Είναι γεγονός πως η πανδημία έχει γίνει η νέα κανονικότητα της ζωής μας τον τελευταίο χρόνο. Τη σκεφτόμαστε ανά πάσα στιγμή στο τι θα πιάσουμε, ποιον θα αγγίξουμε, πώς θα προφυλαχτούμε, από ποιον και πόσο θα απομακρυνθούμε.

Η δυσφορία της κανονικότητας του κορωνοϊού

Ακόμα, μάλιστα, και αν θέλουμε να την ξεχάσουμε για λίγο, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, αλλά και οι συζητήσεις των περαστικών, των συναδέλφων, γνωστών και αγνώστων φροντίζουν να μας τη θυμίζουν ανελλιπώς σε κάθε έκτακτη είδηση που στοχεύει στον πυρήνα κάθε φόβου μας για την υγεία - τη δική μας, αλλά και των αγαπημένων μας- αλλά και την ασφάλεια της ζωής που γνωρίζαμε μέχρι πριν λίγο καιρό.
 
Και ενώ αυτό το πρόβλημα που μας επηρεάζει καθολικά έχει δείξει από την αρχή τη διάθεσή του να μείνει καιρό στις ζωές μας, ο τρόπος που (δεν) το αντιμετωπίζουμε, ενισχύει ακόμα περισσότερο τα αποτελέσματά του.

Ένα από τα μεγαλύτερα γνωστικά σφάλματα στα οποία πέφτουμε όλοι, είναι όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με μία πρόκληση, να αναλωνόμαστε πολύ περισσότερο στο πόση δυσφορία φέρνει στη ζωή μας, παρά στο τι μπορούμε να κάνουμε εμείς ατομικά για να την ξεπεράσουμε/βελτιώσουμε/επεξεργαστούμε.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, όσο εμείς εστιάζουμε στο πρόβλημα, εκείνο να μας αφομοιώνει. Όσο αυτό μας αφομοιώνει, τόσο η ενέργεια και η πίστη στον εαυτό και τις ικανότητές μας αγγίζει το ναδίρ και όσο αυτά καταρρέουν, τόσο η δυσφορία απλώνεται σε κάθε τομέα δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι μας τελείωσαν οι επιλογές.

Ότι δεν υπάρχουν λύσεις. Ότι είμαστε έρμαια των συνθηκών ή της τύχης. Πώς, όμως, μπορούμε να περιμένουμε να δούμε τις λύσεις, όταν το μόνο που κάνουμε τόσο καιρό είναι να κοιτάζουμε το πρόβλημα;

Αποκτήστε το βιβλίο Νίκησε τον φόβο, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας της Πύλης μας.

Διαχείριση άγχους για την πανδημία

Τι μπορούμε να κάνουμε διαφορετικό για να διαχειριστούμε το άγχος που μας δημιουργεί η πανδημία;

Μείνετε στο παρόν

Το να εκπαιδεύσεις το μυαλό σου να μένει στο παρόν είναι ένας πολύ καλός τρόπος να αποφύγεις τα νοητικά ταξίδια σε πιθανά μελλοντικά σενάρια που κατά πάσα πιθανότητα, δεν θα έχουν ένα ευτυχές τέλος.

Είναι αρκετοί από τους πελάτες μου, αυτή τη στιγμή, που παραδέχονται πως κάθε φορά που σκέφτονται τα πιθανά εναλλακτικά σενάρια (οικονομικής ή προσωπικής) αποτυχίας τους στο άμεσο μέλλον λόγω της πανδημίας, όχι απλά δεν τους δίνει καμία πρακτική βοήθεια στο παρόν, αλλά, αντιθέτως, τους ακινητοποιεί από το να πάρουν οποιαδήποτε πρωτοβουλία.

Άλλωστε, πόσο πιθανό είναι να αποφασίσουμε να αναλάβουμε δράση με αυτοπεποίθηση, όταν κάθε φορά που φαντασιωνόμαστε την έκβαση της ενέργειάς μας, αυτή οδηγεί σε σίγουρη αποτυχία σύμφωνα πάντα με τις συνεχείς αρνητικές μας σκέψεις;

Κάντε ειρήνη με την αβεβαιότητα

Ποιος μας είπε ότι το μόνο που μπορεί να φέρει τη ζωή μας πάνω-κάτω είναι μία πανδημία; Υπάρχει, αλήθεια, κάτι απόλυτα βέβαιο και ασφαλές; Κάτι που θα μπορούσαμε να πούμε ότι θα το έχουμε για πάντα ό,τι και αν συμβεί; Για τους περισσότερους η πανδημία ήταν ένα τρομερά μεγάλο πλήγμα, αυτό όμως, δεν σημαίνει ότι είναι και το μόνο πράγμα που θα μπορούσε να έχει τέτοια δύναμη.

