Η Θεοδώρα Τσομπάνη, σύμβουλος ψυχικής υγείας, στο δωμάτιο αποκαλύψεων του PSYCHOLOGY.GR

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις πρώτος όλα τα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Στο δωμάτιο αποκαλύψεων είχαμε σήμερα τη Θεοδώρα Τσομπάνη, Σύμβουλο Ψυχικής Υγείας, η οποία απάντησε στα ερωτήματα μας.

Οι καλεσμένοι του PSYCHOLOGY.GR στο δωμάτιο αποκαλύψεων, απαντούν πολύ συνοπτικά -αν όχι μονολεκτικά- σε 30+ ερωτήσεις της ομάδας μας. Πρόκειται για προσωπικές αποκαλύψεις ή ακόμη για απαντήσεις σε μια ευρεία θεματολογία σχετικά με την ψυχική υγεία, την ψυχοθεραπεία και την αυτοβελτίωση.

Ακολουθούν οι απαντήσεις που μας έδωσε.

1. Τι προκαλεί τις ψυχολογικές διαταραχές / την ψυχοπαθολογία;
Οι ψυχολογικές διαταραχές προκύπτουν από μία πολυπαραγοντική αλληλεπίδραση βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Σε βιολογικό επίπεδο, εμπλέκονται γενετικές προδιαθέσεις, νευροχημικές ανισορροπίες, ορμονικές επιδράσεις ή νευροαναπτυξιακές διαφοροποιήσεις. Ψυχολογικά, ρόλο παίζουν πρώιμες εμπειρίες, τραύματα, δυσλειτουργικά σχήματα σκέψης, μη επεξεργασμένα συναισθήματα και μαθημένοι μηχανισμοί άμυνας.

Κοινωνικά, παράγοντες όπως το οικογενειακό περιβάλλον, σχέσεις, κουλτούρα, κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, στρες και έλλειψη υποστηρικτικών δικτύων λειτουργούν είτε ως πυροδότες είτε ως διατηρητικοί μηχανισμοί της ψυχοπαθολογίας. Πέρα όμως από αυτά, ως ψυχολόγος, θέλω να ακουστεί ότι τις προκαλεί και: ό,τι δεν ειπώθηκε όταν έπρεπε, η ματαίωση του αυθεντικού εαυτού και η χρόνια προσαρμογή σε καλούπια που επιβάλλει η κοινωνία

2. Υπάρχει περίπτωση η ψυχοθεραπεία να κάνει "κακό" σε ένα θεραπευόμενο;
Ναι, υπάρχει πιθανότητα, όχι λόγω της θεραπείας ως διαδικασίας, αλλά όταν λείπουν βασικές προϋποθέσεις όπως: επαρκής εκπαίδευση θεραπευτή, σωστή διάγνωση, θεραπευτικό πλαίσιο, ή όταν χρησιμοποιούνται τεχνικές που δεν ταιριάζουν στο άτομο ή εφαρμόζονται πρόωρα.

Η θεραπεία μπορεί να αποσταθεροποιήσει όταν ανοίγονται τραύματα χωρίς επαρκείς πόρους και όταν ενισχύεται η εξάρτηση από τον θεραπευτή. Γι' αυτό, η ασφάλεια, η καλή χημεία μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου, ο ρυθμός και η εξατομίκευση είναι μείζονος σημασίας.

3. Ποιο είναι το πιο συχνό αίτημα για θεραπεία που φέρνουν οι θεραπευόμενοι σου;
Το πιο συχνό αίτημα είναι η διαχείριση άγχους και συναισθηματικής δυσφορίας, που συχνά κρύβει από πίσω δυσκολίες στις σχέσεις, χαμηλή αυτοεκτίμηση, ανάγκη για όρια ή συναισθηματική εξάντληση. Στη σύγχρονη κλινική εικόνα, οι άνθρωποι δεν έρχονται μόνο με συμπτώματα, αλλά με την αίσθηση ότι δεν αντέχουν άλλο τον εσωτερικό τους διάλογο, ότι χάνουν τον εαυτό τους μέσα στις απαιτήσεις και τη ρουτίνα της σύγχρονη ζωής ή ότι επαναλαμβάνουν μοτίβα που τους πληγώνουν.

4. Ποιο είναι το μεγαλύτερο μειονέκτημα σου ως Σύμβουλος – Ψυχοθεραπευτής;
Ότι μερικές φορές εμπλέκομαι συναισθηματικά περισσότερο από όσο θα ήθελα, ειδικά όταν ακούω ιστορίες αδικίας ή πόνου. Παρότι αυτό αποτελεί δείγμα ενσυναίσθησης, χρειάζεται συνεχή αυτοπαρατήρηση ώστε να παραμένω ουδέτερη και θεραπευτικά χρήσιμη.

5. Τι φοβούνται περισσότερο οι άνθρωποι να πουν/μοιραστούν στη θεραπεία;
Τραυματικά γεγονότα ή γεγονότα για τα οποία νιώθουν ντροπή. Στην ουσία φοβούνται την αλήθεια που τους κάνει να νιώθουν εκτεθειμένοι. Όχι τόσο το γεγονός, όσο το συναίσθημα ότι “αν το πω, τι γνώμη θα έχουν για 'μένα”. Αυτό είναι ο πυρήνας του φόβου. Να μη χαθεί η αποδοχή και να μην υπάρξει κριτική.

6. Μία λέξη που χαρακτηρίζει μια επιτυχημένη θεραπεία;
Ρήξη. Όταν πλέον φτάσει ο θεραπευόμενος σε ένα τέλμα και αφεθεί ολοκληρωτικά, χωρίς ρόλους, χωρίς μάσκες – εκεί συμβαίνει η αλλαγή.

7. Ποια δεξιότητα θεωρείς πως είναι η πλέον σπουδαία και τελείως απαραίτητη για έναν ψυχοθεραπευτή;
Η ενεργητική ακρόαση. Όλες οι τεχνικές και οι θεωρίες έχουν αξία, αλλά χωρίς την ικανότητα να ακούς βαθιά και χωρίς φίλτρα, δεν μπορεί να χτιστεί πραγματική θεραπευτική σχέση.

8. Τι εύχεσαι να κάνουν περισσότερο οι θεραπευόμενοι εκτός συνεδρίας;
Να παρατηρούν τον εαυτό τους με λιγότερη σκληρότητα. Να μιλούν στον εαυτό τους όπως σε έναν φίλο που αγαπούν. Με κατανόηση, όχι με κριτική.

9. Ποιο είναι το μεγαλύτερο επαγγελματικό σου «μάθημα» μέχρι σήμερα;
Κάποιοι δεν θέλουν να θεραπευτούν και προτιμούν τον γνώριμο πόνο.

10. Ο μεγαλύτερος μύθος για την ψυχοθεραπεία;
Ότι ο θεραπευτής έχει τις απαντήσεις. Στην πραγματικότητα, ο θεραπευτής έχει τις ερωτήσεις και βοηθά τον θεραπευόμενο να ακούσει τις δικές του αλήθειες.

11. Ποια θεωρείς ότι είναι η κύρια αιτία της δυστυχίας;
Η αποσύνδεση από τον εαυτό καθώς και η αποφυγή της ευθύνης. Η πεποίθηση ότι πρέπει να είμαστε κάτι διαφορετικό από αυτό που ήδη είμαστε για να αξίζουμε. Όταν ζούμε σύμφωνα με πρέπει, συγκρίσεις και προσδοκίες, χωρίς να ακούμε τι χρειαζόμαστε πραγματικά, η δυστυχία γίνεται σχεδόν αναπόφευκτη.

12. Φταίνε για όλα οι γονείς; Κι αν όχι για όλα… τι μερίδιο/ποσοστό φέρουν οι γονείς γι΄ αυτό που έγινε το παιδί, στην ενήλικη πλέον ζωή του;
Επηρεάζουν βαθιά. Δεν φταίνε για όλα, αλλά είναι οι πρώτοι που μας έδειξαν τι σημαίνει αγάπη, φόβος, ασφάλεια, ή απουσία αυτών. Έχουν μεγάλη επιρροή γιατί είναι οι πρώτοι που μας έμαθαν πώς να σχετιζόμαστε, να ρυθμίζουμε το συναίσθημά μας και να βλέπουμε τον εαυτό μας. Το μερίδιό τους είναι το πρώτο καλούπι, όχι όμως η τελική μας μορφή. Η ευθύνη ωρίμασης είναι προσωπική υπόθεση. Το “άλλοθί” μας τελειώνει στην ενηλικίωση (ή τουλάχιστον θα έπρεπε).

