Ακρόαση άρθρου......

google news icon Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Η μελέτη των θετικών συναισθημάτων έχει κεντρική θέση στον Κλάδο της Θετικής Ψυχολογίας. Από τους Ψυχολόγους, επιχειρείται η περιγραφή, τόσο της θεωρητικής, όσο και της ερευνητικής προσέγγισης, σχετικά με τα θετικά συναισθήματα, μέσα από το πρίσμα της έννοιας, της «θετικότητας».

Καταρχάς, ο όρος «θετικότητα» αποτελεί μετάφραση της αγγλικής λέξης “positivity”, προκειμένου να περιγραφεί η γνωστική, η συναισθηματική και η σωματική κατάσταση του ανθρώπου, όταν αυτός βιώνει θετικά συναισθήματα ή βρίσκεται σε θετική διάθεση.

Ο όρος «θετικότητα» αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα θετικών συναισθημάτων, όπως είναι η αγάπη, η χαρά, η ευγνωμοσύνη, η γαλήνη, το ενδιαφέρον, η έμπνευση, η ελπίδα και το δέος. Τα συναισθήματα αυτά δεν αποτυπώνονται μόνο σε λέξεις ή σε ένα χαμόγελο, αλλά βιώνονται πολύ ουσιαστικά με συνέπεια να αλλάζει όχι μόνο, ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, αλλά και η βιοχημική ισορροπία του σώματός μας. Παράλληλα, η θετικότητα είναι από τη φύση της ήπια σε ένταση και ιδιαίτερα εύθραυστη.

Η θετικότητα επίσης είναι κάτι περισσότερο από την απλή ευχαρίστηση μέσω των αισθήσεων ή τη γενική αίσθηση ευτυχίας. Πιο συγκεκριμένα, η ευχαρίστηση που νιώθουμε, μέσω των αισθήσεών μας είναι μεν, εγγενής με τη θετικότητα, αλλά λειτουργεί, με έναν τελείως διαφορετικό τρόπο. Ακριβώς τώρα επειδή είναι συγγενείς, συχνά εμφανίζονται μαζί με αποτέλεσμα η διάκριση μεταξύ τους να είναι αρκετές φορές, δύσκολη. Παραδείγματος χάριν, όταν νιώθουμε χαρά για ένα γεύμα που ετοιμάσαμε ή όταν νιώθουμε γαλήνη, ύστερα από ένα ζεστό μπάνιο που κάναμε, η ευχαρίστηση μέσω των αισθήσεων συνδυάζεται με τη βίωση θετικών συναισθημάτων (θετικότητα).

Για τους Ψυχολόγους στα παραδείγματα που προαναφέρθηκαν η βίωση θετικών συναισθημάτων (θετικότητα) είναι αυτή που έχει μεγαλύτερη σημασία σε βάθος χρόνου και όχι η ευχαρίστηση, μέσω των αισθήσεων. Ειδικότερα, ενώ στην περίπτωση της ευχαρίστησης μέσω των αισθήσεων η προσοχή μας εστιάζεται σε κάτι συγκεκριμένο το οποίο θα μας προσφέρει άμεση ικανοποίηση βραχυπρόθεσμα, στην περίπτωση της θετικότητας (δηλαδή, της βίωσης θετικών συναισθημάτων) η προσοχή μας διευρύνεται και η ικανοποίηση που μας προσφέρεται είναι μακροπρόθεσμη.

Στον αντίποδα της θετικότητας, τώρα, υπάρχει η αρνητικότητα (“negativity”) , η οποία αφορά στη γενική αρνητική διάθεση που καταβάλλει τους ανθρώπους, όταν είναι αγχωμένοι, όταν κάνουν αρνητικές σκέψεις ή όταν έχουν αρνητικά συναισθήματα (π.χ., μίσος, λύπη, αγνωμοσύνη, αγανάκτηση, ζήλια, ανασφάλεια κ.ά.) για άλλους ανθρώπους και καταστάσεις, τα οποία, συχνά, συνοδεύονται με υψηλή αρτηριακή πίεση, πιασμένους μύες, πόνο στο στομάχι και λοιπά.

