Μερικές φορές είναι δύσκολο να αποφύγει κανείς αρνητικές ή τοξικές όπως συνηθίζεται να λέγεται συμπεριφορές. Αν αφεθεί κανείς σε αυτές σίγουρα θα τον επηρεάσουν αρνητικά, θα αυξηθεί το άγχος και το "χάος" στην καθημερινότητα του και θα αλλάξει η χαρά στην καθημερινότητα σε μεγάλο βαθμό.

Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα, η δυνατότητα αναγνώρισης τέτοιων ενεργειών φαίνεται εξαιρετικά χρήσιμη, γι' αυτό και παρακάτω παρουσιάζουμε δέκα τύπους τοξικών αποστραγγιστικών ενεργειών, όπως αυτές κατηγοριοποιούνται από τον ιστότοπο του Forbes: 

1.Το κουτσομπολιό

Οι άνθρωποι που αγαπούν το κουτσομπολιό αντλούν ευχαρίστηση από τις ατυχίες άλλων ανθρώπων. Ίσως να σας φανεί διασκεδαστικό  στην αρχή να ρίξετε και εσείς μια ματιά στα προσωπικά ή επαγγελματικά ‘’κακώς κείμενα’’ κάποιου άλλου, αλλά με την πάροδο του χρόνου, αυτό θα σας κουράσει. Η ενασχόληση με τον πόνο και τις κακές στιγμές των άλλων θα επηρεάσει την δική σας ψυχική υγεία  Υπάρχουν πάρα πολλές αξιόλογες πράξεις εκεί έξω και πάρα πολλά για να μάθετε από ενδιαφέροντες ανθρώπους, ώστε να χάνετε το χρόνο σας μιλώντας για την ατυχία των άλλων. 

2.  Η εκρηκτικότητα - ο παρορμητισμός

Μερικοί άνθρωποι δεν έχουν απολύτως κανένα έλεγχο στα συναισθήματά τους. Θα προβάλουν τα έντονα και αρνητικά συναισθήματά τους σε σας, ενώ ταυτόχρονα θα υποστηρίζουν ότι  εσείς είστε υπεύθυνοι για αυτή την κατάσταση. Άνθρωποι με τέτοιες συμπεριφορές είναι δύσκολο να απομακρυνθούν από τη ζωή σας, γιατί εξαιτίας της αδυναμίας τους να ελέγξουν τα  δικά τους συναισθήματα,  θα φροντίσουν ώστε να σας κάνουν συνέχεια να νιώθετε άσχημα γι' αυτούς. Ωστόσο, όταν θα έρθει η ώρα να διαλέξουν κάποιον άλλο άνθρωπο για να ακουμπήσουν τις ανασφάλειες τους, τότε θα σας αντιμετωπίσουν ως συναισθηματική τουαλέτα, αφήνοντας σας μετέωρους και πληγωμένους, για αυτούς τους λόγους θα πρέπει να αποφεύγονται με κάθε κόστος. 

3. Η θυματοποίηση

Οι άνθρωποι που ενεργούν ως θύματα είναι δύσκολο να εντοπιστούν επειδή αρχικά θα τους συμπαθήσετε αρκετά μαζί με τα προβλήματα τους. Αλλά καθώς περνά ο χρόνος, αρχίζετε να συνειδητοποιείτε ότι ο «χρόνος της ανάγκης» τους δεν έχει τελειωμό. Τα θύματα απομακρύνουν ενεργά κάθε προσωπική τους ευθύνη στα γεγονότα που τους συμβαίνουν και όλα τους τα προβλήματα είναι συνήθως στο μέγεθος ενός βουνού. Δεν βλέπουν  τις δύσκολες στιγμές ως ευκαιρίες για μάθηση και ανάπτυξη. Υπάρχει ένα παλιό ρητό που καταγράφει τέλεια την βλαβερή επίδραση της συμπεριφοράς του θύματος, που επιλέγει να υποφέρει κάθε φορά: 

 «Ο πόνος είναι αναπόφευκτος, αλλά το να υποφέρεις είναι προαιρετικό». 

