Μιλάμε… αλλά δεν συναντιόμαστε - Η σιωπηλή ψυχική ασυνδεσία του σύγχρονου ανθρώπου

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Η ψυχική ασυνδεσία δεν είναι η απουσία επαφής. Είναι η απουσία αληθινής συνάντησης. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι σήμερα περιγράφουν μια παράξενη μορφή μοναξιάς.

Μιλούν καθημερινά με ανθρώπους, βρίσκονται μέσα σε σχέσεις, παρέες και οικογένειες, ανταλλάσσουν λόγια και στιγμές από τη ζωή τους. Κι όμως, πίσω από όλη αυτή την επικοινωνία συχνά υπάρχει μια βαθιά αίσθηση απόστασης.

Κάποιοι γυρίζουν σπίτι μετά από μια μέρα γεμάτη ανθρώπους και νιώθουν άδειοι. Άλλοι δυσκολεύονται να μιλήσουν για αυτό που πραγματικά αισθάνονται. Άλλοι έχουν ανθρώπους γύρω τους, αλλά παραμένουν διαρκώς σε μια εσωτερική συναισθηματική επιφυλακή.

Και πολλές φορές αυτή η μοναξιά δεν προέρχεται από την έλλειψη επαφών, αλλά από την απουσία βαθιάς συναισθηματικής σύνδεσης. Από την ανάγκη του ανθρώπου να νιώσει ότι μπορεί να υπάρξει αληθινά μέσα σε μια σχέση, χωρίς να χρειάζεται να προστατεύεται διαρκώς.Ίσως τελικά η μεγαλύτερη μοναξιά να μην είναι η απουσία ανθρώπων. Ίσως να είναι η αίσθηση ότι, ακόμη κι όταν επικοινωνούμε, δεν νιώθουμε πραγματικά συναντημένοι.

Όταν η επαφή δεν γίνεται σύνδεση

Η βαθιά σύνδεση δεν δημιουργείται μόνο μέσα από λόγια. Δημιουργείται όταν ο άνθρωπος νιώθει ότι μπορεί να υπάρξει χωρίς να χρειάζεται να κρύβει τον εσωτερικό του κόσμο. Όμως, για πολλούς ανθρώπους αυτό δεν είναι εύκολο. Πολλές φορές ο φόβος δεν είναι μόνο ότι θα πληγωθούν. Είναι ότι, αν φανεί ο αληθινός τους εαυτός, ίσως να μη θεωρηθούν αρκετοί για να αγαπηθούν.

Έτσι, ο άνθρωπος αρχίζει σιγά σιγά να κρατά μέσα του τη θλίψη, την ανάγκη, τη συγκίνηση και την ευαλωτότητά του. Οχι επειδή δεν θέλει να επικοινωνήσει, αλλά επειδή κάποτε έμαθε πως η έκθεση μπορεί να οδηγήσει σε απόρριψη, ντροπή ή συναισθηματική εγκατάλειψη.Με τον καιρό, αυτή η στάση μπορεί να δημιουργήσει μια βαθύτερη απομάκρυνση. Όχι μόνο από τους άλλους ανθρώπους, αλλά και από τον ίδιο τον εαυτό.

Και τότε, πολλές φορές, συμβαίνει κάτι ακόμη πιο σιωπηλό: ο άνθρωπος αρχίζει σταδιακά να απομακρύνεται από όσα πραγματικά αισθάνεται. Όταν κάποιος έχει μάθει να επιβιώνει μέσα από την προσαρμογή, τον έλεγχο ή τη σιωπή, μπορεί σταδιακά να δυσκολεύεται ακόμη και να αναγνωρίσει τι πραγματικά νιώθει ή τι έχει ανάγκη. Και τότε οι σχέσεις αρχίζουν να μοιάζουν λειτουργικές, αλλά όχι ουσιαστικά ζωντανές. Οι συνομιλίες μπορεί να είναι πολλές, οι άνθρωποι γύρω αρκετοί, κι όμως να παραμένει ένα αίσθημα κενού. Σαν να μιλά η φωνή, αλλά να μένει ανέγγιχτη η ψυχή.

