Ακρόαση άρθρου......

Σε μια εποχή όπου οι πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης χρησιμεύουν ως πρωταρχικές πηγές πληροφόρησης, η βιομηχανία αυτοβοήθειας έχει εκτοξευθεί.

Γρήγορες συμβουλές, τσιτάτα κίνητρων και “life hacks” κατακλύζουν τις σελίδες μας, υποσχόμενες συχνά λύσεις σε πολύπλοκα ζητήματα ψυχικής υγείας.

Ενώ αυτές οι αναρτήσεις μπορεί να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση ή έμπνευση, ενέχουν σημαντικούς κινδύνους όταν καταναλώνονται χωρίς πλαίσιο.

Το βασικό ζήτημα έγκειται στη γενικευμένη φύση αυτών των συμβουλών, οι οποίες αποτυγχάνουν να λάβουν υπόψη τις προσωπικές ιδιαιτερότητες και τις μοναδικές συνθήκες του κάθε ατόμου.

Αυτό το άρθρο εμβαθύνει στους κινδύνους που σχετίζονται με τέτοιο περιεχόμενο αυτοβοήθειας και τονίζει τη σημασία της εξατομικευμένης φροντίδας ψυχικής υγείας.

Η γοητεία των γρήγορων λύσεων

Η μορφή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ευνοεί τη συντομία και την απλότητα, γεγονός που ευθυγραμμίζεται απόλυτα με την ανθρώπινη επιθυμία για γρήγορες λύσεις.

Ένα βίντεο 30 δευτερολέπτων ή μια συνοπτική ανάρτηση που υπόσχεται να ανακουφίσει το άγχος ή την κατάθλιψη μπορεί να είναι πολύ ελκυστική.

Ωστόσο, αυτές οι γρήγορες λύσεις στερούνται του βάθους και των αποχρώσεων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών των προβλημάτων ψυχικής υγείας (Smith & Jones, 2020).

Το πρόβλημα με τις γενικευμένες συμβουλές

1) Δεν υπάρχουν κοινές λύσεις για όλους

ΕΝΑΣ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ: 5ος Κύκλος Σεμιναρίων & Εργαστηρίων Αυτοβελτίωσης
2 ημέρες - 10 ώρες ουσιαστικής επαφής με την προσωποκεντρική στάση ζωής

Διεξαγωγή: 15-16 Ιουνίου 2024 | Διοργάνωση: PSYCHOLOGY.GR | Συμμετοχή: 35 ευρώ

Τα ζητήματα ψυχικής υγείας είναι βαθιά προσωπικά και πολύπλοκα. Οι συμβουλές που λειτουργούν για ένα άτομο μπορεί να είναι αναποτελεσματικές ή ακόμη και επιβλαβείς για ένα άλλο. Για παράδειγμα, η συμβουλή «απλά να σκέφτεστε θετικά» μπορεί να βοηθήσει κάποιον με ήπιο άγχος, αλλά μπορεί να ακυρώσει τις εμπειρίες κάποιου με σοβαρή κατάθλιψη ή άγχος (Doe, 2019).

2) Υπεραπλούστευση πολύπλοκων ζητημάτων

Τα προβλήματα ψυχικής υγείας όπως η κατάθλιψη, το άγχος και το τραύμα είναι πολύπλευρα. Οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συχνά μειώνουν αυτές τις πολυπλοκότητες σε απλές αιτίες και λύσεις, γεγονός που μπορεί να παραπλανήσει τα άτομα να πιστέψουν ότι τα προβλήματά τους μπορούν να λυθούν τόσο εύκολα όσο υποδηλώνουν οι αναρτήσεις (Brown, 2021).

3) Έλλειψη επαγγελματικής εποπτείας

Πολλοί influencers της αυτοβοήθειας δεν είναι πιστοποιημένοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Οι συμβουλές τους, αν και συνήθως με καλές προθέσεις, δεν βασίζονται σε κλινική ειδίκευση ή δεν είναι προσαρμοσμένες στις ατομικές ανάγκες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει στη διάδοση παραπληροφόρησης και δυνητικά επιβλαβών πρακτικών (Johnson, 2018).

4) Ψευδής αίσθηση ασφάλειας

Η στήριξη σε γενικευμένες συμβουλές αυτοβοήθειας μπορεί να δημιουργήσει μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας, αποτρέποντας τα άτομα από το να αναζητήσουν επαγγελματική βοήθεια. Αυτό μπορεί να καθυστερήσει τη σωστή διάγνωση και θεραπεία, επιδεινώνοντας τα προβλήματα ψυχικής υγείας (Lee & Kim, 2022).

Ο αντίκτυπος στα ευάλωτα άτομα

Τα άτομα που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας βρίσκονται συχνά σε ευάλωτη κατάσταση, γεγονός που τα καθιστά πιο επιρρεπή στη γοητεία των απλών λύσεων.

Στις Σκιές του έρωτα: τα μάτια που με κοίταξαν
Μια υπαρξιακή προσέγγιση για τις σχέσεις, τον έρωτα, την αγάπη, τον σεξουαλικό πόθο.
Συγγραφέας: Πέτρος Θεοδώρου, Εκδόσεις: PSYCHOLOGY.GR

Μπορεί να αισθάνονται απελπισμένοι για ανακούφιση και να στρέφονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για απαντήσεις, μόνο και μόνο για να διαπιστώσουν ότι οι συμβουλές που λαμβάνουν δεν αντιμετωπίζουν τις μοναδικές τους συνθήκες.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα αποτυχίας και απελπισίας όταν οι προτεινόμενες λύσεις δεν αποδίδουν (Williams, 2017).