4.  Η εγωκεντρικότητα 

Αυτοί οι  άνθρωποι θα σας φέρουν αντιμέτωπους με την παθιασμένη αποστασιοποίηση  που διατηρούν από εσάς και όλους τους κοντινούς τους. Συνήθως είναι εύκολο να διακρίνετε  πότε συμβαίνει αυτό γιατί θα νιώθετε συχνά εντελώς μόνοι και χωρίς  καμία υποστήριξη σε δικά σας θέματα. Αυτό συμβαίνει επειδή, για τους εγωκεντρικούς, δεν έχει νόημα να υπάρχει πραγματική σύνδεση μεταξύ αυτών και οποιουδήποτε άλλου ανθρώπου. Είστε απλώς ένα εργαλείο που χρησιμοποιούν για να χτίσουν την αυτοεκτίμησή τους.

5.  Ο Φθόνος 

Για αυτούς τους ανθρώπους που φθονούν, το γρασίδι κάποιου άλλου είναι πάντα πιο πράσινο από το δικό τους. Ακόμα και όταν τους συμβαίνει κάτι σπουδαίο, δεν αντλούν καμία ικανοποίηση από αυτό, υποβιβάζουν το γεγονός και το συγκρίνουν με κάτι αντίστοιχο που συνέβη σε κάποιον άλλο, καταλήγοντας φυσικά πως το δικό τους υστερεί. Αυτό συμβαίνει επειδή μετρούν την αξία τους με γνώμονα τους άλλους, δεν έχουν μάθει να αντλούν ικανοποίηση από μέσα, με δικά τους υλικά και εφόδια. Ας το παραδεχτούμε, πάντα θα υπάρχει, κάποιος εκεί έξω που κάνει καλύτερα από εκείνους το συγκεκριμένο θέμα που εξετάζουν κάθε φορά, θα το εντοπίσει ο καθένας αν ψάξει ενδελεχώς. Το να ξοδεύεις πάρα πολύ χρόνο σε ζηλότυπες συμπεριφορές είναι επικίνδυνο γιατί σου διδάσκουν να περιορίζεις τα δικά σου επιτεύγματα και την ικανοποίηση που νιώθεις. 

Τοξικές σχέσεις, Τοξικοί άνθρωποι. Για να φέρεις κάτι καλύτερο στη ζωή σου χρειάζεται πρώτα να το αναγνωρίσεις και μετά να επιλέξεις πώς θέλεις να λειτουργήσεις…...Ασύγχρονο σεμινάριο, στην πλατφόρμα Psyversity.

6. Η Χειριστικότητα

Οι χειριστικές συμπεριφορές απορροφούν χρόνο και ενέργεια από τη ζωή σας κάτω από τον μανδύα της συμπάθειας. Μπορεί να είναι δύσκολο να τις αντιμετωπίσετε γιατί σας φέρονται με γλυκό και πρόσχαρο τρόπο. Κάνουν οτιδήποτε για να σας κερδίσουν  και για να σας βοηθήσουν. Ξέρουν τι σας αρέσει, τι σας κάνει ευτυχισμένους, τα ενδιαφέροντα σας, γεγονός που στην αρχή σας κολακεύει για το ζήλο και το ενδιαφέρον που δείχνουν, αλλά η διαφορά είναι ότι χρησιμοποιούν αυτές τις πληροφορίες ως μέρος μιας κρυφής ατζέντας για να σας ελέγχουν και να σας χειρίζονται. Άνθρωποι που ενεργούν κατά αυτό τον τρόπο, θέλουν πάντα κάτι από εσάς, και αν κοιτάξετε πίσω τις σχέσεις σας μαζί τους, όλο ζητούν, παίρνουν, διεκδικούν, δίνοντας ελάχιστα έως καθόλου από όσα εσείς έχετε ανάγκη.  