13. Τι κρατάει τους ανθρώπους «κολλημένους»;
Ο φόβος του άγνωστου και της απώλειας και η ψευδαίσθηση ασφάλειας που αισθάνονται. Πολλές φορές φοβόμαστε το άγνωστο περισσότερο από αυτό που ήδη μας πληγώνει, κι έτσι μένουμε σε γνώριμα μοτίβα ακόμη κι αν αυτά δεν μας εξυπηρετούν. Ακόμη, η ελπίδα ότι το ίδιο μοτίβο που τους πλήγωσε, ίσως μια μέρα τους σώσει αν το προσπαθήσουν λίγο ακόμα.

14. Πως χτίζουμε ψυχική ανθεκτικότητα;
Όταν σταματάμε να αποφεύγουμε τον πόνο. Με τρία βασικά: αποδοχή της πραγματικότητας όπως είναι, φροντίδα των εσωτερικών μας πόρων (ύπνος, σχέσεις, όρια, εσωτερικός διάλογος) και έκθεση σε μικρές δυσκολίες που μαθαίνουμε να ξεπερνάμε.

15. Ποια είναι τα θεμέλια μιας υγιούς σχέσης;
Ασφάλεια, σεβασμός, ελευθερία, ειλικρίνεια και συναισθηματική διαθεσιμότητα. Να μπορείς να είσαι ο εαυτός σου χωρίς να φοβάσαι ότι θα υπάρξουν συνέπειες. Όταν υπάρχουν αυτά, ακόμη και οι συγκρούσεις γίνονται γέφυρες και όχι ρήγματα.

16. Πέντε λέξεις που σε περιγράφουν…
Ευαίσθητη, αληθινή, ανθρώπινη, διαισθητική, ειλικρινής

17. Τι σε κάνει πάντα να γελάς;
Η αυθόρμητη παιδική χαρά.

18. Ποια στιγμή της ημέρας αγαπάς περισσότερο;
Την νύχτα που όλα σιωπούν.

19. Τι έμαθες για τον εαυτό σου τον τελευταίο χρόνο;
Ότι δεν χρειάζεται να αποδεικνύω τίποτα και σε κανέναν.

20. Αν μπορούσες να συνομιλήσεις με μία ιστορική προσωπικότητα, ποια θα ήταν;
Sigmund Freud

21. Τι σε ηρεμεί όταν αγχώνεσαι;
Βόλτα στη θάλασσα, μουσική, έξοδος με τις φίλες μου και αναπνοές.

22. Μία συνήθεια που σε κάνει καλύτερο άνθρωπο;
Το ότι προσπαθώ να ακούω πριν απαντήσω, και να αφήνω χώρο στον άλλον αντί να γεμίζω τη σιωπή.

23. Τι σημαίνει για εσένα η λέξη «αγάπη»;
Να βλέπεις τον άλλον όπως είναι και όχι όπως θα 'θελες να είναι. Να τον αγαπάς με ανιδιοτέλεια, να τον αποδέχεσαι χωρίς όρους δηλαδή, η ελευθερία να είσαι ο εαυτός σου χωρίς να μικραίνεις για να χωρέσεις.

24. Τι σημαίνει σεβασμός για εσένα;
Να μην παραβιάζεις τα όρια του άλλου – ούτε όμως τα δικά σου. Να διαφωνείς χωρίς να ακυρώνεις την πραγματικότητα του άλλου.

25. Μία πεποίθηση που άλλαξες ριζικά;
Ότι πρέπει να είμαι δυνατή συνέχεια και να αντέχω.