Όταν η προστασία γίνεται τρόπος ύπαρξης

Η δυσκολία αυτή συχνά δεν φαίνεται ξεκάθαρα. Κρύβεται μέσα στον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος σχετίζεται καθημερινά με τους άλλους και με τον ίδιο του τον εαυτό. Κάποιοι γίνονται υπερβολικά λειτουργικοί. Άλλοι προσπαθούν συνεχώς να είναι ευχάριστοι, δυνατοί ή «σωστοί». Άλλοι μιλούν ασταμάτητα χωρίς ποτέ να αποκαλύπτουν τι πραγματικά νιώθουν. Σιγά σιγά δημιουργείται ένας εαυτός περισσότερο προσαρμοσμένος παρά αληθινός.

Ένας εαυτός που μπορεί να λειτουργεί, να ανταποκρίνεται και να επικοινωνεί, χωρίς όμως να αισθάνεται πραγματικά ελεύθερος μέσα στις σχέσεις.

Και τότε συμβαίνει κάτι βαθιά επώδυνο: οι άλλοι αρχίζουν να συνδέονται περισσότερο με την εικόνα που δείχνει ο άνθρωπος παρά με αυτό που πραγματικά είναι. Έτσι, ο άνθρωπος μπορεί να νιώθει παράξενα μόνος ακόμη και μέσα στην αποδοχή. Γιατί δεν αισθάνεται ότι αγαπιέται ολόκληρος· αισθάνεται ότι γίνεται αποδεκτός κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο έχει μάθει να φαίνεται. Και κάπως έτσι, η προστασία παύει να είναι μια προσωρινή άμυνα. Γίνεται τρόπος ύπαρξης.

Οι παλιές εμπειρίες μέσα στις σημερινές σχέσεις

Για να καταλάβουμε γιατί αυτή η δυσκολία γίνεται τόσο βαθιά, χρειάζεται να κοιτάξουμε όχι μόνο το παρόν, αλλά και την ιστορία που κουβαλά κάθε άνθρωπος μέσα στις σχέσεις του. Οι σχέσεις του παρόντος δεν ξεκινούν ποτέ εντελώς από την αρχή.

Μέσα τους μεταφέρονται, συχνά ασυνείδητα, παλιές εμπειρίες απόρριψης, εγκατάλειψης, αποδοχής ή μοναξιάς. Ο τρόπος με τον οποίο κάποιος ένιωσε ότι τον άκουγαν, τον καταλάβαιναν ή τον άφηναν μόνο στις πρώτες του σχέσεις επηρεάζει βαθιά τον τρόπο με τον οποίο σχετίζεται αργότερα.

Γι’ αυτό και, για κάποιους ανθρώπους, η βαθιά συναισθηματική εγγύτητα δεν είναι απλώς δύσκολη. Είναι κάτι άγνωστο.

Αν κάποιος μεγάλωσε χωρίς σταθερή συναισθηματική ασφάλεια, χωρίς να νιώθει ότι τον βλέπουν, τον ηρεμούν ή τον καταλαβαίνουν ουσιαστικά, μπορεί αργότερα να δυσκολεύεται να νιώσει ασφαλής ακόμη και μέσα σε μια ουσιαστική σχέση. Έτσι, πολλές φορές, η οικειότητα δεν βιώνεται ως ξεκούραση, αλλά ως κάτι αβέβαιο, αγχωτικό ή επικίνδυνο. Ψυχοδυναμικά, η δυσκολία της σύνδεσης δεν αφορά μόνο την επικοινωνία. Συχνά σχετίζεται με τον φόβο ότι η εγγύτητα μπορεί να επαναφέρει έναν παλιό πόνο που κάποτε ήταν αληθινός.

