Οι ψυχικές διαταραχές είναι διαταραχές που μπορούν να επιδράσουν στην διάθεση, τις σκέψεις και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι σοβαρές ψυχικές παθήσεις συμπεριλαμβάνουν μια σειρά ασθενειών όπως η σχιζοφρένεια, η διπολική διαταραχή, οι διαταραχές πανικού, η ιδεο-ψυχαναγκαστική διαταραχή ή η μείζονα καταθλιπτική διαταραχή.

Αν και μπορούν να είναι ιδιαίτερα τρομακτικές ακόμη και στο άκουσμά τους, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να θυμάστε πως πρόκειται για ασθένειες που μπορούν να αντιμετωπιστούν. Άτομα που πάσχουν από κάποια από τις ασθένειες αυτές μπορούν να ζήσουν κανονικά, να ζήσουν μία όμορφη ζωή, ειδικά εάν αναζητήσουν την θεραπεία όπως απαιτείται.

Το να διαγνωστεί κανείς με μία σοβαρή ψυχική ασθένεια μπορεί να αποτελέσει ένα σοκ - τόσο για το άτομο που έχει διαγνωστεί με την ασθένεια όσο και για το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον του. Από την άλλη πλευρά, το να έχεις κανείς την τελική διάγνωση στα χέρια του καθώς και το πλάνο θεραπείας μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στο να μειωθεί το στρες στον οικογενειακό κύκλο καθώς και τον ασθενή ο οποίος μπορεί πλέον να ξεκινήσει να ανακτά πίσω την ζωή του. Τα μέλη της οικογένειας μπορούν να αποτελέσουν μια ανεκτίμητης αξίας πηγή βοήθειας σε όσους έχουν διαγνωσθεί με σοβαρές ψυχικές ασθένειες. Μαθαίνοντας περισσότερα για την ασθένεια του συγγενικού σας προσώπου, μπορείτε να τον-την βοηθήσετε τόσο στη φάση της διάγνωσης όσο και στα μετέπειτα στάδια. 

Ενθαρρύνετε ένα αγαπημένο σας πρόσωπο να ζητήσει βοήθεια
Αν και τα συμπτώματα ανάμεσα στις σοβαρές ψυχικές ασθένειες μπορούν να διαφέρουν σημαντικά, ορισμένα σημάδια που είναι ιδιαίτερα κοινά είναι τα ακόλουθα:

  • Κοινωνική απόσυρση
  • Δυσκολία του προσώπου να «λειτουργήσει» στο σχολείο ή την εργασία
  • Προβλήματα μνήμης και/ή σκέψης
  • Αίσθημα αποκοπής από την πραγματικότητα
  • Αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου, του φαγητού και της υγιεινής
  • Κατάχρηση ουσιών όπως αλκοόλ και / ή ναρκωτικά
  • Ακραίες αλλαγές στην διάθεση
  • Σκέψεις και / ή τάσεις αυτοκτονίας

Εάν τα παραπάνω σημάδια είναι ορατά σε ένα φιλικό ή συγγενικό σας πρόσωπο, προσπαθήστε να μείνετε ψύχραιμοι. Είναι πολύ εύκολο να σκεφθείτε το χειρότερο σενάριο, ωστόσο τα σημάδια των ψυχικών ασθενειών μπορούν συχνά να συμπέσουν με άλλα προβλήματα. Σκεφθείτε αν υπάρχουν περιστάσεις οι οποίες ενδεχόμενα επηρεάζουν την διάθεση ή την συμπεριφορά του ατόμου. Μήπως το πρόσωπο έζησε πρόσφατα κάποιο σοκ, όπως για παράδειγμα ενός αγαπημένου προσώπου; Μήπως έχασε πρόσφατα τη δουλειά του ή ξεκίνησε ένα νέο σχολείο;