Ζούμε σε έναν κόσμο συνεχώς μεταβαλλόμενο. Η ομαλή λειτουργία της ζωής μας, και κυρίως αυτή που έχουμε μάθει να γνωρίζουμε και να θέλουμε εξαρτάται από τόσους πολλούς παράγοντες που δεν ελέγχουμε - απλά μέχρι τώρα δεν είχαμε, μάλλον, την ευκαιρία να το βιώσουμε τόσο έντονα, τόσο ακαριαία και τόσοι πολλοί ταυτόχρονα.

Πώς, λοιπόν, διαχειρίζεστε αυτή την αβεβαιότητα και πώς προσπαθείτε να προσαρμοστείτε σε αυτή; Πώς θα ήταν αντί να αναλώνεστε στο πόσα εμπόδια σας βάζει, να την αποδεχτείτε και να ρωτήσετε τον εαυτό σας: τι μπορώ να κάνω για αυτά που ελέγχω;

Η ασφάλεια, είναι κάτι πλασματικό. Ό,τι έχουμε μέχρι σήμερα - η δουλειά μας, οι άνθρωποι γύρω μας, το σπίτι μας, τα υλικά μας αγαθά- μπορεί αύριο να εξαφανιστεί σε μία στιγμή. Οι μόνες σταθερές της ζωής μας είναι ό,τι έχουμε μέσα μας. Ας φροντίσουμε να προστατεύσουμε, να εξελίξουμε και να επενδύσουμε σε αυτά.

Εστιάστε σε ό,τι μπορείτε να ελέγξετε

Αν ήσασταν, δυστυχώς, από εκείνους που έχασαν τη δουλειά ή το εισόδημά τους, για παράδειγμα, σε αυτή τη δύσκολη εποχή, διατηρείτε ακόμα τον έλεγχο στο πόση ενέργεια θα επενδύσετε στο να στείλετε βιογραφικά, να επικοινωνήσετε με πιθανούς εργοδότες, να ανανεώσετε το profile σας στο LinkedIn, να γράψετε ένα νέο cover letter και να κάνετε επαφές με ανθρώπους που μπορεί να σας βοηθήσουν από το κοντινό σας δίκτυο.
 
Αν ανησυχείτε ότι η έκταση της πανδημίας μπορεί να επηρεάσει την υγεία σας, μπορείτε να ελέγξετε το πως συμπεριφέρεστε στην καθημερινότητά σας προκειμένου να ελέγξετε -όσο μπορείτε- τον κίνδυνο, πλένοντας τα χέρια σας, κρατώντας αποστάσεις, αποφεύγοντας χώρους με συνωστισμό κτλ.

Εστιάζοντας στις πτυχές ενός προβλήματος που μπορούμε να ελέγξουμε με αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνουμε να αντικαταστήσουμε το αναποτελεσματικό άγχος που προκαλείται από τις συνεχείς ανησυχίες και την αναβλητικότητα, με την ενεργητική δράση.

Φυσικά, όλες οι καταστάσεις δεν είναι οι ίδιες και πιθανόν σε κάποιες από αυτές να συνειδητοποιήσετε ότι το μόνο που μπορείτε να ελέγξετε είναι η στάση σας και η συναισθηματική σας ανταπόκριση - είναι και αυτό, όμως, μία αρχή.

Απομακρυνθείτε από την οπτική της δυσφορίας και εξερευνήστε τις επιλογές σας

Τους τελευταίους μήνες συζητώ τόσο με τους πελάτες μου, όσο και με γνωστούς, αλλά και χρήστες του ίντερνετ που με προσεγγίζουν μέσω μηνυμάτων, πόσο τους δυσκολεύει αυτή η νέα πραγματικότητα. Πόσο άλλαξαν όλα, πόσο έπεσε η ψυχολογία τους, πόσο όταν κλείνονται στο σπίτι -είτε λόγω των περιοριστικών μέτρων, είτε λόγω οριστικού lockdown- βυθίζονται στην ανία καθώς δεν έχουν τι να κάνουν και θέλουν ξανά να ζήσουν!