Και τότε, ακόμη και μια ουσιαστική σχέση μπορεί να ενεργοποιεί φόβο, δυσπιστία ή ανάγκη ελέγχου, όχι απαραίτητα λόγω του άλλου ανθρώπου, αλλά λόγω εμπειριών που έχουν αποτυπωθεί βαθιά μέσα στον ψυχισμό. Έτσι, ο άνθρωπος μπορεί να απομακρύνεται όχι επειδή δεν θέλει να αγαπήσει, αλλά επειδή κάποτε το να χρειαστεί κάποιον συνδέθηκε με φόβο, απώλεια ή βαθιά μοναξιά. Πολλές φορές ο άνθρωπος δεν φοβάται τη μοναξιά. Φοβάται ότι, αν φανεί όπως πραγματικά είναι, μπορεί να μείνει μόνος.

Εκεί όπου η ψυχή μπορεί να ανασάνει

Ίσως γι’ αυτό η εποχή μας μοιάζει τόσο παράδοξη. Οι άνθρωποι επικοινωνούν περισσότερο από ποτέ, αλλά όλο και συχνότερα δυσκολεύονται να νιώσουν πραγματικά συνδεδεμένοι.

Γιατί η ουσιαστική σύνδεση δεν γεννιέται όταν ο άνθρωπος αισθάνεται ότι πρέπει συνεχώς να προσαρμόζεται για να γίνει αποδεκτός. Γεννιέται όταν μπορεί να υπάρξει ολόκληρος μέσα σε μια σχέση. Όταν μπορεί να εκφράσει φόβο, ανάγκη ή συγκίνηση χωρίς να φοβάται ότι η ευαλωτότητά του θα στραφεί εναντίον του.

Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο θεραπευτικά βιώματα για έναν άνθρωπο: να ανακαλύψει ότι μπορεί να παραμείνει αγαπητός ακόμη κι όταν δεν κρύβεται.

Γιατί οι άνθρωποι σπάνια αλλάζουν βαθιά μέσα από συμβουλές. Αλλά μέσα από σχέσεις μέσα στις οποίες δεν χρειάζεται να αποδεικνύουν συνεχώς ότι αξίζουν να αγαπηθούν. Ίσως τελικά η μεγαλύτερη ανάγκη της εποχής μας να μην είναι περισσότερη επικοινωνία. Αλλά περισσότεροι χώροι μέσα στους οποίους ο άνθρωπος θα μπορεί να αισθάνεται ασφαλής να είναι αληθινός. Και ίσως εκεί να αρχίζει η πραγματική συνάντηση.

Το άρθρο βασίζεται σε προσωπικές θεραπευτικές παρατηρήσεις και υπαρξιακές σκέψεις, σε διάλογο με σύγχρονες ψυχοδυναμικές και σχεσιακές προσεγγίσεις γύρω από την ανθρώπινη σύνδεση και τη συναισθηματική ανάπτυξη.

Θεωρητικές συγγένειες:

Donald Winnicott, John Bowlby, Wilfred Bion, Heinz Kohut.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Όλγα Μάντζιου - Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Όλγα Μάντζιου: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy

Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.

• Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
• Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
• Επικυρωμένη ειδίκευση

Μέσα από μια ανθρώπινη και ενσυναισθητική παρουσία, δημιουργώ έναν χώρο όπου το άτομο μπορεί να νιώσει ασφάλεια, να εκφραστεί και να κατανοήσει βαθύτερα αυτό που βιώνει, ερχόμενο σταδιακά σε πιο ουσιαστική επαφή με τον εαυτό του και τις σχέσεις του.
Πιστε

Εξειδικεύσεις:

Διαχείριση Άγχους - Φοβιών Διαζύγιο Διαταραχές Ύπνου Διαχείριση Θυμού

8 χρόνια εμπειρίας

Δείτε όλα τα άρθρα Κλείστε ραντεβού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...