα. Μπορεί να μας δημιουργήσει άγχος και άσχημα συναισθήματα τα οποία κάθε άλλο παρά ευχάριστα είναι και δε μας αφήνουν να χαρούμε τη ζωή και να είμαστε λειτουργικοί στην καθημερινότητά μας. Αν μπορέσουμε να βάλουμε το θετικό τρόπο σκέψης στη ζωή μας τότε όλα θα πάνε καλύτερα.

Είναι γεγονός πως με όσα συμβαίνουν και με τα τόσα ερεθίσματα που δεχόμαστε, μοιάζει δύσκολο να παραμείνουμε αισιόδοξοι, όχι όμως ακατόρθωτο. Ακόμα κι αν δε μπορούμε να αλλάξουμε κάποια γεγονότα, μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο που τα διαχειριζόμαστε και τον τρόπο που αντιδρούμε στα γεγονότα αυτά.

Είναι ένας μακρύς δρόμος αυτός της προσωπικής μας προσπάθειας, όμως μπορεί να μας οδηγήσει στον προορισμός μας που είναι η ευτυχία. Η ευτυχία δεν είναι τελικά κάτι τόσο δύσκολο.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Λεωνόρα Αρβανίτη - Ψυχολόγος

Λεωνόρα Αρβανίτη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος - MSc Διασυνδετική Ψυχιατρική, Ιατρική Σχολή Αθηνών