Η αρνητικότητα έχει συνήθως ένταση, εγρήγορση και απορροφά όλη την ενέργεια του ανθρώπου, με αποτέλεσμα να είναι πολύ δύσκολο γι’ αυτόν να την αποβάλει ή να την ελαττώσει.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τέσσερις βασικές λειτουργίες της θετικότητας είναι οι εξής,

  • η θετικότητα βελτιώνει τον τρόπο και την ποιότητα ζωής
  • η θετικότητα αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και κατανοούμε το φυσικό και το κοινωνικό περιβάλλον
  • η θετικότητα ενισχύει τους γνωστικούς, τους συναισθηματικούς, τους σωματικούς και τους κοινωνικούς πόρους του ανθρώπου
  • η θετικότητα μειώνει την αρνητικότητα.

Η Επιστημονική Κοινότητα τώρα έχει από καιρό αποφανθεί ότι τα συναισθήματα έχουν συμβάλει καθοριστικά, στην επιβίωση του ανθρώπου μέσα στους αιώνες. Τα συναισθήματα και κυρίως τα αρνητικά συνδέονται με συγκεκριμένες τάσεις για δράση.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...

Παραδείγματος χάριν, ο φόβος συνδέεται με την τάση για φυγή, ο θυμός με την τάση για επίθεση, η αηδία με την τάση για απόρριψη και ούτω καθεξής. Επιπλέον, τα συναισθήματα συνδέονται με συγκεκριμένες σωματικές λειτουργίες οι οποίες είναι απαραίτητες για την υλοποίηση των δράσεων.

Για παράδειγμα, όταν ο άνθρωπος αισθάνεται φόβο, η καρδιά στέλνει περισσότερο αίμα στους μύες, εκκρίνεται κορτιζόλη και αυξάνεται η γλυκόζη στο αίμα ώστε να υπάρχει άμεσα διαθέσιμη ενέργεια για την ενδεχόμενη φυγή.

Τα θετικά συναισθήματα και η θετικότητα, γενικότερα έχουν μία σχετικά διαφορετική λειτουργία. Σε αντίθεση δηλαδή με τα αρνητικά συναισθήματα τα οποία επικεντρώνουν την ενέργεια του ανθρώπου σε μία δράση, τα θετικά διευρύνουν τη σκέψη ώστε ο άνθρωπος να αναλογιστεί και να διερευνήσει εναλλακτικούς τρόπους δράσης και αντίδρασης στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Με αυτόν τον τρόπο, ο άνθρωπος γίνεται, περισσότερο ανοιχτός σε νέες εμπειρίες πιο δημιουργικός και περισσότερο πρόθυμος για να γνωρίσει και να συσχετισθεί με νέους ανθρώπους στη ζωή του. Το άνοιγμα, μάλιστα, που κινητοποιείται από τη θετικότητα χρειάζεται να έχει διάρκεια γιατί πρόκειται περισσότερο για μία στάση ζωής παρά για μία καθορισμένη δράση σε ένα ερέθισμα.

Όλοι οι άνθρωποι μπορούμε να νιώσουμε τη θετικότητα και να απολαύσουμε τους καρπούς της, αρκεί να νιώσουμε, έντονα και σε βάθος, το θετικό στη ζωή μας.

Η θετικότητα δεν έχει να κάνει με μία απλή αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο αλλά με μία ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξή μας.

ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουνίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.

Εάν αυτή η αλλαγή δεν είναι ουσιαστική και σε βάθος, τότε, δε θα βιώσουμε τα οφέλη της θετικότητας. Η προσποιητή καλή διάθεση και η συντήρηση μίας θετικής εικόνας η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα μπορεί να είναι πολύ επιβλαβής και να οδηγήσει στη βίωση αρνητικών συναισθημάτων όπως το άγχος, ο θυμός και ο φόβος. Για την καλλιέργεια της θετικότητας χρειαζόμαστε βασικά θετικά συναισθήματα (όπως η αγάπη, η χαρά, η ευγνωμοσύνη, η γαλήνη, το ενδιαφέρον, η έμπνευση, η ελπίδα, το δέος κ.ά.), τα οποία συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη και τη διατήρησή της.

Καταληκτικά, η θετικότητα είναι πολύ σημαντική για τη ζωή μας και για να την αποκτήσουμε δε χρειάζεται να δούμε άσπρο στο μαύρο, φως στο τούνελ ή να μετουσιώσουμε μία κατάσταση από αρνητική σε θετική.

Αυτό που χρειάζεται, είναι να είμαστε ανοιχτοί στο να δούμε και να βιώσουμε θετικά συναισθήματα και καταστάσεις, όταν αυτές εμφανίζονται στη ζωή μας.

 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Δημήτρης Πάνος

panou dimitrisΚαθηγητής Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης
(Κλάδου ΠΕ33), Απόφοιτος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...