Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ανήκει στην μεγάλη ενότητα που ονομάζουμε διαταραχές προσωπικότητας. Ψυχαναγκασμούς και καταναγκασμούς σε λειτουργικό βαθμό συναντούμε σε ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Υπάρχει επίσης και η ψυχαναγκαστική διαταραχή που ανήκει στην κατηγορία των αγχωδών διαταραχών. Τι είναι αυτό που ξεχωρίζει τα παραπάνω και πως γίνεται η διαφοροδιάγνωση τους; 

Ισως το πιο βασικό στοιχείο για να αποδοθεί σε κάποιον η διάγνωση αυτής της διαταραχής προσωπικότητας είναι, τα ψυχαναγκαστικά και καταναγκαστικά χαρακτηριστικά, να είναι τόσο έντονα, εκτεταμένα και συχνά, ώστε να καθιστούν το άτομο πραγματικά μη λειτουργικό στην καθημερινότητα του.

Χαρακτηριστικά Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής

Το άτομο με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας έχει μειωμέμη ικανότητα να εκφράσει ζεστά και τρυφερά συναισθήματα.

Χαρακτηρίζεται από μια τελειοθηρία που ελαττώνει την ικανότητά του να δει τα πράγματα συνοπτικά, μια δυσκολία να κάνει τα πράγματα με άλλον τρόπο εκτός από τον δικό του, μια υπέρμετρη αφοσίωση στη δουλειά, και αναποφασιστικότητα.

Κατά κύριο λόγο, όλα πρέπει να είναι σωστά, και τίποτα δεν μπορεί να αφεθεί στην τύχη. 

Η ενασχόληση με την τελιοθηρία και τον ψυχικό έλεγχο είναι έντονη, εις βάρος βέβαια της ευελιξίας και την αποδοτικότητας.

Ας δούμε όμως τα διαγνωστικά κριτήρια της διαταραχής. Τουλάχιστον 4 από τα παρακάτω χρειάζεται να συνυπάρχουν, να είναι παρόντα σε μια ποικιλία καταστάσεων ώστε να αποδοθεί η συγκεκριμένη διάγνωση. Να σημειώσουμε ακόμη πως η διαταραχή αυτή, κατά κανόνα κάνει την εμφάνιση της, νωρίς, στην ενήλικη ζωή.

Διαγνωστικά κριτήρια Ιδεοψυχανγκαστικής Διαταραχής Προσωπικότητας

  • Έχει έντονη ενασχόληση με λεπτομέρειες, κανόνες, με την τάξη, την οργάνωση και τον προγραμματισμό, σε βαθμό που χάνεται η ουσία, η όπως λέει ο λαός, χάνεται το δάσος, κοιτώντας το δέντρο.
  • Εμφανίζει τελειοθηρία που παρεμποδίζει την ολοκλήρωση μιας εργασίας.
  • Είναι ανίκανο να πετάξει παλιά, χαλασμένα, φθαρμένα ή χωρίς αξία αντικείμενα ακόμα και όταν δεν έχουν συναισθηματική αξία.
  • Παρουσιάζει ιδιαίτερη ακαμψία στη συμπεριφορά καθώς και ισχυρογνωμοσύνη.
  • Είναι υπερβολικά αφοσιωμένο στην εργασία και την παραγωγικότητα με αποκλεισμό των δραστηριοτήτων του ελεύθερου χρόνου και των φιλικών σχέσεων (που δεν εξηγείται από φανερή οικονομική ανάγκη
  • Είναι άκαμπτο σε θέματα ηθικής και αξιών.
  • Είναι ακραία ευσυνείδητο.
  • Είναι απρόθυμο να δουλέψει με άλλους, εκτός εάν αυτοί υποταχθούν στον ακριβή δικό του τρόπο.
  • Είναι πολύ οικονόμος. Δεν ξοδεύει χρήματα. Θεωρεί ότι τα χρήματα πρέπει να αποταμιεύονται προκειμένου να υπάρχει μια διασφάλιση σε μελλοντικές καταστροφές που φοβάται ότι θα έρθουν.

Θεραπεία Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής

Τόσο η ατομική όσο και η ομαδική ψυχοθεραπεία λειτουργούν θεραπευτικά. Το άτομο που πάσχει από αυτή τη διαταραχή θα φέρει στην θεραπεία του ισχυρούς αμυντικούς μηχανισμούς, όπως αυτούς της εκλογίκευσης και της διανοητικοποίησης. Στην προσπάθεια του θεραπευτή να ενσυναισθανθεί τα συναισθήματα του ασθενή, θα υπάρξει σημαντική αντίσταση, με άμυνες, λογική και διανοητικοποίηση.