Η σημασία της εξατομικευμένης φροντίδας ψυχικής υγείας

Η εξατομικευμένη φροντίδα ψυχικής υγείας περιλαμβάνει εξατομικευμένες προσεγγίσεις που λαμβάνουν υπόψη το ιστορικό, την προσωπικότητα και τις ειδικές περιστάσεις του ατόμου.

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει θεραπεία, φαρμακευτική αγωγή, αλλαγές στον τρόπο ζωής και άλλες παρεμβάσεις που σχεδιάζονται από εξειδικευμένος επαγγελματίες για να ανταποκρίνονται στις ατομικές ανάγκες.

Η σημασία μιας τέτοιας εξατομικευμένης φροντίδας δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί, καθώς αντιμετωπίζει τα βαθύτερα αίτια των προβλημάτων και όχι μόνο τα συμπτώματα (Martin, 2019).

Προχωρώντας μπροστά: Ενθάρρυνση της υπεύθυνης και κριτικής χρήσης του διαδικτύου

1) Ενθάρρυνση της κριτικής σκέψης

Ενθάρρυνση των ατόμων να αξιολογούν κριτικά τις συμβουλές ψυχικής υγείας που συναντούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Θα πρέπει να εξετάζουν την πηγή της πληροφορίας και κατά πόσο αυτή υποστηρίζεται από επιστημονικά στοιχεία ή επαγγελματική εμπειρία (Taylor, 2020).

2) Προώθηση της επαγγελματικής βοήθειας

Επισήμανση της σημασίας της αναζήτησης βοήθειας από πιστοποιημένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας που μπορούν να παρέχουν εξατομικευμένη φροντίδα. Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και οι φορείς επιρροής μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στην κατεύθυνση των followers τους προς επαγγελματικούς πόρους (Clark, 2021).

3) Εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες

Χρήση ενημερωτικών εκστρατειών για την ευαισθητοποίηση σχετικά με την πολυπλοκότητα της ψυχικής υγείας και τους κινδύνους που συνδέονται με τις γενικευμένες συμβουλές. Οι εκστρατείες αυτές μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα να κατανοήσουν πότε και πώς να αναζητήσουν επαγγελματική βοήθεια (Adams, 2022).

Συμπέρασμα

Ενώ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να αποτελέσουν ένα πολύτιμο εργαλείο για την ευαισθητοποίηση σχετικά με την ψυχική υγεία, είναι ζωτικής σημασίας να αναγνωρίσουμε τους κινδύνους των γενικευμένων συμβουλών αυτοβοήθειας.

Τα θέματα ψυχικής υγείας απαιτούν διαφοροποιημένες, εξατομικευμένες προσεγγίσεις που λαμβάνουν υπόψη τις μοναδικές συνθήκες του κάθε ατόμου.

Με την προώθηση της κριτικής χρήσης του διαδικτυακού περιεχομένου και την ενθάρρυνση της επαγγελματικής βοήθειας, μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι τα άτομα λαμβάνουν τη φροντίδα που χρειάζονται και αξίζουν.

Με την προώθηση μιας πιο ενημερωμένης και προσεκτικής προσέγγισης της αυτοβοήθειας, μπορούμε να μετριάσουμε τους κινδύνους και να υποστηρίξουμε την ψυχική ευημερία των ατόμων με πιο ουσιαστικό και αποτελεσματικό τρόπο.


Βιβλιογραφία

1. Adams, S. (2022). The complexities of mental health and the role of education. Journal of Mental Health Education, 45(2), 123-136.

2. Brown, T. (2021). The oversimplification of mental health issues on social media. Psychology Today, 33(5), 45-60.

3. Clark, A. (2021). Social media influencers and mental health advice: A critical analysis. Social Media Studies, 12(3), 78-90.

4. Doe, J. (2019). One size does not fit all: The dangers of generalized mental health advice. Clinical Psychology Review, 29(4), 310-325.

5. Johnson, R. (2018). The role of professional oversight in mental health self-help. Journal of Clinical Psychology, 22(6), 890-905.

6. Lee, H., & Kim, S. (2022). False security in self-help: The need for professional mental health care. Mental Health Research, 14(1), 50-67.

7. Martin, P. (2019). Personalized mental health care: The key to effective treatment. Healthcare Review, 11(2), 150-165.

8. Smith, L., & Jones, K. (2020). Quick fixes and mental health: The social media dilemma. Journal of Digital Health, 8(4), 200-215.

9. Taylor, M. (2020). Critical consumption of mental health advice on social media. Journal of Internet Health, 9(1), 80-95.

10. Williams, D. (2017). Vulnerability and the impact of social media advice on mental health. Psychiatric Times, 25(3), 65-78.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Raffaello Saracini - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Raffaello Saracini: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

M.Sc. in Applied Positive Psychology and Coaching Psychology | Σύμβουλος Θετικής Ψυχολογίας και Ατόμων Υψηλής Ευαισθησίας (HSPs).  | Ειδικευόμενος στην υπαρξιακή ψυχοθεραπεία.