Αντί, λοιπόν, να βυθιστείτε στην ανία, τη θλίψη, την απογοήτευση, την αδράνεια... πώς θα ήταν αν εξερευνούσατε τις επιλογές σας;

Αντί να πείτε στον εαυτό σας "βαρέθηκα να μένω κλεισμένος στο σπίτι", πώς θα ήταν αν αναρωτιόσασταν "τι μου αρέσει να κάνω πολύ που θα μπορούσα να το φέρω και εδώ, στο σπίτι";

Αντί να πείτε στον εαυτό σας "δεν θα βρω ποτέ δουλειά", πώς θα ήταν αν κάνατε ένα πλάνο με ό,τι και όποιον μπορεί να σας βοηθήσει στην αναζήτηση εργασίας;

Αντί να πείτε στον εαυτό σας "κουράστηκα να είμαστε εδώ και ένα χρόνο στο ίδιο σημείο", πώς θα ήταν αν επενδύατε στη δική σας αλλαγή και εξέλιξη;

Ξέρετε, αυτό που μας δυσκολεύει στα παραπάνω δεν είναι η ουσία όλων αυτών που μέχρι τώρα γνωρίζαμε και κάναμε, αλλά το ότι αναγκαζόμαστε τόσο άκομψα και απότομα να τα αλλάξουμε. Η ζωή, η εξέλιξη και η ζωντάνια, όμως, δεν κρύβονται μόνο σε ένα σημείο, σε έναν χώρο, σε μία συνήθεια. Αυτό που μένει, είναι απλά να το ανακαλύψουμε. Ο καθένας για τον εαυτό του.

Περιορίστε το άγχος εξασκώντας την ευγνωμοσύνη σας

Εστιάζοντας σε αυτά που μας λείπουν, χάνουμε γρήγορα την ουσία για όσα έχουμε, για όσα είναι ακόμη εδώ. Γι' αυτό, άλλωστε, συχνά βιώνουμε την εκτίμηση μας για κάτι, μόνο όταν το χάνουμε. Σκεφτείτε, απλά, καθημερινά πράγματα. Ποιος θα μας το έλεγε ότι θα μας έλειπε τόσο πολύ να βγούμε για φαγητό έξω το βράδυ με την παρέα μας; Ποιος θα μας έλεγε ότι θα μας έλειπε ένα καφές;

Μία αγκαλιά; Ακόμα και μία χειραψία! Πράγματα, δηλαδή, που είχαμε όλοι τόσο δεδομένα. Ας αλλάξουμε, λοιπόν, για λίγο την οπτική μας εστιάζοντας σε όσα έχουμε και λιγότερα σε όσα μας λείπουν. Με αυτόν τον τρόπο θα καταλήξουμε στο τέλος της ημέρας να αισθανόμαστε περισσότερο γεμάτοι παρά άδειοι.

Άσκηση Ευγνωμοσύνης

Επιλέξτε ένα σημειωματάριο της επιλογής σας και κάθε πρωί που ξυπνάτε, σημειώστε 3 πράγματα για τα οποία είστε ευγνώμονες. Μπορεί να είναι απλά, όπως το ότι ξυπνήσατε με καλή διάθεση ή ξεκούραστοι, ή δεδομένα όπως το ότι έχετε την υγεία σας, δύο πόδια που σας πηγαίνουν όπου χρειάζεστε, την αφή σας που σας επιτρέπει να αγγίζετε την οικογένειά σας με τρυφερότητα.
 
Το βράδυ πριν πέσετε για ύπνο εξετάστε πώς αυτά για τα οποία νιώθετε ευγνώμων σήμερα, σας βοήθησαν να περάσετε την ημέρα σας και επαναλάβετε ξανά το επόμενο πρωινό.

Ζητήστε βοήθεια και υποστήριξη

Είναι πολλές οι φορές που σε εποχές που αντιμετωπίζουμε δυσκολίες αισθανόμαστε την ανάγκη να ζητήσουμε τη βοήθεια ή τη στήριξη κάποιου. Για μερικούς, αυτός ο κάποιος μπορεί να είναι ένας φίλος, ένα συνάδελφος, η οικογένεια ή ένας ειδικός.
 
Το ότι χρειαζόμαστε βοήθεια, δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να επιβιώσουμε ή ότι αποτύχαμε. Αντιθέτως, η αναγνώριση των αναγκών μας δείχνει το πόσο κοντά είμαστε με τα συναισθήματά μας, το πόσο καταφέρνουμε να ακούμε τον εαυτό μας παρότι συμβαίνει γύρω μας και πόσο θέλουμε να τον θωρακίσουμε/εξελίξουμε/προστατεύσουμε.
 
Αγκαλιάστε αυτή την ανάγκη και ζητήστε τη βοήθεια που αισθάνεστε ότι χρειάζεστε περισσότερο. Είτε γιατί θέλετε απλά να συζητήσετε, είτε γιατί θέλετε να αλλάξετε τη ζωή σας... Τώρα που η αλλαγή είναι το πιο επίκαιρο θέμα του κόσμου -στην κυριολεξία.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Σπαθάρη Μαίρη - Ψυχολόγος

Σπαθάρη Μαίρη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Οργανωσιακή ψυχολόγος MISCP με ειδίκευση στο business και personal growth coaching, στη διαχείριση επαγγελματικών και προσωπικών κρίσεων και μεταβάσεων, καθώς και στη διαχείριση άγχους