26. Τι θεωρείς υπερεκτιμημένο στην κοινωνία μας;
Πρώτον, την τοξική θετικότητα και την ψυχική κανονικότητα. Επίσης, το να φαίνεσαι άτρωτος. Κουράζει και απομονώνει. Τρίτον, την εικόνα της τελειότητας. Όλοι φοράνε τη μάσκα της τέλειας και ιδανικής ζωής που έχουν (ιδίως στα social media) ενώ η πραγματικότητα απέχει κατά πολύ από αυτό.

27. Τι σε ενοχλεί περισσότερο σε μια συζήτηση;
Ο μονόλογος, η έλλειψη ακρόασης.

28. Τι σε κάνει να χάνεις την υπομονή σου;
Η αδικία και η επιμονή στο “έχω δίκιο”.

29. Ένα λάθος που τελικά σε ωφέλησε;
Να εμπιστευτώ ανθρώπους που με πρόδωσαν.

30. Ταινία που άλλαξε τον τρόπο που σκέφτεσαι;
Inside out

31. Μία λέξη που «αντιπαθείς»;
­“Πρέπει”

32. Τι σε εμπνέει καθημερινά;
Τα παιδιά μου, η αθωότητά τους και το χαμόγελό τους.

33. Τρεις λέξεις που περιγράφουν την εποχή μας;
Μοναξιά, γρήγορη, κουρασμένη

34. Τι θα συμβούλευες σήμερα, στον εαυτό σου των 18 ετών;
Μην προσπαθείς να αρέσεις σε όλους

35. Τι θα ήθελες να σου λένε πιο συχνά;
Είμαι εδώ για 'σένα και να το εννοούν

36. Τι θεωρείς «μαγικό» στη ζωή;
Την αγάπη, τη σύνδεση.

37. Η πιο σπουδαία ερώτηση που πρέπει να κάνεις στον εαυτό σου.
Ζω τη ζωή που ονειρευόμουν; ζω τη ζωή που θέλω;

38. Ο μεγαλύτερος σου φόβος...
Ο θάνατος, η απώλεια.

39. Πως φαντάζεσαι τον εαυτό σου σε 5 χρόνια από τώρα;
Επαγγελματικά καταξιωμένη δουλεύοντας σε project που αγαπώ, πιο ελεύθερη, ευτυχισμένη, με περισσότερη αγάπη προς τον εαυτό μου, λιγότερα πρέπει και στιγμές γεμάτες από συναίσθημα με την οικογένειά μου και τους ανθρώπους που αγαπώ.

40. Τι είναι αυτό που δίνει νόημα στη ζωή σου;
Οι σχέσεις με βάθος και ουσία. Γενικότερα το συναίσθημα θα έλεγα.

41. Αν μπορούσες να γνωρίζεις ένα πράγμα για το μέλλον, ποιο θα ήθελες να είναι αυτό;
Αν οι επιλογές που κάνω σήμερα, με φέρνουν πιο κοντά σε αυτό που θα είμαι περήφανη μελλοντικά ότι έζησα.

42. Αν είχες δικαίωμα να ταξιδέψεις σε ένα μόνο μέρος στον κόσμο, ποιο θα ήταν αυτό;
Κάπου όμορφα με θάλασσα οπωσδήποτε. Μακριά από την βαβούρα της πολυκοσμίας και του φαίνεσθαι.

43. Ποιος θα ήταν ο τίτλος σε μια αυτοβιογραφία σου;
Μαθαίνοντας να ακούω τις σκιές μου για να βρω το φως

44. Που θα ήθελες να ήσουν αυτή τη στιγμή, αντί να απαντάς στις ερωτήσεις μας;
Σε ένα ήρεμο παραθαλάσσιο μέρος, χωρίς σκέψεις, μόνο ηρεμία, ήλιο και θάλασσα.

45. Ποιο είναι το πιο επιδραστικό βιβλίο ψυχολογίας / αυτοβελτίωσης που διάβασες;
Το σώμα δεν ξεχνά του Bessel van der Kolk, γιατί ένωσε μέσα μου το τραύμα με τη σωματική μνήμη με τρόπο κλινικά βαθύ αλλά ανθρώπινα συγκλονιστικό.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...