7.  Η απορροφητικότητα (the dementors)

Στη σειρά «Χάρι Πότερ» του JK Rowling, οι Dementors είναι κακά πλάσματα που απορροφούν τις ψυχές των ανθρώπων από το σώμα τους, αφήνοντάς τους απλώς ως κελύφη ανθρώπων. Κάθε φορά που ένας Dementor μπαίνει στο δωμάτιο, σκοτεινιάζει, οι άνθρωποι κρυώνουν και αρχίζουν να θυμούνται τις χειρότερες αναμνήσεις τους. Ο Rowling είπε ότι ανέπτυξε την ιδέα για τους Dementors με βάση πολύ αρνητικούς ανθρώπους -  αυτό το είδος των ανθρώπων που έχουν την ικανότητα να μπαίνουν σε ένα δωμάτιο και να απορροφούν αμέσως τη χαρά και την θετική ενέργεια από αυτό. 

Οι Dementors πιπιλίζουν τη ζωή επιβάλλοντας την αρνητικότητα και την απαισιοδοξία τους σε όλους  όσους συναντούν. Οι απόψεις τους είναι πάντα κοφτερές και αρνητικές ενίοτε απαισιόδοξες και μπορούν να προκαλέσουν φόβο και ανησυχία ακόμη και στους πιο καλοπροαίρετους. Μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Notre Dame διαπίστωσε ότι οι φοιτητές που ανατέθηκαν να συγκατοικήσουν με ανθρώπους που είχαν τέτοιες συμπεριφορές , συνήθισαν να σκέφτονται περισσότερο αρνητικά, και  είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν αρνητική διάθεση, ανηδονία, ακόμη και κατάθλιψη. 

8.  Η κακία

Υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι που οι ενέργειες τους έχουν ξεκάθαρα κακές προθέσεις, αντλώντας βαθιά ικανοποίηση από τον πόνο και τη δυστυχία των άλλων. Το κάνουν αυτό  είτε για να σας βλάψουν, να σας κάνουν να νιώσετε άσχημα, ή για να κερδίσουν κάτι από εσάς. Διαφορετικά, δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον για εσάς. Το μόνο καλό πράγμα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι μπορείτε να εντοπίσετε τις προθέσεις τους γρήγορα, γεγονός που το καθιστά πολύ πιο γρήγορο το διάστημα που θα τους απομακρύνετε από την ζωή σας.

9.  Η κατάκριση

Άνθρωποι που σας λένε γρήγορα τι είναι και τι δεν είναι καλό. Έχουν έναν τρόπο να σας κατηγορήσουν, να σας γεμίσουν ενοχές, να χρησιμοποιήσουν κάθε είδους επιχειρήματα  και δικαιολογίες για να σας πείσουν να συμφωνήσετε με την δική τους γνώμη και οπτική στα πράγματα. Αντί να εκτιμούν και να μαθαίνουν από ανθρώπους που είναι διαφορετικοί από αυτούς, οι κριτικοί άνθρωποι συνήθως υποτιμούν τους άλλους. Τέτοιες ενέργειες  καταπνίγουν την επιθυμία σας, τον ενθουσιασμό και το πάθος σας. Μειώνουν εντυπωσιακά την εκφραστικότητα και τον αυθορμητισμό σας. Αν θέλετε να είστε ο εαυτός σας είναι καλό να απομακρύνεστε από τέτοιες ενέργειες.

10.  Η  Αλαζονεία

Οι αλαζονικοί άνθρωποι είναι χάσιμο του χρόνου σας επειδή βλέπουν ό, τι κάνετε ως προσωπική πρόκληση. Η αλαζονεία είναι μια ψευδής αίσθηση υπεροχής και αυτοπεποίθησής που τις περισσότερες φορές καλύπτει μεγάλες ανασφάλειες. Επίσης αποστραγγίζει κάθε δική σας προσπάθεια για επιτυχία και αυτοπεποίθηση.Μια μελέτη του Πανεπιστημίου του Akron διαπίστωσε ότι η αλαζονεία συσχετίζεται με πολλά προβλήματα στο χώρο εργασίας. Τα αλαζονικά άτομα τείνουν να έχουν χαμηλότερες επιδόσεις, να είναι πιο δυσάρεστα και έχουν περισσότερα γνωστικά προβλήματα από το μέσο άτομο.  