Υπενθυμίζουμε ότι ένα χαρακτηριστικό της διαταραχής είναι η ακαμψία. Ο θεραπευτής καλείται να "αγκαλιάσει" όλες τις πλευρές του ασθενή, να έχει υπομονή και να μην εμπλακεί μαζί του σε κάποιου είδους ανταγωνιστική σχέση στην οποία μπορεί ο ασθενής να κατευθύνει την ψυχοθεραπευτική διαδικασία.

 

Σημείωση: Η τυποποίηση στοιχείων προσωπικότητας δεν σημαίνει παθολογικότητα. Κοιτώντας μέσα μας, θα μπορούσαμε αρκετά εύκολα να ανακαλύψουμε στοιχεία ψυχαναγκαστικά, υστερικά, παρανοϊκά κτλ. Για να συνιστούν τα στοιχεία αυτά διαταραχή προσωπικότητας χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα δυσπροσαρμοστικά και δύσκαμπτα, ώστε να προκαλούν σημαντική προσωπική ενόχληση ή σημαντική έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου.

Μην μπαίνετε στον πειρασμό της αυτοδιάγνωσης μέσω άρθρων που διαβάζετε στο διαδίκτυο. Αν υποπτεύεστε κάποια διαταραχή ή αν ταλαιπωρείστε από μια σειρά συμπεριφορών, σκέψεων και συναισθημάτων, απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας προκειμένου να διερευνήσετε το θέμα.

 

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μεταξάς

e psy logo twitter2Επιμέλεια & μετάφραση άρθρων, Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ζητούνται ειδικοί ψυχικής υγείας από την Εταιρία Ψυχοκοινωνικών Μελετών
ζητούνται ψυχολόγοι

Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος πρόσληψης προσωπικού ΣΟΧ1/2020 για την υλοποίηση της Πράξης «Δημιουργία οικοτροφείου 15 ενηλίκων χρονίων πασχόντων από διαταραχές αυτιστικού φάσματος χαμηλής λειτουργικότητας»  στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020, Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αττικής.

Ζητούνται ειδικοί ψυχικής υγείας από το Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών
ζητούνται ψυχολόγοι

Το Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών (ΕΚΕΨΥΕ) για την κάλυψη των αναγκών του σε προσωπικό και για την προσήκουσα λειτουργία των μονάδων του, ενδιαφέρεται να συνεργαστεί με Ιατρούς, Ψυχολόγους, Κοινωνικούς Λειτουργούς, υπό καθεστώς έκδοσης δελτίου απόδειξης παροχής υπηρεσιών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους, για χρονικό διάστημα έως ένα (1) έτος και ως ακολούθως:

Ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε παιδιά που έρχονται αντιμέτωπα με τον καρκίνο
παιδιά με καρκίνο

Ψυχοκοινωνική υποστήριξη στα παιδιά που έρχονται αντιμέτωπα με τον καρκίνο, αλλά και τις οικογένειες τους, θα παρέχει πλέον ο Παγκρήτιος Σύλλογος Γονέων και Φίλων Παιδιών με νεοπλασία η «Ηλιαχτίδα».

Αν οι άνθρωποι είναι τόσο δημιουργικοί, γιατί κάνουν τόσο καταστρεπτικά πράγματα
Carl Rogers

Υπάρχουν αμέτρητα παραδείγματα ανθρώπων με μια συμπεριφορά απέναντι στον εαυτό τους και στους άλλους που μπορεί να χαρακτηριστεί οτιδήποτε άλλο εκτός από δημιουργική ή επoικοδομητική. Μια σύντομη ματιά σε οποιαδήποτε εφημερίδα ή σε τηλεοπτικές ειδήσεις μας αποκαλύπτει συγκλονιστικά και τρομακτικά παραδείγματα της ικανότητας του ανθρώπου να είναι βάναυσος, «μοχθηρός» ίσως έλεγαν ορισμένοι.

Εγγραφή στο Newsletter

Απεχθανόμαστε το Spam! Στην 1η λίστα, θα λαμβάνετε emails από την Πύλη Ψυχολογίας για επιλεγμένα άρθρα ψυχολογίας. Στη 2η λίστα, θα λαμβάνετε προτάσεις βιβλίων ψυχολογίας. Στην 3η λίστα, κάντε εγγραφή μόνο αν είστε επαγγελματίας ψυχικής υγείας.

0
Shares