«Είναι φωνές που τις ακούμε μες στη μοναξιά μας, μα ολοένα εξασθενούν και πια σχεδόν δεν μπορούμε να τις ακούσουμε όταν εισερχόμαστε στον κόσμο. Παντού, η κοινωνία συνωμοτεί εναντίον της ανθρώπινης υπόστασης του καθενός από τα μέλη της.

Η κοινωνία είναι μια μετοχική εταιρεία της οποίας τα μέλη συμφωνούν, για την καλύτερη εξασφάλιση της επιβίωσης του κάθε μετόχου, να παραδίδουν σε αυτή την ίδια την ελευθερία τους είναι ο συμβιβασμός. Η αυτοδυναμία είναι το πιο απεχθές. Δεν αγαπά τις αλήθειες και τους δημιουργούς, αλλά τα ονόματα και τα καθιερωμένα.

Όποιος θέλει να ξαναβρεί την ανθρώπινη ουσία του, πρέπει να είναι αντισυμβατικός!

Όποιος επιθυμεί αθάνατη δόξα, πρέπει να μη σταματά σε αυτό που όλοι ονομάζουν «καλό», αλλά να διερευνά ο ίδιος αν είναι πράγματι καλό.

Στο τέλος, τίποτε δεν είναι ιερό πέρα από την ακεραιότητα του ίδιου σου του νου.» Ραλφ Γουάλντο Έμερσον (1803 - 1882)

Ραλφ Γουάλντο Έμερσον

Ο Ραλφ Γουάλντο Έμερσον υπήρξε Αμερικάνός ποιητής, δοκιμιογράφος και στοχαστής, γνωστός για την ανατρεπτική στάση του απέναντι στην παραδοσιακή σκέψη, ο Έμερσον ανέπτυξε μια θεωρία σύμφωνα με την οποία ο τρόπος για την κατανόηση της πραγματικότητας είναι η διαίσθηση.

Στο παραπάνω σύντομο χωρίο του έργου του, ο Έμερσον αναφέρεται στην αναγκαιότητα να είσαι αντικομφορμιστής προκειμένου να ζεις μια πλήρη και ολοκληρωμένη ζωή και ν' αντιστέκεσαι στη διαδικασία πλύσης εγκεφάλου από την εκάστοτε επικρατούσα ιδεολογία.

Η κοινωνία απαιτεί τον κομφορμισμό, και μάλιστα, όπως παρατηρεί ο Έμερσον, με κόστος την ελευθερία του ατόμου - απαιτεί δηλαδή τη συμμόρφωση προκειμένου κάποιος να μη γίνει παρίας.

Ο Έμερσον επιμένει στο πόσο σημαντική είναι η ακεραιότητα της σκέψης του ατόμου.

Θυμηθείτε τώρα ότι ο Έμερσον ήταν επίσης κληρικός, ένας κληρικός ο οποίος μας λέει ότι ο νους είναι κάτι ιερό: όχι οι κανόνες, οι νόμοι και τα κοινωνικά ήθη, αλλά ο νους.

Στη συνέχεια του δοκιμίου του, ο Έμερσον δηλώνει ότι «Κανείς νόμος δεν μπορεί να είναι για μένα ιερός, εκτός από εκείνον που υπαγορεύει η ίδια μου η φύση».

Αυτή η γεμάτη σθένος δήλωση προέρχεται από έναν άφοβο άνθρωπο που γνώριζε καλά ότι η θεϊκότητα και η ιερότητα δεν βρίσκονται στους εκκλησιαστικούς θεσμούς αλλά στη σκέψη του ατόμου.

Η στάση μας είναι το στοιχείο που μας καθιστά θεϊκά πλάσματα, και όχι οι ομάδες των οποίων είμαστε μέλη.

Νόμοι εναντίον ανθρώπων

Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούμε τον νου μας ως ελεύθερα σκεπτόμενοι άνθρωποι είναι αυτό που μας καθιστά ιερούς, και όχι το πόσο καλά εκμεταλλευόμαστε τους νόμους για να κρύψουμε την πονηριά μας ή τη ματαιοδοξία μας.

Αν σταθείτε για λίγο και συλλογιστείτε όλα τα άσχημα πράγματα που έπληξαν την ανθρωπότητα, θα διαπιστώσετε πως όλα τους διαπράχθηκαν με την προστασία και τις ευλογίες των νόμων της εκάστοτε κοινωνίας.

Ο Σωκράτης θανατώθηκε επειδή ο νόμος όριζε πως ήταν επιτρεπτό να επιβάλλεται αυτή η τιμή στους αντιρρησίες του πνεύματος.

Η Ζαν ντ' Αρκ κάηκε στην πυρά εξαιτίας κάποιου νόμου.

Ο Ηρώδης πρόσταξε τη συστηματική θανάτωση όλων των αρρένων βρεφών σε μια ολόκληρη χώρα, επειδή το αξίωμά του του παρείχε αυτή τη δικαιοδοσία.

Και πριν κάποια χρόνια, όχι και τόσο πολλά, εκατομμύρια άνθρωποι οδηγούνταν μαζικά στον θάνατο και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης με παράλληλη κατάσχεση των περιουσιών τους, και πάλι εξαιτίας απάνθρωπων νόμων.

Ήταν ο νόμος που επέβαλλε να κάθονται οι έγχρωμοι στο πίσω μέρος των λεωφορείων, να πίνουν από ξεχωριστές βρύσες και να ζουν ζωές κατώτερες όσον αφορά τα δικαιώματα και τις ευκαιρίες. Γι' αυτό, παρακαλώ, μην καταφεύγετε στους νόμους και τους κανόνες της κοινωνίας προκειμένου να δικαιολογήσετε τις πράξεις σας.

Οι άνθρωποι που κατανοούν πραγματικά το νόημα της αυτοδυναμίας γνωρίζουν ότι οφείλουν να ζουν περισσότερο με βάση την ηθική παρά με βάση τους κανόνες. Είναι πάντοτε πιθανόν να βρει κανείς κάποιο θολό σημείο σε έναν νόμο ή σε μια κοινωνική παράδοση, που να νομιμοποιεί στην κυριολεξία οτιδήποτε.

Οι άνθρωποι που δε δίνουν προτεραιότητα στην ακεραιότητα του ίδιου του νου τους, σίγουρα θα εκμεταλλευτούν τους νόμους για να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους.

Το να επιζητάς να είσαι ένα ιερό ον ισοδυναμεί με το να πάψεις να επαφίεσαι στον κομφορμισμό.

Ο Έμερσον εξακολουθεί να ξετυλίγει την αντισυμβατική σκέψη του σημειώνοντας: «Μου προξενεί ντροπή όταν σκέφτομαι πόσο εύκολα συνθηκολογούμε με περιορισμούς και ονόματα, μέσα σε τεράστιες κοινωνίες και νεκρούς θεσμούς».

Εκφράστηκε ανοιχτά εναντίον του μακρόβιου αλλά ανήθικου θεσμού της δουλείας, που τον προστάτευε η νομοθεσία.

«Οφείλω να υψώσω το ανάστημά μου και να πω την ωμή αλήθεια, με όσους τρόπους μπορώ. Αν ο δόλος και η ματαιοδοξία παρουσιάζονται υπό το πρόσχημα της φιλανθρωπίας, εμείς θα το αφήσουμε να περάσει έτσι;»

Θυμηθείτε, επίσης, πως ο Έμερσον μιλούσε και έγραφε αυτά τα πράγματα όταν ακόμη η δουλεία ήταν νόμιμη και προστατευμένη από την επίσημη εξουσία.

Αυτοδυναμία

Τι λέει όμως σ' εμάς σήμερα αυτό το δοκίμιο περί αυτοδυναμίας;

Μας παροτρύνει να καλλιεργούμε στη ζωή μας περισσότερο την ηθική παρά την κανονικότητα ή τη νομιμότητα, όπως δηλαδή μας καθοδηγεί κι εκείνος ο φάρος που ενυπάρχει σε όλους μας.

Αν γνωρίζουμε βαθιά μέσα μας ότι κάτι είναι σωστό και δίκαιο, τότε πράγματι θα βρίσκεται σε αρμονία με πνευματικές αρχές.

Να είσαι αυτοδύναμος σημαίνει να μη σκέφτεσαι όπως η μάζα ούτε να χρησιμοποιείς τους κανόνες της για να κρίνεις τη δική σου εσωτερική αλήθεια.

Ο Έμερσον δε ζητά από εσάς να απειθαρχείτε επίτηδες σε κανέναν νόμο, αλλά μάλλον ν' αφήνετε να διέπει τη ζωή σας η δική σας αίσθηση περί ηθικής.

Ως καλύτερο τρόπο για να εφαρμόσετε αυτή τη βαθιά αλήθεια, προτείνω να μάθετε να είστε αθόρυβα αποτελεσματικοί στη ζωή σας. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει λόγος να αναλώνεστε σε δημόσιες δηλώσεις και μεγάλα λόγια σχετικά με τον αντικομφορμισμό σας, αλλά αντίθετα να βρίσκετε παρηγοριά και στήριξη στην ίδια σας την εσωτερική δύναμη και να ενεργείτε ως ένα διακριτικό και αθόρυβο άτομο που γνωρίζει να είναι αυτοδύναμο.

Οι κανόνες από μόνοι τους δεν συνιστούν λόγο να ζείτε με κάποιον συγκεκριμένο τρόπο. Εκείνο το οποίο θα πρέπει να συμβουλευτείτε πρώτα αν πραγματικά θέλετε να εξυψωθείτε στο επίπεδο της αυτοδυναμίας, είναι ο ίδιος ο νους σας, που πρέπει να είναι ολοκληρωμένος και ακέραιος.

Αυτό το μάθημα ισχύει για κάθε πτυχή της ζωής σας, από τον τρόπο με τον οποίο αποφασίζετε πώς θα περάσετε τον ελεύθερο χρόνο σας ή πώς θα ντυθείτε και τι θα φάτε, μέχρι τον τρόπο με τον οποίο θα αναθρέψετε τα παιδιά σας. Μην αφήσετε να αποδυναμωθεί και να σιωπήσει η εσωτερική φωνή σας για χάρη της κοινωνικής συνωμοσίας. Να είστε ο εαυτός σας και να ζείτε τη ζωή σας με βάση αυτό που βρίσκεται σε αρμονία με τη βαθύτερη πνευματική ουσία σας και που εσείς οι ίδιοι αναγνωρίζετε ως σωστό.

To παρόν άρθρο αποτελεί αδειοδοτημένο απόσπασμα από το βιβλίο Η σοφία των αιώνων που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Χρύσα Πράντζαλου

e psy logo twitter2Τμήμα Σύνταξης της Πύλης Ψυχολογίας Psychology.gr
Επιμέλεια και συγγραφή άρθρων, μετάφραση & απόδοση ξενόγλωσσων άρθρων.
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr