Ακρόαση άρθρου......

google news icon Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Δεν ξέρω πότε ακριβώς συνέβη, αλλά κάπου στην πορεία αρχίσαμε να φοβόμαστε υπερβολικά οτιδήποτε δυσάρεστο συμβαίνει μέσα μας.  Σαν κοινωνία μοιάζουμε να έχουμε αποκτήσει μια περίεργη αλλεργία απέναντι στον ψυχικό πόνο. 

Τα τελευταία χρόνια ακούγεται παντού περίπου το ίδιο μήνυμα. Να σκέφτεσαι θετικά.  Μην αφήνεις αρνητικές σκέψεις να σε καταβάλλουν.  Ό,τι σκέφτεσαι, αυτό προσελκύεις.  Αν αλλάξεις mindset, θα αλλάξει η ζωή σου. 

Η αλήθεια είναι πως ακούγεται ωραίο. Σχεδόν παρήγορο.  Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτή η ιδέα σταματά να είναι μια πιθανή βοήθεια και αρχίζει να γίνεται υποχρέωση. 

Γιατί σήμερα δεν μας λένε απλώς ότι η θετική σκέψη ίσως βοηθά.  Σχεδόν μας λένε ότι αν δεν είσαι καλά, εσύ φταις.  Και αυτό έχει τεράστια διαφορά.  Το βλέπω όλο και συχνότερα μέσα στο γραφείο. 

Άνθρωποι που δεν βασανίζονται μόνο από όσα τους συμβαίνουν.  Βασανίζονται και επειδή πιστεύουν ότι δεν θα έπρεπε να νιώθουν έτσι. 

Ένας άνθρωπος χωρίζει και αντί να του επιτραπεί να πονέσει, αρχίζει να ακούει «μην το βλέπεις αρνητικά». 
Ένας άνθρωπος αγχώνεται και σχεδόν αμέσως κάποιος θα του πει «όλα είναι στο μυαλό σου». 
Ένας άνθρωπος καταρρέει και κάπου εμφανίζεται κάποιος να του εξηγήσει πως πρέπει να ανεβάσει τη δόνησή του. 

Ομολογώ ότι όλο αυτό αρχίζει να με προβληματίζει αρκετά.  Γιατί έχουμε αρχίσει να αντιμετωπίζουμε τα δύσκολα συναισθήματα περίπου σαν βλάβη.  Σαν κάτι που δεν θα έπρεπε να υπάρχει. 

Αλλά από πότε ακριβώς ο άνθρωπος προορίζεται να αισθάνεται καλά συνεχώς; 
Δεν θυμάμαι καμία σοβαρή ψυχολογική θεωρία να υποστηρίζει κάτι τέτοιο. 

Ο φόβος δεν είναι πρόβλημα. 
Η θλίψη δεν είναι πρόβλημα. 
Ο θυμός επίσης δεν είναι πρόβλημα. 

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων
| Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.

Πρόβλημα πολλές φορές είναι η σχέση που έχουμε μάθει να αναπτύσσουμε απέναντι σε αυτά. 

Μας έχουν μάθει να πολεμάμε συνεχώς ό,τι μας δυσκολεύει εσωτερικά. 
Να μη λυγίζουμε. 
Να αντέχουμε. 
Να μη δείχνουμε αδυναμία. 
Να σκεφτόμαστε θετικά. 

Πάντα αναρωτιόμουν γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη ανάγκη να εξαφανίσουμε τόσο γρήγορα τον πόνο. 

Ο ψυχίατρος Viktor Frankl είχε περιγράψει κάτι εξαιρετικά σημαντικό. 

Όσο περισσότερο προσπαθεί ο άνθρωπος να αποφύγει μια εσωτερική εμπειρία, τόσο περισσότερο εκείνη αποκτά ισχύ. 

PRO PSYCHOLOGY: Επαγγελματική Κοινότητα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Ένα Οικοσύστημα του PSYCHOLOGY.GR για Εποπτεία, Επαγγελματική Ανάπτυξη, Σύνδεση

Σκεφτείτε λίγο το άγχος.  Πόσες φορές ένας άνθρωπος λέει στον εαυτό του «δεν πρέπει να αγχωθώ» και τελικά αγχώνεται περισσότερο;  Πόσες φορές λέμε «πρέπει να ηρεμήσω» και το σώμα αντιδρά ακόμη πιο έντονα;  Είναι παράξενο. 

Προσπαθώντας να ελέγξουμε τα συναισθήματα, συχνά τα δυναμώνουμε.  Κι όμως η εποχή μας κάνει ακριβώς το αντίθετο.  Μας πουλάει την ιδέα ότι μπορούμε να ελέγξουμε σχεδόν τα πάντα αρκεί να σκεφτόμαστε σωστά. 

Και εδώ, κατά τη γνώμη μου, ξεκινά ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα. 

Γιατί αυτή η λογική οδηγεί εύκολα σε ενοχή. 
Αν απέτυχες, μάλλον δεν πίστεψες αρκετά. 
Αν υποφέρεις, ίσως σκέφτεσαι λάθος. 
Αν δεν είσαι ευτυχισμένος, κάτι κάνεις λάθος. 
Αν συνεχίζεις να πονάς, πιθανόν δεν έχεις δουλέψει αρκετά με τον εαυτό σου. 

Ειλικρινά, ακούγεται σχεδόν βίαιο όταν το δεις καθαρά. 

Στη σύγχρονη ψυχολογία υπάρχει ένας όρος για όλο αυτό. Toxic positivity. 

Η ανάγκη να διατηρεί κανείς μια διαρκή θετικότητα, ακόμη και όταν η πραγματικότητα απαιτεί κάτι εντελώς διαφορετικό.  Αυτό όμως δεν είναι ψυχική ανθεκτικότητα.  Είναι άρνηση.  Και ο άνθρωπος που μαθαίνει να αρνείται όσα νιώθει, αργά ή γρήγορα απομακρύνεται από τον ίδιο του τον εαυτό. 

Υπάρχει και κάτι ακόμη που θεωρώ ότι συχνά ξεχνάμε.  Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο οι σκέψεις του. 
Η σύγχρονη κουλτούρα αυτοβελτίωσης έχει υπερεκτιμήσει υπερβολικά την ατομική ευθύνη.  Λες και υπάρχουμε αποκομμένοι από όλα τα υπόλοιπα. 

Η συστημική θεωρία εδώ έρχεται να θυμίσει κάτι εξαιρετικά απλό. 

Δεν γεννιόμαστε μέσα σε κενό. Μεγαλώνουμε μέσα σε οικογένειες.  Μέσα σε σχέσεις.  Μέσα σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα.  Μέσα σε ιστορίες που πολλές φορές διαμορφώνουν την εσωτερική μας πραγματικότητα πριν καν αποκτήσουμε συνείδηση αυτού που μας συμβαίνει. 

Ένας άνθρωπος που μεγάλωσε με απόρριψη, ένας άνθρωπος που έμαθε να φοβάται, ένας άνθρωπος που βίωσε συνεχή κριτική ή εγκατάλειψη, δεν αλλάζει τη ζωή του επειδή διάβασε ένα βιβλίο θετικής σκέψης στο αεροδρόμιο. 

Ας σοβαρευτούμε λίγο. 

Ο Carl Rogers έγραφε ότι ο άνθρωπος αρχίζει να αλλάζει όταν επιτρέψει στον εαυτό του να αποδεχθεί αυτό που πραγματικά βιώνει. 

Όχι όταν προσπαθεί να το αντικαταστήσει βιαστικά με κάτι πιο όμορφο. Νομίζω ότι έχουμε παρεξηγήσει βαθιά την έννοια της ψυχικής υγείας. 

Ψυχική υγεία δεν είναι να είσαι καλά κάθε μέρα. 

Δεν είναι να ξυπνάς παραγωγικός.  Δεν είναι να χαμογελάς διαρκώς.  Δεν είναι να μπορείς να μετατρέπεις κάθε τραύμα σε μάθημα μέσα σε δέκα λεπτά. 

Καμιά φορά το πιο υγιές πράγμα που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος είναι να πει κάτι πολύ απλό.  Δεν είμαι καλά σήμερα. 

Και να μη χρειάζεται να απολογηθεί για αυτό. 

Ο Heraclitus έγραφε ότι η αρμονία γεννιέται από την ένταση των αντιθέτων. 

Ίσως εκεί να βρίσκεται τελικά κάτι που έχουμε ξεχάσει. Δεν χρειάζεται να εξαφανίσουμε το σκοτάδι για να είμαστε ψυχικά υγιείς. Χρειάζεται να μπορούμε να υπάρχουμε και μέσα σε αυτό χωρίς να τρομοκρατούμαστε. 

Ίσως τελικά να μη χρειαζόμαστε περισσότερη θετική σκέψη. 
Ίσως χρειαζόμαστε λιγότερο φόβο απέναντι σε αυτό που σημαίνει πραγματικά να είσαι άνθρωπος. 

Και ο άνθρωπος, όσο και αν το ξεχνάμε τελευταία, δεν φτιάχτηκε για να αισθάνεται μόνο καλά. 

Φτιάχτηκε για να μπορεί να αντέχει ολόκληρη την εμπειρία της ύπαρξής του. 

Βιβλιογραφία

Man's Search for Meaning — Frankl, V. E. (1946). Beacon Press.  
On Becoming a Person — Rogers, C. R. (1961). Houghton Mifflin.  
Held, B. S. (2002). The Tyranny of the Positive Attitude in America. Journal of Clinical Psychology, 58(9), 965–991.  
Bright-sided — Ehrenreich, B. (2009). Metropolitan Books.  
The Happiness Trap — Harris, R. (2007). Trumpeter Books.  
Martin Seligman (2011). Flourish. Free Press. 

 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Χρήστος Καρράς - Ψυχολόγος

Χρήστος Καρράς: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy

Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.

  • Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
  • Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
  • Επικυρωμένη ειδίκευση
Χρήστος Καρράς
Εξειδικεύομαι σε θέματα σχέσεων, ζευγαριού και σεξουαλικότητας. Μέσα από μια συστημική προσέγγιση, στόχος είναι η κατανόηση των δυσκολιών και η ενίσχυση της επικοινωνίας, της σύνδεσης και της προσωπικής εξέλιξης.
Εξειδικεύσεις:
Διαζύγιο Διαχείριση Θυμού Θέματα ανδρών

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.