Ανεξάρτητα από τις απαντήσεις που θα δώσετε στις ερωτήσεις αυτές, μην αφήσετε τον φόβο μιας πιθανής διάγνωσης να σας εμποδίσει από το να ενθαρρύνετε το αγαπημένο σας πρόσωπο να ζητήσει βοήθεια. Ξεκινήστε μιλώντας του. Εκφράστε την ανησυχία και το ενδιαφέρον σας χωρίς να χρησιμοποιήσετε κινδυνολογία ή επίπληξη στον λόγο σας. Μπορείτε να πείτε «πρόσεξα πως είσαι πιο αγχωμένος από ότι συνήθως, τελευταία» ή «Πρόσεξα πως δεν είσαι ο εαυτός σου το τελευταίο διάστημα». Εν συνεχεία στηρίξτε αυτές τις φράσεις με γεγονότα που αποδεικνύουν τις αλλαγές στην συμπεριφορά του ατόμου.

Ενθαρρύνετε το αγαπημένο σας πρόσωπο να μιλήσει με κάποιον έμπιστο ειδικό ψυχικής υγείας. Αν είναι επιφυλακτικός-ή να επισκεφθεί έναν ειδικό ψυχικής υγείας όπως π.χ. έναν ψυχολόγο, προτείνετε μία επίσκεψη σε έναν παθολόγο. Προσφερθείτε να τον-την συνοδέψετε στο ραντεβού με τον ειδικό, εάν το επιθυμεί.

Εαν θεωρείτε ότι το αγαπημένο σας πρόσωπο κινδυνεύει να βλάψει τον εαυτό του-της ή κάποιον άλλον, αυτό αποτελεί ένα επείγον περιστατικό. Μη διστάτε να καλέσετε βοήθεια.

Η αναταραχή των συναισθημάτων σας
Είναι απολύτως φυσιολογικό να βιώσετε μια αναταραχή στα συναισθήματά σας όταν ένα αγαπημένο ή συγγενικό σας πρόσωπο διαγνωστεί με μία σοβαρή ψυχική πάθηση. Ενοχές, ντροπή, φόβος, θυμός, θλίψη, είναι όλα συναισθήματα και αντιδράσεις ιδιαίτερα κοινές. Η αποδοχή μπορεί να πάρει χρόνο, τόσο για το πρόσωπο που έχει διαγνωστεί με την πάθηση όσο και για το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον του. Η αποδοχή λαμβάνει χώρα με διαφορετικό ρυθμό από άτομο σε άτομο. Να είστε υπομονετικοί τόσο με τον εαυτό σας όσο και με τους άλλους γύρω σας.

Μία από τις πιο σημαντικές κινήσεις που μπορείτε να κάνετε για να στηρίξετε ένα μέλος της οικογένειάς σας με σοβαρή ψυχική πάθηση είναι να εκπαιδεύσετε τον εαυτό σας. Όσο περισσότερα μάθετε για την ασθένεια και το τι θα πρέπει να περιμένετε, τόσο πιο εύκολη θα έιναι η παροχή της σωστής υποστήριξης και βοήθειας στο συγγενικό σας πρόσωπο.

Σωστή υποστήριξη
Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στον έλεγχο των συμπτωμάτων αρκετών σοβαρών ψυχικών παθήσεων. Μα μπορεί να χρειαστεί κάποιο χρονικό διάστημα έως ότου μια φαρμακευτική αγωγή ξεκινήσει να είναι αποτελεσματική ενώ από μόνη της δεν είναι ικανή να κρατήσει υπό έλεγχο τέτοιες παθήσεις. Ενθαρρύνετε το αγαπημένο σας πρόσωπο να εκμεταλλευθεί και άλλες μεθόδους όπως ομάδες υποστήριξης ή ατομική / ομαδική ψυχοθεραπεία όπως για παράδειγμα η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Γκαλτέμης Αλέξανδρος

gkaltemis alexΤμήμα Σύνταξης της Πύλης Ψυχολογίας.
Μετάφραση ξενόγλωσσου περιεχομένου, επιμέλεια άρθρων.
Διαχείριση Social Media της Πύλης Ψυχολογίας