Ας είμαστε ειλικρινείς

Η έκφραση ‘’ τοξικοί άνθρωποι’’ έχει κατακλίσει την ζωή μας τα τελευταία χρόνια και μοιάζει να έχει την ίδια τοξική επίδραση που επικρίνει. Συνεχώς μιλούμε για τοξικούς ανθρώπους σε σημείο να θεωρούμε ότι είναι πλειοψηφία, μια ‘’φυλή’’ που απειλεί εμάς τους υπόλοιπους, τους καλούς.

Είναι όμως έτσι;

Αναλογιστείτε με ειλικρίνεια τις φορές που και εσείς υιοθετήσατε παρόμοιες με τις παραπάνω συμπεριφορές, γιατί οι συνθήκες το απαιτούσαν, δεν είχατε άλλη διέξοδο ή  όποια καλή δικαιολογία δώσατε στον εαυτό σας για να το κάνετε. Θα θυμάστε πως σε αυτή την περίπτωση είχατε την συγκεκριμένη συμπεριφορά με έναν άνθρωπο κάθε φορά, δεν ήταν κανόνας για εσάς.

Θέλω να πω πως δεν υπάρχουν τοξικοί άνθρωποι πλήρους απασχόλησης και εφ’ όρου ζωής.

Υπάρχουν συμπεριφορές και ενέργειες που κάνουμε οι άνθρωποι εξαιτίας πολλών και ποικίλων τραυμάτων, ψυχολογικών δυσλειτουργιών και τόσων ακόμη που δεν θα αναφέρουμε στον παρόν άρθρο.

Για αυτό το λόγο στην παρούσα απόδοση που έκανα από το αγγλικό κείμενο του ιστότοπου Forbes  οι χαρακτηρισμοί των ανθρώπων αντικαταστάθηκαν με χαρακτηρισμούς ενεργειών. Στόχος μου είναι να εντοπίσουμε την αρνητική και βλαβερή συμπεριφορά που έχει ένας άνθρωπος προς εμάς,  αρχικά να την κατανοήσουμε, έπειτα να το συζητήσουμε και να βοηθήσουμε το άτομο να την αλλάξει, και αν δεν τα καταφέρουμε τότε αναπόφευκτα θα απομακρυνθούμε από τον άνθρωπο που την ασκεί.

Είναι σημαντικό να κοιτάμε πρώτα μέσα μας και μετά να παρατηρούμε τους σημαντικούς άλλους της ζωής μας. Δεν είναι νόσημα η τοξικότητα ώστε να χαρακτηρίζουμε τους ανθρώπους τοξικούς, όπως θα τους χαρακτηρίζαμε διαβητικούς ή καρκινοπαθείς. Είναι προβληματικές συμπεριφορές από ανθρώπους που χρειάζονται υποστήριξη και ίσως σε κάποιες περιπτώσεις βοήθεια από ειδικούς.

Ας μην γίνει η φράση ‘’τοξικοί άνθρωποι’’ η καραμέλα που βοηθά να δικαιολογήσουμε δικές μας επιλογές και αντιδράσεις.

Μην βολεύεστε σε εκφράσεις και προτροπές που γίνονται μόδα. Αν μάθετε να εντοπίζετε τις ενέργειες που δεν σας κάνουν καλό και δεν ταιριάζουν με το δικό σας σύστημα αξιών και σεβασμού που θέλετε για τον εαυτό σας, δεν έχετε τίποτα να φοβάστε από τους ανθρώπους, τοξικούς και μη.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ιωάννα Κατσιμίγα - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Ιωάννα Κατσιμίγα: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας